Қазақша рефераттар

Компьютер кабинетіндегі техникалық қауіпсіздік ережелер

Кіріспе: ДК-де жұмыс жасау және техникалық қауіпсіздік

Бұл дәрісте дербес компьютерде (ДК) жұмыс істеудің негізгі қағидалары, компьютер кабинетіндегі техникалық қауіпсіздік ережелері, жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру және көзді тынықтыру жаттығулары қарастырылады. Ережелердің барлығы денсаулықты сақтау және жарақаттың алдын алу үшін міндетті.

Неге маңызды?

  • Электр қауіпсіздігі және өрттің алдын алу
  • Көру қабілетін қорғау
  • Арқа, мойын, иық жүктемесін азайту
  • Жұмыс өнімділігін арттыру

Негізгі қағида

Ережені түсінген жағдайда ғана әрекет етіңіз. Күмән туған сәтте жұмысты тоқтатып, өндірістік оқыту шеберінен (немесе жауапты тұлғадан) кеңес алыңыз.

Қауіпсіздік — «кейін» орындалатын қадам емес, жұмыстың бірінші шарты.

Техникалық қауіпсіздіктің жалпы талаптары

  1. 1Тәртіпті және мұқият болыңыз.
  2. 2Тек өндірістік оқыту шебері тапсырған жұмысты ғана орындаңыз.
  3. 3Орындау тәсілін білсеңіз ғана іске кірісіңіз. Күмән болса, жауапты тұлғамен кеңесіңіз.
  4. 4Жұмыс кезінде өзіңіздің де, өзгенің де назарын бөлмеңіз.
  5. 5Жарық жеткіліксіз немесе нашар болса, жұмыс істемеңіз.
  6. 6Компьютерді рұқсатсыз қоспаңыз және қосулы компьютерді қараусыз қалдырмаңыз.
  7. 7Дымқыл немесе су қолмен жұмысқа отырмаңыз.
  8. 8Монитор экранын, желілік қосқыштарды және сымдарды қолмен ұстамаңыз.
  9. 9Қондырғыларды рұқсатсыз орнынан қозғамаңыз.
  10. 10Жұмыс орнынан қажетсіз кетпеңіз.
  11. 11Компьютерді қатты қозғалтпаңыз.
  12. 12Компьютердің үстіне бөгде заттар қоймаңыз.
  13. 13Жұмыс орнында және бөлмеде тазалық сақтаңыз.

Арнаулы талаптар

Жұмыс алдында

  • Жұмыс киімін ретке келтіріңіз.
  • Жұмыс орнындағы артық заттарды алып тастаңыз.
  • Өту жолдарын бөгемеңіз, бос ұстаңыз.

Жұмыс кезінде

  • Компьютерді қосып, ақау жоқ екеніне көз жеткізіңіз.
  • Ақау байқалса, компьютерді тоқтан ажыратып, шеберге хабарлаңыз.
  • Техникалық үзіліс кезінде саусақтарға арналған жаттығулар орындаңыз.
  • Жүйелік блок қақпағы ашық күйде жұмыс істеуге, компьютерді өз бетіңізше ашуға және жөндеуге тыйым салынады.

Жұмыс аяқталғанда

  • Компьютерді дұрыс сөндіріңіз.
  • Құжаттар мен жеке заттарды жинастырыңыз.
  • Жұмыс орнын ретке келтіріңіз.

Өрт болған жағдайда

  1. 1Компьютерді тоқтан ажыратыңыз.
  2. 2Күш қорғауышын (қорғаныш құрылғысын) ажыратыңыз.
  3. 3Жағдайды әкімшілікке немесе өндірістік оқыту шеберіне хабарлаңыз.
  4. 4Көмірқышқылды өрт сөндіргішті жедел қолданыңыз.
  5. 5101 нөміріне хабарласыңыз.

Компьютерде дұрыс отыру және жабдықтарды орналастыру

Монитор мен пернетақтаны биіктігі бойынша дұрыс орналастыру өте маңызды. Монитор ыңғайсыз орналасса, арқа мен мойын бұлшықеттеріне артық салмақ түсіп, бас ауруы пайда болуы мүмкін.

Мониторға қатысты қарапайым қағида

Монитордың жоғарғы шеті көз деңгейімен шамалас болсын. Көз деңгейі мен экранның ортасы арасындағы бұрыш шамамен 15° болғаны дұрыс.

