Ұлтымыз қазақ
Барысы: дәстүр мен өнер тоғысқан күн
Музыка әуенімен балалар залға кіріп, қонақтарды қарсы алады. Жүргізуші балаларға бүгінгі күннің ерекше екенін айтып, қонақтармен ізетпен амандасуға шақырады. Балалар қолдарын кеудесіне қойып, ақжарма тілекпен сәлем береді.
Сәлемдесу жыры
Күннің көзі ашылсын, көкке шуақ шашылсын.
Құтты қонақ келіпті, төрімізге еніпті.
Амандасу үлкенге – тәрбиенің басы ғой.
Ал, қанекей бәріміз, сәлем дейік үлкенге:
«Сәлеметсіздер ме, апайлар!»
Жүргізуші құрметті қонақтарды қарсы алып, №2 «Айгөлек» балабақшасының «Ата-баба дәстүрі – ұрпаққа өнеге!» атты тәрбиелік іс-шарасына қош келдіңіздер дейді. Балаларға ұлттық болмысты танытатын салт-дәстүр, мақал-мәтел, жұмбақ пен айтыс өнерінің ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқанын еске салады.
Даналық мәйегі: мақал-мәтелдер
Балалар Отан, бірлік, еңбек, өнер туралы мақал-мәтелдерді кезекпен айтады. Әр сөйлем қысқа болғанымен, мағынасы терең.
Әсел
Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас.
Нұрсаят
Отан – оттан да ыстық.
Елнар
Бірлік болмай, тірлік болмас.
Д. Нұрай
Әлсіз ат – сүріншек, ақылсыз адам – еріншек.
Бекзат
Еңбек – өнер өрісі, өнер – өмір жемісі.
Өнер шеруі: ән мен би
Жүргізуші қазақ халқының ән мен биге бай, өнерлі халық екенін атап өтіп, балалардың орындауындағы әнді ұсынады.
Хор
«Қазақ қызы»
Би
«Үкілі қыз»
Жүргізуші жыры
Көйлектері тал бойына жарасқан, сымбаттары ай мен күнге таласқан. Бүлдіршіндер ортада би билейді, қимылы мен әуені үйлес тапқан.
«Кім зейінді?» ойыны: салт-дәстүрді тану
Ойынның шарты қарапайым: жүргізуші сұрақ қояды, балалар жауап береді. Бұл бөлім дәстүр атауларын есте сақтауға көмектеседі.
1) Қуанышты хабарды жеткізуші адам не алады?
Сүйінші
2) Бала дүниеге келгенде қандай той болады?
Шілдехана
3) Қай тойда беташар айтылады?
Үйлену тойында
4) Үлкен адамдардың алдынан не істеуге болмайды?
Кесіп өтуге болмайды
5) Тойда не шашылады?
Шашу
6) Бала енді жүре бастағанда қандай рәсім жасалады?
Тұсау кесу
Сөз сайысы: қыз бен жігіт айтысы
Ерте кезден той-думанды қыздырып жүрген тіл өнерінің бір түрі – айтыс. Ақындар айтыс арқылы ой-пікірін, халықтың мұң-мұқтажын, әзілін әнмен өрнектеп жеткізген. Бұл жолы балалар «Қыз бен жігіт айтысынан» шағын үзінді ұсынады.
Әлібек
Балабақша тойында, кім айтысар менімен?
Айтыс, айтыс болады, айтысқанда теңімен.
Бес нәрседен қашық бол, бес нәрсеге асық бол.
Қоса алдың ба мән беріп, қанша болды санап көр.
Гүлсая
Айтыс, айтыс болады, шықса ақын теңімен.
Шешен болсаң көрейін, айтысып көр менімен.
Бесті беске қосқанда, он болады ғой.
Сен дейсің бе саусағын санай алмай жүретін.
Екеуі қосылып
Білім, ғылым, өнерге қанат қағар кезіміз. Ата салтын ертеңге жеткізетін – өзіміз.
Ана тілі – ардың үні
Жүргізуші қазақ тілінің қадірін айрықша атап, ұлт ретінде тілімізді, дінімізді, салтымызды сақтап отырғанымызды мақтанышпен жеткізеді. Бүлдіршіндер ана тілі туралы өлең шумақтарын оқиды.
