Негізгі бейнесі
«Алтын теңге» кеші
Бұл кештің мақсаты — ақша түрлері мен оның тарихы туралы түсінік беру, оқушылардың сөйлеу мәдениетін дамыту, өз Отаны — Қазақстанға деген мақтаныш сезімін ояту. Еліміздің рәміздерін қастерлеуге баули отырып, ұлттық теңгемізді қадірлеуге үйрету және Тәуелсіздіктің 22 жылдығы аясында патриоттық тәрбие беру.
Көрнекіліктер
- Әр мемлекеттің валюталары
- Слайдтар
Кеш бағдарламасы
- 1. Теңге тарихы (кітапханашы Жәмиева Ажар)
- 2. Ақшаға қатысты наным-сенімдер мен ырымдар
- 3. Сұрақ-жауап, викториналық тапсырмалар
Бүгінгі Тәуелсіздігіміздің 22 жылдығына және тәуелсіз Қазақстанның ұлттық теңгесінің 20 жылдығына орай ұйымдастырылған «Алтын теңге» атты сұрақ-жауап кешіне қош келдіңіздер!
Тәуелсіздік туралы оқушылардың өлең жолдары
Тәуелсіздік оңайлықпен келмеді,
Бізге оны ешкім аяп бермеді.
Тәуелсіздік — Қайрат, Ләззат, Ерболдың
Тас көшеде тас-талқан боп өлгені.
Тәуелсіздік — ата-баба арманы,
Қандай елмін бүгін міне, көр мені.
Тәуелсіздік — достығымыз,
Ынтымағы жарасқан.
Тәуелсіздік — ел бірлігі,
Асқақ арман таласқан.
Тәуелсіздік — ертеңіміз,
Арайланып таңы атқан.
Тәуелсіздік — ардагерім,
Ұрпақтармен жалғасқан.
Тәуелсіздік — даңғыл жолы,
Болашаққа нық басқан.
Ән: «Жас ұландар» әні орындалады.
Теңгенің тарихы және ұлттық маңызы
Кітапханашының кіріспе сөзі
Кез келген ақша арқылы әрбір елдің өткені, бүгіні және болашағының бейнесін — яғни тарихын — көруге болады. Теңгенің енгізілуімен Қазақстан толық мағынада тәуелсіз мемлекеттің барлық нышандары бар егемен елге айналды: Елтаңба, Ту, Әнұран және ұлттық валюта.
1993 жылдың 12 қарашасында Қазақстан Республикасы аумағында ұлттық валютаны енгізу туралы шешім қабылданып, 15–16 қараша күндері 1961–1991 жылдарда шығарылған рубльдер теңгеге айырбасталды. Алғашқы қазақ теңгесі Англияда басылып шықты.
Ұлттық валюта туралы қысқаша мәлімет
- Әр елдің ұлттық ақшасы болады; біздің ұлттық ақшамыз — теңге.
- «Ақша» сөзіне балама ретінде «валюта» сөзі қолданылады.
- 1993 жылдың 15 қарашасы — төл теңгеміздің туған күні.
- Банкноталардың шеттері қазақтың ою-өрнектерімен безендірілді.
Алғашқы банкноталар мен тиындар
Алғашқы теңгелердің бетінде халқымыздың ұлы тұлғалары бейнеленді: Абылай, Әбілқайыр хандар, әл-Фараби, Абай, Шоқан сияқты тарихи тұлғалар. 1993 жылы алғашқы тиындар қағаз түрінде басылып шықты. Кейін бұл қағаз тиындар айналымнан алынып, олардың орнына монета түріндегі тиындар енгізілді.
Теңге — дербес ел болғанымыздың айқын белгісі. Өз валютасына ие болу — экономикалық тәуелсіздіктің маңызды тірегі.
2007 жылдан кейінгі теңге дизайны
2007 жылы теңгенің бейнесі жаңарып, қазіргі банкноталарда тәуелсіздігімізді білдіретін мемлекеттік рәміздер көрініс тапты: Ту, Елтаңба, Бәйтерек, Елбасының алақан ізі мен қолтаңбасы, Әнұран ноталары.
