Қазақша рефераттар

Microsoft Excel электрондық кестеде формулаларды пайдалану

Сабақтың тақырыбы

Microsoft Excel электрондық кестесінде формулаларды пайдалану. Microsoft Excel электрондық кестесі көмегімен модельдеу.

Мақсаты

а) Білімділік

  • Сандық ақпаратты электрондық кесте арқылы компьютерде өңдеу принциптерін меңгеру.
  • Формуланы жазу тәсілдерін білу.
  • Практикалық тапсырмаларды шешу біліктілігін қалыптастыру.

ә) Дамытушылық

  • Бағдарламалық қамтамасыз етумен жұмыс істей алу дағдысын дамыту.
  • Объектінің компьютерлік моделін құру біліктілігін жетілдіру.
  • Ойлау қызметінің салыстыру және талдау тәсілдерін дамыту.

б) Тәрбиелік

  • Құрал-жабдықтарды ұқыпты ұстауға тәрбиелеу.
  • Сабақта зейін қойып отыруға дағдыландыру.
  • Жауапкершілікке және өз бетімен жұмыс істеуге баулу.

Негізгі түсініктер

Кестелік процессор Ұяшық Жол Бағана Мәтін Функция Формула Абсолюттік сілтеме Салыстырмалы сілтеме Аралас сілтеме

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар

Оқушылар білуі тиіс

  • Кестелік процессор, ұяшық, жол, бағана, мәтін, формула, функция ұғымдарын.
  • Excel-де формуланы жазу ережелерін.
  • Абсолюттік, салыстырмалы және аралас сілтемелердің мәнін және қолданылу тәртібін.
  • Формула жазудың негізгі тәсілдерін.

Оқушылар үйренуі тиіс

  • Мәтін мен формулаларды дұрыс енгізуді.
  • Ұяшықтарды форматтауды.
  • Сілтемелерді тиімді пайдалануды.
  • Тапсырма моделін құруды дұрыс ұйымдастыруды.

Сабақ ресурстары

Көрнекілігі

Тарату карточкалары.

Техникалық құралдар

  • Компьютер
  • Тақта
  • Пайдалану уақыты: 25–30 минут

Пәнаралық байланыс

Математика, физика, экономика, биология.

Сабақ түрі және әдісі

  • Түрі: аралас сабақ
  • Әдісі: көрнекілікті (демонстрациялық) баяндау

Сабақ құрылымы

  1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. Үй тапсырмасын тексеру
  3. Білімдерін тексеру
  4. Жаңа материалды түсіндіру
  5. Түсінгенін тексеру: практикалық жұмыс және тест
  6. Бекіту
  7. Үйге тапсырма

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Сабаққа қатысуды түгендеу.
  • Үй тапсырмасының орындалуын тексеру.

Өткен материалды тексеруге арналған сұрақтар

  1. Электрондық кестеде ұяшық адресі қалай анықталады?
  2. Ұяшық адрестері қандай түрде пайдаланылады?
  3. Электрондық кестеде диаграмма қандай қызмет атқарады?

Жаңа сабақ мазмұны: Excel-де модельдеу және функциялар

Microsoft Excel ортасын пайдаланып математикалық, экономикалық, физикалық, техникалық және басқа да есептерді модельдеуге болады. Кез келген тапсырманы модельдеу үшін әртүрлі категориядағы функциялар қолданылады.

Функциялар категориялары

  • Математикалық
  • Қаржылық
  • Жиым және сілтеме
  • Күн/ай (күнтізбелік)
  • Статистикалық
  • Мәтіндік
  • Логикалық

Бүгін қарастырылатын функциялар

  • СУММ — қосындыны есептеу
  • ЕСЛИ — шартты тексеру
  • СЧЕТЕСЛИ — шартқа сай санын табу
  • СРЗНАЧ — орташа мән

СУММ: жол немесе бағана бойынша қосынды

  1. Қосынды шығатын ұяшыққа курсорды қойыңыз.
  2. Формула жолағына = белгісін жазыңыз.
  3. Қосылғыштар орналасқан ұяшық адрестерін пайдаланып формуланы енгізіңіз.
  4. Enter пернесін басыңыз.