Бірханым
Ана тілім – жүрегісің анамның,
Ана жүрек бір өзіңнен жаралдым.
Сағат сайын саулығыңды тілеймін,
Сенсіз маған керегі жоқ ғаламның.
Сенің әрбір тынысыңнан күн кешем,
Сен арқылы тіршілікпен тілдесем.
Ел бетіне қалай тура қараймын,
Ана тілім, егер сені білмесем.
Әлібек
Тілім барда – қазағым бар, халқым бар,
Дәстүрім бар, ата жолы салтым бар.
Кең даламдай жиналмаған шалғайы,
Аңқау, ашық мінезім бар аңқылдақ.
Туған тілде сыры терең жаным бар,
Туған тілде әнім менен сәнім бар.
Туған тілім тіл болудан қалса егер,
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар.
Д. Нұрай
Жермен бірге тілімді бабалар жаудан қорғаған.
Айтатын болсам шынымды, бәрінен қымбат ол маған.
Мемлекеттік тілім деп, көктегі жарық күнім деп,
Анамдай сені көремін, алдымнан шығар күлімдеп.
Ән нөмірі
Жерлес сазгер Н. Алғашбаевтың «Егеменді Қазақстан» әні орындалады.
Тұсау кесу: ақ жол тілеген ақ бата
Ән әуенімен залға шашу шашып, немересін жетектеген әже кіріп келеді. Ол мерекенің мәнін айтып, тәй-тәй басып келе жатқан немересінің тұсауын білім мен тәрбиеге өмірін арнап жүрген Нұрбибі апайға кестіргісі келетінін жеткізеді. Тілек біреу: бүлдіршін еліне елеулі, халқына қалаулы азамат болсын.
Әженің шашуы
Ақ сандықты ашайын, шашу, шашу шашайын.
Бұл мереке – ұлы той, бастаңғыны бастайын.
Тұсау кесу жыры
Қаз-қаз, балам, қаз балам, қадам бассаң мәз болам.
Күрмеуіңді шешейін, тұсауыңды кесейін.
Қаз-қаз, балам, қаз, балам, тақымыңды жаз, балам.
Қадамыңа қарайық, басқаныңды санайық.
Қаз-қаз, балам, жүре ғой, балтырыңды түре ғой.
Тай-құлын боп шаба ғой, озып бәйге ала ғой.
Қаз баса ғой, қарағым, құтты болсын қадамың!
Өмірге аяқ баса бер, асулардан аса бер.
Жүгіре қойшы, құлыным, желбіресін тұлымың.
Елгезек бол, ерінбе, ілгері бас, шегінбе.
Күй мен ән: мерекенің сәні
«Той болған соң ауылдың алты ауызы» демекші, ортаға кішкентай бүлдіршіндерден құралған «Айгөлек» оркестрі шақырылады. Олар халық әндерінен попурри орындайды.
«Айгөлек» оркестрі
Халық әндерінен попурри
Жеке орындау
«Айгөлек» балабақшасының жұлдызы, облыстық «Ботақан» байқауының дипломанты Алданазарова Нұрай – «Жан анам»
Тәуелсіздікке тағзым
Жүргізуші кең байтақ Қазақстанды жырға қосып, көрерменді балалар дайындаған «Жаса, Қазақстан!» композициясын тамашалауға шақырады.
Композиция
«Жаса, Қазақстан!»
Қорытынды: өткенді қадірлеу – ертеңге аманат
Әдет-ғұрып пен салт-дәстүр – қазақтың өмір салтына айналған тәрбие мектебі. Ұмыт қалған дәстүрлерді сақтау, насихаттау және жаңғырту – ортақ міндет. Халқымыздың мақал-мәтелі, тұжырымды сөзі, тыйымдары – күнделікті тіршілікте қажет болатын мол рухани мұра екені тағы бір мәрте айқындалды.
Осымен «Ата-баба дәстүрі – ұрпаққа өнеге!» атты іс-шарамыз өз мәресіне жетті. Уақыт бөліп келген қонақтарға көп-көп рақмет! Еліміз аман, заманымыз тыныш болсын. Сау болыңыздар!