Банкноталар: түсі мен бейнелері
200 теңге
сарғылт жасыл- Бет жағында: Астана — «Бәйтерек» монументі
- Сырт жағында: Қазақстан картасының контуры
- Алдыңғы бөлігінде: ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің ғимараты
500 теңге
көкшіл сұр- Бәйтеректің сол жағында: ҚР Мемлекеттік Туы
- Төменгі бөлігінде: ашық алақан бейнесі
1000 теңге
сарғыш қоңыр- Негізгі бейне: Қазақстан картасының контуры
- Алдыңғы жағында: Президенттік мәдениет орталығы
- Артқы жағында: таулар бейнесі
2000 теңге
қою және ашық жасыл- Негізгі бейне: Қазақстан картасының контуры
- Алдыңғы жағында: Алматыдағы Абай атындағы опера театры
- Артқы жағында: тау мен өзен көрінісі
5000 теңге
күңгірт қызыл- Негізгі бейне: Қазақстан картасының контуры
- Алдыңғы жағында: Алматыдағы Тәуелсіздік монументінің төбесі
- Артқы жағында: Іле Алатауының таулары
10000 теңге
күлгін көк- Негізгі бейне: Қазақстан картасының контуры
- Алдыңғы жағында: Қазақстан Республикасы Президентінің резиденциясы
- Артқы жағында: каньондар көрінісі
Ақшам шықты — өзімнің тұңғыш рет,
Білдім: дербес елімнің үлгісі деп.
Бейнеленген хан, ақын, ғалымдарым,
Беттерінен көз тартып тұрды сурет.
Теңдікті айтып тұр аты — «теңге» деген,
Құт-береке болшы бір елге келген.
Өз Туы, Елтаңбасы, Әнұраны бар,
Айтыңдаршы, енді елім кемде неден?
Ақшаға қатысты ырымдар мен наным-сенімдер
Қай халықта да ақшаға байланысты сан алуан таным-түсінік, наным-сенім және ырымдар бар. Кейбір болжамдар бойынша, ақша жансыз қағаз болып көрінгенімен, белгілі бір «сезімталдық» қасиеті болады деп есептеледі.
Жиі айтылатын ырымдар
- Біреуге бос әмиян сыйламаған жөн — «ақша тұрмайды» деп ырымдайды.
- Нәрестенің жастығының астына ақша қою — «бай болсын» деген ниет.
- Үйде ысқырмау керек — «ақша кірмей қалады» дейді.
Ұсақ-түйекке қатысты
- Күн екіндіден ауғанда қарызды қайтармауға тырысады.
- Таңертең аш қарынға табылған тиын «кедейшілік шақырады» деген ұғым бар.
- Сыны кеткен тиынды сақтап қою — «табысқа жеткізеді» деп сенеді.
Қаржы мәдениеті туралы ой
Ақша — тіршілігіміздің бір бөлшегі. Оны табу да, орнымен жұмсау да жауапкершілік. Ақша тазалықты ұнатады дейді: әмияныңыз таза әрі бүтін болғаны дұрыс. Егер ақшаңыз бейберекет жатса, тиындар шашылып тұрса, «ақша қонбайды» деп жорамалдайды. Балаларға осы кезден-ақ қаржының қадірін біліп, орынсыз шашпау керектігін ұғындыру маңызды.
Сұрақ-жауап және қорытынды
Викторина
Кеш соңында теңгенің тарихы, банкноталардағы нышандар және ақша мәдениеті бойынша сұрақ-жауап ұйымдастырылады.
Қорытынды сөз
Ұлттық теңгемізге 20 жыл толды. Сүйінші жаңалық ретінде: 20 жылдыққа арналған 20000 теңгелік банкнота желтоқсан айынан бастап айналымға шығатыны айтылды.
Ұлттық теңгеміздің ғұмыры ұзақ болсын! Тәуелсіздігіміздің тірегі — ұлттық теңге. Кешке белсенді қатысқандарыңыз үшін рахмет!