Қазақша рефераттар

Өлең Малды құрметтеу Тыйым сөздер

Төрт түлігім — ырысым

Қазақ халқы ежелден мал шаруашылығымен айналысқан. Мал — киім, ас, көлік; бір сөзбен айтқанда, күнделікті тіршіліктің тірегі болған. Сондықтан халқымыз малды ерекше қадірлеп, төлдетіп, күтіп-бағып, көбейтіп, қажетіне қарай іріктеп сойып отырған. Ғасырлар бойы жинақталған тәжірибенің арқасында малдың өрісі мен тіршілік дағдысын, қадір-қасиетін терең танып-білген.

Халқымыз малдың етін, сүтін, терісін ғана емес, тіпті мүйізі мен сүйегіне дейін ұқсата пайдаланған. Сол себепті қасиетті төрт түлікке қатысты ұғымдарымыз бен бай тәжірибемізді ұмытпай, кейінгі ұрпаққа жеткізу — ортақ міндет.

Мақсаты

  • Төрт түлік туралы толық мағлұмат беру, әрқайсысын жеке таныстыру.
  • Төрт түлікке қатысты мақал-мәтел, өлең, жұмбақтарды жаттату.
  • Оқушыларды төрт түлікті қастерлеуге тәрбиелеу.

Барысы

  1. 1 Кіріспе сөз.
  2. 2 Төрт түлік туралы таныстыру, өлеңдер мен әндер.
  3. 3 Тыйым сөздер және қорытынды.

Жұмбақтар мен таныстыру

Төрт түлік жайлы білімді бекіту үшін жұмбақтар айтылады, оқушылар әр түлік туралы қысқаша мазмұндама жасап, өлең-әндер орындайды.

Түйе — төрт түліктің төресі

1-оқушы

Жұмбақ

Кезікті бір жануар,
Үстінде екі тауы бар.
Бұл қандай мал?

Жауабы: Түйе

Түйе төлі

Түйе төлі — ботақан.

Тақпақ

Түйе төлі — ботақан,
Мөлдіреп көзі ойнаған.

Жылқы — ер қанаты

2-оқушы

Жұмбақ

Көкке шаншып құйрығын,
Шауып келеді жүйрігім.
Бұл қандай жануар?

Жауабы: Жылқы

Жылқы төлі

Жылқы төлі — құлыншақ.

Тақпақ

Жылқы төлі — құлыншақ,
Тұяғы жерге ұрыншақ.

Ән: «Құлыншақ» (хор орындауы).

Қой — төрт түліктің момыны

3-оқушы

Жұмбақ

Төрт тағанда бойы бар,
Момындық — дұрыс ойы бар.
Кербезденіп жүрмейді,
Айналдырған тоны бар.
Бұл қандай жануар?

Жауабы: Қой

Қой төлі

Қой төлі — қошақан.

Тақпақ

Қой төлі — қошақан,
Өріске қашқан қорадан.

Ән: «Қошақан» (хор орындауы).

Ешкі — өсімтал мал

4-оқушы

Жұмбақ

Асты — пышақ, үсті — істік,
Өзіне лайықтап киім пішкен,
Секіріп-секіріп түскен.
Бұл қандай жануар?

Жауабы: Ешкі

Ешкі төлі

Ешкі төлі — лақ.

Тақпақ

Ешкі төлі — лақ,
Тыныш тұрмайды ол бірақ.

Құрмет, өлең және тыйым сөздер

Әр жануар өз төлін ерекше мейіріммен сүйеді. Осыны ұғындыру үшін «Малдың төлін сүюі» туралы өлең тыңдалады. Мал бағу, оны мәпелеп өсіру — аса ардақты өнер.

Тыйым сөздер

  • 1 Малды теппе, ақты төкпе.
  • 2 Малды басынан ұрма.
  • 3 Малға теріс мінбе.

Қорытынды

Бүгін біз төрт түлік туралы көп мағлұмат алдық. Оларды танып-білу, қадірлеу және дұрыс күтім жасау — ұлттық құндылығымыздың бір бөлігі.