Қар адамы
Тақырыбы: «Сиқырлы ағаштар»
Бұл сабақ балалардың қыс мезгілі туралы білімдерін бекітуге, қысқы орман табиғаты мен ондағы жануарлар жөніндегі түсініктерін нығайтуға бағытталған. Сонымен бірге табиғатқа сүйіспеншілікті арттырып, оны аялай білуге тәрбиелейді.
Мақсаты
- Қыс мезгілі туралы білімді тиянақтау.
- Қысқы орман табиғаты мен жануарлары туралы түсінікті нығайту.
- Табиғатқа сүйіспеншілікті арттыру, аялауға тәрбиелеу.
Сөздік қоры
Сабақтың құрылымы ойын, сұрақ-жауап, өлең-тақпақ, жұмбақ және қысқы орманға қиял-елестік саяхат арқылы ұйымдастырылады.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру және амандасу
Тәрбиеші балаларға бүгінгі қонақтарды көрсетіп, сыпайы амандасуға шақырады.
Шаттық шеңбері
Арайлап таң атты,
Алтын сәуле таратты!
Жарқырайды күніміз,
Жайнап түсті даламыз.
Біз ерекше баламыз,
Айтқан тілді аламыз!
Тәрбиеші: «Өте жақсы, балалар!»
2) Қыс туралы әңгіме (сұрақ-жауап)
Маңызды ұғымдар
- Қыс — жылдың бір мезгілі.
- Қыс мезгілінде үш ай бар.
- Қыста ауа райы салқын болады.
- Қар жауады, боран соғады.
- Бір аптада жеті күн бар.
- Қыста адамдар жылы киінеді.
Ойын және күнделікті өмір
Балалар қысқы ойындарды атап шығады: қардан аққала жасау, қар лақтыру, шана тебу.
Негізгі ой: қыс — тек суық емес, ол қызыққа толы мезгіл.
3) Түнгі орманға қиял-елестік саяхат
Тәрбиеші балаларға: «Күндізгі орманды көрдіңдер, ал түнгі орманға саяхатқа барғыларың келе ме?» — деп сұрайды. Балалар келіседі.
Түн туралы түсінік
«Түнде біз не істейміз?» — «Ұйықтаймыз.» Түн ішінде жануарлар да, ағаштар да, бұлттар да, тау-тастар да тынығады.
Сиқырлы құрал
Тәрбиеші қолындағы сиқырлы таяқшаны көрсетіп, оның жай таяқ емес екенін айтады. Таяқша сермелгенде ертегі әлеміне енгендей әсер пайда болады.
Түнгі орман көрінісі
Балалар көздерін ашқанда, өздерін түнгі орманда жүргендей сезінеді: айнала аппақ қар, тыныштық, жұмбақ әсер.
- Ағаштар аппақ қарға оранып, «сиқырланып» тұрғандай көрінеді.
- Шырша туралы тақпақтар айтылады, шыршалар жанып-сөнгендей әсер береді.
- Түнгі орман тыныштығын бұзбай, аяқтың ұшымен жүру ескертіледі.
4) Орман жануарлары және жұмбақтар
Балалар ормандағы жабайы аңдарды атайды: қасқыр, түлкі, қоян. Сондай-ақ үй жануарлары мен жабайы жануарлардың айырмашылығын қысқаша әңгімелейді.
Жұмбақтар
- Өзінше ноян, қорқақ — (қоян)
- Төрт аяқты, шалғы, шауып кетер малды — (қасқыр)
Орман ағаштары
- Емен
- Шырша
- Қарағай
Барлығы да қар жамылып, ерекше күйге енгендей әсер қалдырады.
5) Қар адамының пайда болуы
Осы сәтте қарағай түбінен Қар адамы шыға келеді. Жел гуілдегендей болып, көңіл күй өзгереді.
Қар адамы
«Бұл кімдер менің ұйқымды бұзған?»
Тәрбиешінің жауабы
«Біз түнгі орманның табиғатын, сиқырын тамашалауға келдік. Балалар сізге қыс туралы тақпақтарын айтып бергісі келеді.»
Қар адамы: «Жарайды, айтсын.»
Балалар қыс туралы тақпақтарын айтып береді.
6) Сергіту сәті және қорытынды
Сұрақ: «Біз қайда саяхатқа бардық?»
Жауап: «Түнгі орманға саяхатқа бардық.»
Сұрақ: «Ормандағы ағаштар қандай болып тұр?»
Жауап: «Сиқырланып тұрғандай.»
Сұрақ: «Түнгі саяхат ұнады ма?»
Жауап: «Ұнады.»
Балалар шаршағандарын сезгенде, тәрбиеші сиқырлы таяқшамен оларды қайтадан топқа «алып келеді». Сабақ табиғаттың әсемдігі мен тыныштығын бағалауға үндейтін қорытындымен аяқталады.