Балама тәсіл: fx пиктограммасына басып, функциялар шеберінен СУММ функциясын таңдаңыз. Қажет болса, аргументтер өрісінде сілтемелерді түзетіп, OK басыңыз.

Егер бірнеше қосынды қажет болса, бірінші формуланы көшіріп, қажетті орынға қойыңыз — сілтемелер автоматты түрде өзгертіледі (немесе қажетті түрде түзетіледі).

ЕСЛИ: логикалық салыстыру

Бір шаманы екінші шамамен салыстыру үшін ЕСЛИ логикалық функциясы қолданылады. Ашылған терезеде Логик. выражен. өрісіне шарт жазылады, ал Значение если истина және Значение если ложь өрістеріне нәтижелер енгізіледі.

СЧЕТЕСЛИ: критерий бойынша санау

Белгілі бір мәннің қанша рет кездесетінін анықтау үшін (мысалы, бағалар: 2, 3, 4, 5) статистикалық категориядағы СЧЕТЕСЛИ функциясы қолданылады. Бұл жерде диапазон — мәндер жазылған ұяшықтар, ал критерий — ізделетін мән.

Мысалы, бір бағанадағы бағалардың ішінен «2» санының мөлшерін табу үшін: диапазонға бағалар аймағын, критерийге 2 санын енгіземіз.

СРЗНАЧ: орташа мән

Бірнеше шаманың орташа мәнін табу үшін статистикалық категориядағы СРЗНАЧ функциясын пайдаланамыз.

Тапсырма №1: өндірістің пайдалылығы бойынша экономикалық модель

Машина жасау зауыты өнімдерін келісілген баға бойынша сатып, өндіріске белгілі бір қаражат жұмсайды және нәтижесінде табыс табады. Таза пайданың жұмсалған шығынға қатынасын анықтаңыз.

Есепті қою

  • Мақсат: көбірек таза пайда табу үшін өндіріс процесін және өнім өткізуді зерттеу.
  • Нәтиже: экономикалық формулалар арқылы пайданың шығынға қатынасын есептеу.

Модельдеу объектісі

Өндіріс процесі және өнімнің сатылуы.

Негізгі параметрлер

Табыс, өзіндік құн (шығын), пайда, пайдалылық, пайдадан түсетін салық.

Бастапқы деректер

  • Табыс: B
  • Шығын (өзіндік құн): S
  • Қалған параметрлер негізгі экономикалық тәуелділіктер арқылы табылады.

Негізгі формулалар

Пайда

P = B − S

Пайдалылық (пайыз)

r = (P / S) × 100

Салықты есептеу логикасы

  • Егер r ≤ 50%, онда пайдадан 32% салық алынады.
  • Егер r > 50%, онда сәйкес пайда сомасынан 75% салық алынады.

50% шекке сәйкес пайда: S × 50 / 100 = S / 2.

Салықты N деп белгілесек, онда:

  • r ≤ 50 болса: N = P × 32 / 100
  • r > 50 болса: N = (S/2) × 32 / 100 + (P − S/2) × 75 / 100

Таза пайда

Pt = P − N

Нәтиже (қатынас)

q = Pt / S

Excel-де кестені құруға үлгі

Жол A B
1 Өндірістің пайдалылығы
2 Бастапқы деректер
3 Табыс (тг)
4 Өзіндік құн (тг)
5 Пайда (тг) =B3-B4
6 Пайдалылық (%) =B5/B4*100
7 Салық (тг) =ЕСЛИ(B6<=50;B5*32/100;...)

Ескерту: бастапқы мәтінде 7-жолдағы формула толық берілмеген, сондықтан мұнда логикасы сақталған қысқартылған үлгі көрсетілді.