Дене қалпы

  • Арқаңызды тік ұстаңыз, еңкеймеңіз.
  • Иық бос болсын, шынтақ шамамен тік бұрыш жасап бүгілсін.
  • Басыңызды сәл алға еңкейтіп, бірақ тік ұстаңыз.

Орындық және қашықтық

  • Отырғышы ыңғайлы болсын; тізе тік бұрыш жасап бүгілсін.
  • Табан толықтай жерге тірелсін.
  • Көз бен экран арасы 70 см-ден кем болмауы тиіс (қолды созғанда әрең жететіндей).

Жұмыс уақытын дұрыс ұйымдастыру

  1. 1 Компьютер алдында күніне 5 сағаттан артық жұмыс істеуге болмайды. Ең дұрысы — уақытты түске дейін және түстен кейін екі бөлікке бөлу. Оқушылар үшін ұсынылатын шектеулер: 1-сынып: 10 минут 2–7-сыныптар: 15–20 минут 8–9-сыныптар: 25 минут 10–11-сыныптар: әр 30 минут сайын 5 минут үзіліс жасап, жалпы 50 минуттан асырмау
  2. 2 Әр сағат сайын көзге арналған жаттығулар жасап, әрекет түрін ауыстырыңыз. Орныңыздан тұрып, су ішіп келіңіз. Егер орныңыздан тұру мүмкін болмаса, кем дегенде басыңызды баяу айналдырып, бұлшықеттерді кезекпен жиырып-босатыңыз, балтырды қимылдатып, аяқ ұшын көтеріңіз.
  3. 3 Үзіліс кезінде бөлмені желдетіңіз.

Көзді тынықтыруға арналған жаттығулар

Халықаралық стандарт бойынша, монитор алдында жұмыс істегенде ересектер әр 1 сағат сайын, ал балалар әр 30 минут сайын үзіліс жасағаны дұрыс.

1) Жыпылықтау және көз бұлшықетін босату

Монитордан теріс қарап, көзіңізді жұмып, ашпай тұрып 10 рет жылдам қысыңыз.

Көзді барынша ашып-жұмып, 10 рет анық жыпылықтаңыз.

Соңында таңғалғандай 10 рет көзіңізді кең ашып, қабағыңызды түйіңіз.

2) Шеке тұсын уқалау

Алақаныңызды қызғанша ысқылаңыз.

Саусақ ұштарымен көз маңайын және шеке тұсын шеңбер бойымен уқалаңыз: оң қол — сағат тілі бағытымен, сол қол — қарсы бағытта.

Қабақты жартылай жұмып, босаң күйде ұстаңыз.

3) Фокус ауыстыру (алыс нүкте — мұрын ұшы — қас арасы)

Терезеге қараңыз. Арқа мен мойынды бос ұстаңыз.

Көз жететін ең алыс нүктеге қарап, терең тыныс алыңыз.

Назарды мұрын ұшына аударыңыз. Тыныс алып, қайтадан алыс нүктеге қараңыз.

Тағы бір рет тыныс алып, қабақтың арасына (қас арасы) назар аударыңыз.

4) Көзді айналдыру

Көзді жартылай жұмып, баяу айналдырыңыз: алдымен бір бағытқа, кейін қарсы бағытқа 5 толық айналымнан. Жалпы ұзақтығы — шамамен 30 секунд.

5) Жеңіл уқалау

Көзіңізді жұмып, 30 секунд бойы саусақ ұштарымен өте жұмсақ уқалаңыз.

6) Бас пен мойынға арналған қозғалыстар

Басыңызды оңға, солға, жоғары және төмен баяу бұрып, бірнеше айналым жасаңыз.

7) Көрініс арқылы тынығу (қиял жаттығуы)

Әдемі суретке немесе терезе сыртындағы көрініске 10–20 секунд мұқият қараңыз.

Көзіңізді 10–20 секундқа жұмып, көріністі ойша елестетіңіз.

Алдымен «рамадағы» көріністі көз алдыңызға келтіріп, кейін раманы алып тастағандай болып, сол әлемге ойша «еніңіз».

Өзіңізге жайлы орын тауып, тынысыңызды қалыпқа келтіріп, денені босаңсытыңыз.