Қазақша рефераттар

Елтаңбаның авторлары. Қазақстанның астанасы қай қала

Танымдық-тәрбие сағатының бағыты

Бұл тәрбие сағаты оқушылардың Қазақстан туралы білімін толықтырып, дүниетанымын кеңейтуге, тілдік қорын дамытып, ойлау қабілетін жетілдіруге және Отанды сүюге, мемлекеттік рәміздер мен Ата заңды құрметтеуге тәрбиелеуге бағытталған.

Мақсаттары

  • Қазақстан тақырыбы бойынша білімді толықтыру, тиянақтау, дүниетанымды кеңейту.
  • Ой-өрісті, ойлау қабілетін дамыту, сөздік қорды байыту, сөйлеу тілін жетілдіру.
  • Патриоттық сезімді ояту, достық пен ынтымақтастықты нығайту, рәміздер мен Конституцияны құрметтеуге тәрбиелеу.

Түрі мен әдіс-тәсілдері

Түрі: танымдық-тәрбие сағаты.

Әдіс-тәсілдер: әңгімелеу, сұрақ-жауап, топтық талқылау, ойын элементтері.

Пәнаралық байланыс: әдебиет, география, тарих.

Көрнекіліктер

  • Карта, мемлекеттік рәміздер.
  • Елбасының портреті, Қазақстан қалаларының көріністері.
  • Ребустар, «алтын сандық» сұрақтары.

Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ басында оқушылар «шаттық шеңберін» құрып, бір-біріне мейіріммен қарап амандасады.

Аспаны ашық еліміздің,
Көркі сұлу жеріміздің,
Біз – бақытты баламыз!
Ақпыз, қара, сарымыз,
Ағайынбыз бәріміз!

Оқушылар орындарына жайғасқаннан кейін негізгі бөлім басталады.

Негізгі бөлім: «Туған жерім, тұғырым – Қазақстан»

Қасым Аманжолов:

Қазақстан дейтін менің бар елім,
Жатыр алып жарты дүние әлемін!

Отан туралы түсінік

Біздің Отанымыз — Қазақстан Республикасы. Сан ғасырлар бойы ата-бабаларымыз туған жерін жаудан қорғап, бүгінгі ұрпаққа аманат етіп жеткізді. Карта арқылы ел аумағы, орналасуы мен табиғи ерекшеліктері таныстырылады.

Қазақстан — тәуелсіз, егеменді, көпұлтты мемлекет. Мұнда қазақтармен қатар орыстар, ұйғырлар, өзбектер, кәрістер, украиндар және өзге де ұлт өкілдері тату-тәтті, бірлікте өмір сүреді.

Мемлекеттік тіл: қазақ тілі. Қазақ тілін білу — әрбір қазақстандық азаматтың борышы.

Елбасы — Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев.

Қалалар және астана

Қазақстанда ірі әрі көрікті қалалар көп: Алматы, Астана, Қарағанды, Шымкент, Көкшетау, Қостанай, Ақтау, Павлодар, Ақтөбе, Тараз, Қызылорда, Өскемен, Семей, Талдықорған және басқалары.

Астана — Отанымыздың бас қаласы. Ол Есіл өзенінің жағасында орналасқан. Қала туралы әңгіме барысында көрікті орындардың суреттері көрсетіледі.

Қазақстан тарихындағы астаналар

  • Орынбор (1920–1925)
  • Қызылорда (1925–1929)
  • Алматы (1929–1997)
  • Астана (1998 жылғы 10 маусым)

Оқушылардың тақпақтары

Туған жер — тірегім,
Сенде өстім, түлеппін.
Бір сен деп үнемі
Соғады жүрегім.

Күлеміз, ойнаймыз,
Демаламыз алаңсыз.
Ризамыз саған біз,
Ұлы Отан — анамыз.

Асқарлы, қарлы шың,
Аялаған ән-құсым.
Туған жер, армысың!
Саған мың алғысым.

Ата заң: құқық пен жауапкершілік

Мемлекетіміздің Ата заңы және мемлекеттік рәміздері бар. 1993 жылғы 28 қаңтарда Қазақстан Республикасының тұңғыш Конституциясы қабылданды. 1995 жылғы 30 тамызда жаңа Конституция қабылданды.

Адам дүниеге келген күннен бастап оның өмірі, денсаулығы мен тыныштығын мемлекет Конституция арқылы қорғайды. Әр оқушы мектеп табалдырығын аттағаннан бастап өз құқықтарын білуі тиіс. Мектепте оқушы білім алу құқығын пайдаланады, мемлекет оны тегін оқытады. Оқушының борышы — жақсы оқу, терең білім алу.

