Болашақ дәрігер - терапевт, сыныптың белсенді оқушысы
Кіріспе
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Бекарыстан би ауылы, №24 орта мектебі. Бұл материалды орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Қазанбай Ғалия Тілектесқызы ұсынады.
Тақырып: «Балапан боп келіп ем, алтын ұяға, Қыран болып ұшып барам қияға!»
Н. Ә. Назарбаев: «Еліміздің бүгінгі, ертеңі – болашақ жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың тағдыры – ұстаздардың қолында».
Бұл — 11-сынып түлектерін шығарып салуға арналған жұптық авторлық жұмыс. Ұсынылған өлеңдердің шамамен 90%-ы авторлық туынды. Материал «Соңғы қоңырау» салтанатты жиынын Тәуелсіздіктің 20 жылдық мерейтойымен ұштастыра отырып өткізудің үлгісі ретінде берілді. (Авторлар туралы мәлімет мақала соңында көрсетіледі.)
Салтанатты жиынның жүргізілу барысы
I. Жүргізушілердің ашылу сөзі (Әйгерім & Айдос)
Әйгерім
Армысыздар, құрметті ел ағалары! Қайырлы күн, ардақты аналар! Қош келдіңіздер салтанатты жиынға — мектеппен қош айтысар балаларыңыз!
Сен деп соққан, мектебім, жүрегіміз; өзіңнен бастау алар тілегіміз. Әркез бізді қолдаған, білім берген ұстаз бен мектеп — ұғымы егіз.
Қырық үш тамшы біздер — өмір теңіз. Елімді гүлдетеміз, көгертеміз. Қырық үш кірпіш болып кетік тауып, Отанымның қабырғасын түзетеміз.
Айдос
Киелі орын — бізге білім берген мектебім. Қоштасатын сәт те келді өзіңменен. Он бір жыл туған үйдей болған ұя — қалайша жүрегіміз сені қияр?
Ұшқалы тұр ұядан қанат жайып, жүректер дүрсілдейді әр сәт сайын. Қырық үш арман қуған балапаның — қабыл алғай өмір бізді құшақ жайып.
Кеше ғана балапан болған олар, қанат жайып ұшқалы тұр кең далама. Әрқайсысы — тұлға дара: бірі көсем, бірі дана.
Көрініс
Түлектер алғашқы ұстазымен қол ұстасып, жетекшісімен қимай қоштасып, сахнаға шығады. Ақ бантик пен мектеп формасының салтанаты — қоштасудың нәзік белгісі.
Ұстаздарға құрмет
Жиын мазмұнының өзегі — ұстазға тағзым. Алғашқы әріпті танытқан бастауыш мұғалімдер, сынып жетекшілері және мектеп ұжымы ерекше ықыласпен аталады.
11 «А» сыныбы
- Шаһар апай — алғашқы ұстаз (марапаттары аталып өтеді).
- Сейткерей Гүлшат апай — 11 «А» сынып жетекшісі (аудандық/облыстық жетістіктері көрсетіледі).
- Пірманова Ләйлә апай — қазақ тілі пәнінің үздік мұғалімі, байқаулар жеңімпазы (құрметті қонақ).
11 «Б» сыныбы
- Ранай апай — алғашқы ұстаз (министрлік/облыстық/аудандық алғыс, грамоталар).
- Қазанбай Ғалия апай — 11 «Б» сынып жетекшісі, аудандық «Жыл мұғалімі» байқауларының жеңімпазы және өзге марапаттар.
Түлектер таныстырылымы (қысқаша формат)
Түпнұсқада әр оқушының жетістігі жеке-жеке жарияланады: пәндік олимпиадалар, спорт, өнер, дебат, ғылыми жобалар, қоғамдық жұмыс және болашақ мамандық таңдауы. Қазіргі блог-нұсқада мазмұнды ықшамдап, құрылымын сақтай отырып, негізгі бағыттар көрсетілді.
11 «А» — жетістіктер бағыттары
- Өнер: патриоттық ән, ұлттық би, сахналық байқаулар.
- Білім: «Ақбота», «Кенгуру», пән олимпиадалары, интеллектуалдық турнирлер.
- Спорт: волейбол, спартакиада, қол күрес.
- Көшбасшылық: сектор жетекшілері, ұйым төрағалары, белсенділік.
- Мамандықтар: медицина, инженерия, теміржол, педагогика, кеден т.б.
11 «Б» — жетістіктер бағыттары
- Дебат & зияткерлік: «Интеллектуалды Азиада», шешендік жарыстар.
- Қоғамдық жұмыс: сынып төрағасы, жастар ұйымы, секторлар.
- Өнер: «Екі жұлдыз», КВН, сахна жүргізушілері.
- Спорт: аудандық жарыстар, ат спорты, қол күрес.
- Мамандықтар: мұғалім, дәрігер, дизайнер, технолог, агроном т.б.
Қайталау рефрені (сахналық өтпелі сөз)
«Ұшқалы тұр ұядан қанат жайып… Қырық үш арман қуған балапаның… Қабыл алғай өмір бізді құшақ жайып». Бұл жолдар бағдарламаның эмоциялық өзегін бекітіп, бөлімдер арасын жалғайды.
II. Ұрпақтар сабақтастығы: 40-жылдық түлектер
Бөлімнің мақсаты — мектеп тарихының жалғастығын көрсету. Бастауыш сынып оқушылары қырық жыл бұрынғы түлектерді салтанатпен ортаға алып шығады.
Өлең жолдарының мазмұны
Сағыныш пен құрмет, балалық шаққа бір сәтке оралу, бүгінгі ересек өмірдің жауапкершілігі — бәрі де мектеп ауласында қайта тоғысқандай әсер береді.
III. Жиынды ашу рәсімі
Жүргізушілер салтанатты жиынның ашылғанын жариялайды. Елдік рәміздерге ерекше мән беріледі: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туын енгізу және Әнұран орындау.
Рухани екпін
Ту — бейбітшілік, бірлік, достықтың нышаны; әнұран — ортақ мақтаныш пен елдік ұстанымның үндеуі ретінде сахналық композициямен қабаттаса орындалады.
IV. Мектеп жетістіктері композициясы
Бұл бөлімде бастауыш және орта буын оқушыларының білім, өнер, спорттағы табыстары сахналық көріністер, ән-күй, шағын мәтіндер арқылы ұсынылады.
V. Құттықтау сөздер (директор, қонақтар, ардагер ұстаздар)
Алғашқы құттықтау сөз мектеп директоры Өтепбергенов Ерлан ағайға беріледі. Кейін ауыл әкімі Өтепәлі Өміртай ағай және аудандық білім бөлімінің өкілі шақырылады. Әр құттықтаудан соң қонақ құрметіне ән ұсынылады.
Ардагер ұстаздарға тағзым
Жиынның ең әсерлі тұстарының бірі — аға буын ұстаздардың ақыл-өсиетін тыңдау. Өйткені ұрпаққа аманат — жол нұсқау, ал жасқа міндет — сол аманатты жалғау.
Қорытынды ой
«Соңғы қоңырау» — бір күннің мерекесі ғана емес, он бір жылдық еңбектің, ұстаз мейірімінің және шәкірт арманының тоғысқан сәті. «Алтын ұядан» түлеген балапан — енді өмірдің кең көгіне самғайтын қыран.
Бұл сценарийдің түйіні — алғыс айту, құрмет көрсету және сеніммен алға қадам басу.