Қазақша рефераттар

Сырым сөзжұмбағы

Сабақтың тақырыбы

Сырым Датұлы бастаған Кіші жүз қазақтарының 1783–1797 жылдардағы көтерілісі.

Сабақтың түрі

Тақырыпты қорытындылау сабағы.

Көрнекіліктер

  • Қазақстан картасы
  • Сөзжұмбақ
  • Кестелер
  • Суреттер

Сабақтың мақсаты

Білімдік

Оқушылардың көтерілістің басталу себептерімен, барысымен және жеңілу себептерімен танысу деңгейін әртүрлі тапсырмалар арқылы тексеру.

Дамытушылық

Көтерілістің тарихи маңызын ашу: қазақтардың Ресей империясының отарлау саясатына қарсы күресі.

Тәрбиелік

Сырым Датұлы бастаған көтерілістің тарихи маңызын анықтау және оқушыларды патриоттық рухта тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

Оқушыларды сабақтың мақсатымен және жүргізілу тәртібімен таныстыру; орындалатын тапсырмалар туралы қысқаша түсіндіру.

2) 1-тапсырма: Бос орындарды толтыру

Жеке жұмыс

Сырым Датұлы бастаған __________ қазақтарының 17__ – 17__ жылдардағы көтерілісі.

3) 2-тапсырма: Картамен жұмыс

Топтық жұмыс

Көтеріліс болған аймақтарды картадан көрсету және қысқаша сипаттау.

4) 3-тапсырма: Перфокартамен жұмыс

Жұптық жұмыс

Оқушылар берілген сұрақтарға жауаптарын жазып, кейін ауызша қорғайды.

5) 4-тапсырма: Сызбаны толықтыру

Жеке жұмыс
Себебі Қозғаушы күші Сипаты Кімге қарсы бағытталды
__________ __________ __________ __________

6) 5-тапсырма: Суретпен жұмыс

Талқылау

Ә. Қастеевтің «Өрттенген ауыл» картинасы бойынша әңгіме құрастыру; шығарма мазмұнын көтеріліс тақырыбымен байланыстырып, өз көзқарасын білдіру.

7) 6-тапсырма: «Ойлан, тап!» ойыны

Хронология

Төмендегі оқиғалардың болған жылын анықтаңыз:

  1. __________ — Сырым Датұлы бастаған көтерілісшілер қатары 1000 адамға жетті.
  2. __________ — Көтерілісті басуға генерал-майор Смирновтың әскері келді.
  3. __________ — Орынбор губерниясы таратылды.
  4. __________ — Сырымның Орал казактарымен кескілескен күресі күшейді.
  5. __________ — Орал казактарымен қақтығыста Сырымның балалары қаза тапты.
  6. __________ — Сырым тобы Мұғалжар тауларына қарай ойысты.
  7. __________ — Ералы Кіші жүздің ханы болып сайланды.
  8. __________ — Казак әскерінің атаманы Д. Донсковтың қатыгездігі туралы Шетел істері коллегиясының мүшесі граф А. А. Безбородкоға шағым жасалды.
  9. __________ — Есім хан болып сайланды.
  10. __________ — Көтеріліс жеңіліске ұшырап, аяқталды.
  11. __________ — Сырым өзін қолдаған ауылдарымен бірге Сырдарияға қарай қоныс аударды.

8) 7-тапсырма: «Сырым» сөзжұмбағы

Бекіту

Сұрақтар

  1. Қазақстандағы өзен.
  2. С. Датұлы старшын болған ру.
  3. 1791 жылы Кіші жүз ханы болып кім сайланды?
  4. Кіші жүз территориясында орналасқан өзен.
  5. С. Датұлы бастаған көтерілісшілер Кіші жүзде қай ханды өлтірді?

Жауаптары

  • 1) СырдарияСЫРДАРИЯ
  • 2) БайбақтыБАЙБАҚТЫ
  • 3) ЕралыЕРАЛЫ
  • 4) ЖайықЖАЙЫҚ
  • 5) ЕсімЕСІМ

Тігінен «СЫРЫМ» сөзі шығады.

Сабақты қорытындылау

Сабақ төмендегі бос орындарды толтыру арқылы қорытындыланады. Осы тапсырма негізгі бөлімдерді бекітуге бағытталған.

1. Көтерілістің тарихи маңызы зор: бұл Кіші __________ ірі, халықтық сипаттағы қозғалыс.

2. Көтеріліс патша үкіметінің __________ саясатына қарсы бағытталды.

3. Жайық бойындағы өңірді __________ өкіметінің басып алуға барынша ұмтылғанына қарсы бағытталған көтеріліс болды.

4. Көтерілістің басты талабы — __________ мәселесі — 1836–1838 жылдардағы Ішкі ордадағы көтерілісте жалғасын тапты.

5. Тарихи __________ руаралық қайшылықтар халықтың басты мақсатына жетуіне үлкен кедергі болатынын көрсетті.

6. __________ кейін де қазақ шаруаларының күресі бірден тоқтап қалған жоқ.

7. Осы ұлт-азаттық __________ қазақ халқының тәуелсіздікке, егемендікке ұмтылуының алғашқы қадамдарының бірі болды.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі мен тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағалау жүргізіледі.

Үй тапсырмасы

Сырым Датұлы бастаған Кіші жүз қазақтарының 1783–1797 жылдардағы көтерілісі тақырыбын қайталау.