Абай:

Құлақтан кіріп бойды алар,
Әсем ән мен тәтті күй.
Көңілге түрлі ой салар,
Әнді сүйсең, менше сүй.

Осыдан кейін «Жерім менің» әні орындалады.

Мемлекеттік рәміздер

Ту

1992 жылы Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері қабылданды: Ту, Елтаңба, Әнұран.

Тудың түсі — көк. Бұл бейбітшілік, тыныштық және жарқын болашақтың белгісі. Автор — суретші Шәкен Ниязбеков. Тудың ортасында күн, оның астында қалықтаған қыран бейнеленген. Өлшемі: ені — 1 м, ұзындығы — 2 м.

Көк аспандай көкпеңбек,
Қазақстан жалауы.
Көк емес ол тектен-тек,
Елдің ашық қабағы.

Ақ ниеті — алтын күн,
Асқақ арман — қыраны.
Жалауы бұл халқымның,
Мәртебесі, Туы, Ары.

Бұлт баспасын күнімді,
Тарылмасын өрісім.
Биік ұстау Туымды —
Қасиетті борышым.

Елтаңба

Елтаңба авторлары — Шот-Аман Уәлихан және Жандарбек Мәлібеков. Реңдік бейнесі алтын және көгілдір түстерден тұрады.

Елтаңбаның басты белгісі — шаңырақ. Шаңырақты айнала уықтар тарайды, оны қанатты пырақтар көмкеріп тұр. Жоғарғы бөлігінде бесбұрышты жұлдыз, төменгі бөлігінде «Қазақстан» жазуы орналасқан.

Елтаңбасы елімнің,
Неткен әйбәт, әдемі!
Тұнығындай көңілдің
Ортада аспан әлемі.

Құт, береке — шаңырақ,
Орын алған ол төрден.
Қанатты қос арғымақ,
Екі жақтан көмкерген.

Тәуелсіздік жолында
Талай-талай тер тамған.
Билігім өз қолымда,
Еркіндігім — елтаңбам.

Әнұран

2006 жылғы 6 қаңтарда жаңа Әнұран қабылданды. Әнұранның әуенін қазақ вальсінің королі атанған композитор Шәмші Қалдаяқов жазған, ал сөзін Жұмекен Нәжімеденов пен Нұрсұлтан Назарбаев жазған.

Бұл бөлімде оқушылар әнұран туралы мәліметті тыңдап, оның мәнін талқылайды: бірлік, тәуелсіздік, елдік рух.

Ойын: мақал-мәтел және ребус

Кел, балалар, келіңдер,
Тамашаны көріңдер.
Томсырайып отырма,
Мақал-мәтел, ребус ойла,
Шешімін таппай қойма.

Оқушылар ребустарды шешіп, мақал-мәтелдердің жалғасын табады. Бұл кезең ойлауды дамытуға және тілдік қорды байытуға ықпал етеді.

Қорытынды: «Ақ сандық» сұрақтары

Ақ сандығым ашылды,
Ішінен сұрақ шашылды.

Оқушыларға өткен тақырып бойынша төмендегі сұрақтар қойылады:

  1. Қазақстан қандай мемлекет?
  2. Елбасы кім?
  3. Қазақстанның астанасы қай қала?
  4. Астана қандай қала?
  5. Мемлекеттік тіл қай тіл?
  6. Мемлекеттік рәміздерді ата.
  7. Тудың авторы кім?
  8. Елтаңбада не бейнеленген?
  9. Конституция күні қашан?
  10. Қазақстанның бұрынғы астаналарын ата.
  11. Әнұранның әуенін жазған кім?
  12. Сөзін жазған авторлар кімдер?

Негізгі ой

Отан — адамның туып-өскен жері. Отан әр адамға оттан да ыстық. Сондықтан сабақты жақсы оқып, еліміздің адал да еңбекқор азаматы болайық. Ер жеткенде Қазақстанның көркеюіне, гүлденуіне өз үлесімізді қосайық.

Ортақ ұран (әріптер арқылы)

Б — білімімді арнайтын

О — Отанымды қорғайтын

Л — лаңкестікті даттайтын

А — адалдықты жақтайтын

Ш — шуағымды шашатын

А — асулардан асатын

Ғ — ғарыш сырын меңгерген

Ы — ынтымақты тең көрген

М — менмендікті жек көрген

Қ — қазаққа қызмет ететін

А — арманына жететін

З — заңды жақсы білетін

А — алға қарай жүретін

Қ — қайырымды елімнің

С — салтанатты жерімнің

Т — толықтырам сенімін

А — абыройын, жігерін

Н — намысын қолдан бермейтін

Бәрі: Мен боламын еңбекқор, болашағы елімнің!

Қорытынды бөлімде «Қазақ елі» әні орындалады.