Қазақша рефераттар

Оқушыларға қоршаған ортаның денсаулыққа тигізетін әсері туралы түсінік беру

Тақырыптар тізбегі

  • 55 Адамның іс-әрекеті — аса маңызды экологиялық фактор.
  • 56 Еңбек пен мәдениет — адамзаттың негізгі жетістіктері.
  • 57 Жігерлік процестер. Еріктің сапалары. Сезім және сезімталдық реакциялар.
  • 58 Зейін: ерікті және еріксіз. Зейіннің ауытқуы.

Биология, 8-сынып

Сабақ тақырыбы: §62. Адамның іс-әрекеті — аса маңызды экологиялық фактор

Сабақ түрі

Дәстүрлі сабақ

Сабақ типі

Аралас сабақ

Әдістер

Түсіндірмелі-көрнекілік, нұсқаушы және ойға түсіруші әдістер

Көрнекіліктер

Темекі және никотин туралы слайдтар

Сабақ мақсаты

Білімділік
Оқушыларға қоршаған ортаның денсаулыққа тигізетін әсері туралы түсінік беру.
Дамытушылық
Есте сақтау мен ойлау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, тазалыққа баули отырып, гигиеналық тәрбие беру. Салауатты өмір салтын ұстануға шақыру.

Негізгі ой

Адамның күнделікті тіршілігі қоршаған орта жағдайларымен тығыз байланысты. Тірі ағзаларға тән көптеген қасиеттер адам ағзасына да тән: тыныс алу, тамақтану, өсу және даму табиғи орта жағдайында жүзеге асады. Сондықтан адам тіршіліктің құрамдас бөлігі болып саналады.

Маңызды екпін

Адам — тек биологиялық ағза ғана емес, өзі өмір сүретін қоғамда саналы тұлға. Оның өсуі, дамуы және тұлға ретінде қалыптасуына әлеуметтік жағдайлар елеулі ықпал етеді.

Көптеген ағзалар белгілі бір табиғи ортаға бейімделіп тіршілік етеді. Ал адам әртүрлі табиғи орта жағдайларында өмір сүре алады, әрі өзіне қажетті жағдайларды саналы түрде қалыптастыруға қабілетті. Ежелгі адамдар алғашында ортаға көбірек тәуелді болды, алайда қоғам дамуына қарай адамның табиғатқа тәуелділігі біртіндеп бәсеңдеп, табиғатты мақсатқа сай өзгерту мүмкіндігі артты.

Қоршаған табиғи орта жағдайлары адамның денсаулығына тікелей әсер етеді. Сол себепті ауа, ауыз су және тағамның тазалығы ерекше маңызды. Алайда кейбір ойланбай жасалған іс-әрекеттер денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан табиғи ортаның зиянды өзгерістері де адам денсаулығына кері ықпал етеді.

Қазақстандағы өзекті мысалдар

  • Арал теңізінің тартылуы.
  • Ядролық сынақтардың жүргізілуі және оның салдары.

Денсаулыққа адамның өмір салты да айқын әсер етеді. Темекі тарту, ішімдік қолдану, дұрыс тамақтанбау сияқты әдеттер денсаулықтың бұзылуына әкеледі. Сонымен қатар еңбек жағдайының қолайсыздығы, тұрмыстық жағдайлардың төмендігі де кері ықпал етеді. Салауатты өмір салтын дұрыс ұйымдастыра алмау және медициналық көмектің уақытылы әрі сапалы көрсетілмеуі де мәселені ушықтыра түседі.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Сынып тазалығына назар аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. Жоғары жүйке қызметінің зақымдануы дегеніміз не?
  2. Ішімдіктің ағзаға тигізетін әсері қандай?
  3. Ішімдіктің қандай кезеңдері ажыратылады?

III. Жаңа сабақ

Адам өмірі табиғи ортамен өзара байланыста дамиды. Қоршаған орта сапасы мен адамның саналы іс-әрекеті денсаулыққа тікелей ықпал етеді. Осы бөлімде табиғи және әлеуметтік факторлардың рөлі, сондай-ақ өмір салтының маңызы қарастырылады.

IV. Қорытынды

Адамның күнделікті тіршілігі қоршаған орта жағдайларымен тығыз байланысты. Тыныс алу, тамақтану, өсу және даму табиғи ортада жүзеге асады, ал қоғам мен әлеуметтік жағдайлар адамның тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етеді. Сондықтан қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау және салауатты өмір салтын ұстану — денсаулықты сақтаудың негізгі шарттары.