Жабайы жануарлардың қысқы тіршілігі

Білім беру саласы

Қатынас

Бөлімі

Тіл дамыту

Тақырыбы

Жабайы жануарлардың қысқы тіршілігі

Мақсаты

Жабайы аңдардың қысқы тіршілігі туралы түсініктерін кеңейту.
Сурет бойынша сөйлем құрастыру және сұрақтарға жауап беру арқылы ойлау қабілеттерін дамыту.
Жануарларға қамқорлық жасау керектігін ұғындыру.

Жаңа сөздер

қонжық бөлтірік мыршай көжек апан ін қуыс

Көрнекілігі

Жабайы аңдардың суреттері.

Мотивациялық-қозғаушы кезең

Балалар шеңбер бойына жиналады. Тәрбиеші «Ғажайып ақшақарды» ұсынып, көптен күткен Жаңа жыл мерекесі туралы әңгіме бастайды: жақсы тілек тілесең, ол орындалады.

Тәсіл:

Шеңбер, еркін әңгіме

Тәрбиешінің әрекеті

Балаларды шеңберге жинап, Жаңа жыл туралы жылы сөз айтады.
«Ғажайып ақшақарды» кезекпен ұстап, тілек айтуға бағыттайды.
«Сыртта суық болса да, жүрегіміз ыстық, мейірімге толы» деген оймен көңіл күйді көтереді.

Балалардың әрекеті

Жаңа жыл мерекесін қалай қарсы алатынын еске түсіріп, әңгімелейді.
Кезекпен ақшақарды ұстап, өз тілегі мен арманын айтады.
Шеңберде бір-бірін тыңдап, ортақ көңіл күй қалыптастырады.

Ұйымдастырушылық-ізденушілік кезең

Бұл оқу іс-әрекетінде балалар қыс мезгілінде ормандағы жануарлардың қалай тіршілік ететінін, немен қоректенетінін, үйлері мен төлдерінің атауларын суреттер арқылы анықтайды. Тәрбиеші сұрақ-жауап арқылы балаларды ойлануға, сөйлем құрастыруға жетелейді.

Назар

Сурет бойынша сөйлем құрастыру

Ойлау

Сұраққа жауап беру, салыстыру

Құндылық

Жануарларға қамқорлық

Қасқыр

Жыртқыш

Қасқыр сырттай итке ұқсайды, бірақ ол ірірек және аяқтары ұзындау. Себебі ол жемін жүгіріп жүріп аулайды. Қыста құстармен және дала жануарларымен қоректенеді.

Үйі: апан
Төлі: бөлтірік
Қорегі: құс, дала жануарлары

Аю

Қысқы ұйқы

Аю — ірі, ақылды, иіс сезуі жақсы дамыған аң. Әдетте өздігінен ешкімге тиіспейді. Жаз бойы жеміс-жидек пен өсімдіктерді жеп, денесіне май жинайды. Қыс түскенде апанына тығылып, қар еріп күн жылынғанша ұйықтайды.

Үйі: апан
Төлі: қонжық
Қорегі: өсімдік, жеміс-жидек

Түлкі

Епті аңшы

Түлкі өте әдемі әрі епті жануар. Оның мұрны иісті жақсы сезеді: қар астындағы тышқандарды аулап жейді, сондай-ақ құстармен және олардың жұмыртқасымен де қоректенеді.

Үйі: ін
Төлі: мыршай
Қорегі: тышқан, құс, жұмыртқа

Қоян

Қалың тон

Қоян қыста үйілген бұталардың арасында және ағаш қуыстарын паналап тіршілік етеді. Қалың тонының арқасында суыққа тоңбайды. Құрғақ шөп пен ағаш қабығын кеміріп қоректенеді.

Пана: бұта арасы, қуыс
Төлі: көжек
Қорегі: шөп, ағаш қабығы

Кірпі

Қор жинайды

Кірпінің үсті-басының бәрі тікен. Ол қоңыздарды, құрттарды және тышқандарды жейді. Кірпі азығын алдын ала дайындап, қыс бойы ұйықтайды. Демек, кірпі де аю сияқты қысқы ұйқыға кетеді.

Үйі: ін
Төлі: кірпі
Қорегі: қоңыз, құрт, тышқан

Тиін

Жинақылық

Тиін — орманда тіршілік ететін кішкентай ғана жануар. Ол ағаш қуысында тұрады. Жаз бойы жаңғақтар мен саңырауқұлақтарды жинап, қуысына сақтайды. Қыс кезінде сол қорымен қоректенеді.

Үйі: ағаш қуысы
Қорегі: жаңғақ, саңырауқұлақ
Әдеті: азық жинайды

Сергіту сәті

Ормандағы аюдың,
Құлпынайы көп екен.
Теріп-теріп алайық,
Қалтамызға салайық.

Балалар өлең ырғағымен сергіту жаттығуларын орындайды.

Рефлексивті-түзетуші кезең

Балалардың ормандағы жануарлардың қыста немен қоректенетінін қаншалықты түсінгенін анықтау үшін сұрақ-жауап ұйымдастырылады.

Тиін не жейді?

Жаңғақ пен саңырауқұлақ.

Аю не жейді?

Жеміс-жидек пен өсімдіктер.

Қасқыр не жейді?

Құстарды және дала жануарларын.

Түлкі немен қоректенеді?

Тышқанмен, құспен және жұмыртқамен.

Кірпі ше?

Қоңыз, құрт және тышқанмен.

Мадақтау

Белсенді қатысқан балалар мадақталады.

Күтілетін нәтиже

Балалар ормандағы жабайы аңдардың қысқы тіршілігі туралы түсініктерін кеңейтеді.

Бағдар

Білуі тиіс

Табиғатқа деген қызығушылық және жануарларға қамқорлықтың маңызы.

Көрсете білуі

Сурет бойынша әңгімелеу, толық сөйлем құрастыру.