Қазақша рефераттар

Жұмыстың жылуы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Бұл сабақ жоспары Қадыр Мырза Әлидің «Жұмыстың жылуы» өлеңін меңгертуге арналған. Сабақта оқушылар өлең мазмұнын түсініп, сөздікпен жұмыс жасап, өз ойларын дәлелдеп айтуға, еңбек құндылығын сезінуге үйренеді.

Сабақтың тақырыбы

«Жұмыстың жылуы» (Қадыр Мырза Әли)

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Сабақтың әдісі

Топпен жұмыс

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, ақынның суреті, мазмұнды иллюстрациялар

Пәнаралық байланыс және әдебиеттер

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, бейнелеу өнері

Пайдаланған әдебиеттер

Бастауыш сыныпқа арналған әдістемелік нұсқа

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Өлеңді дұрыс, мәнерлеп оқыту; мазмұнын меңгерту; негізгі ойы мен мағынасын ашу.

Дамытушылық

Бағыт-бағдар бере отырып, оқушылардың өздігінен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру; ой-өрісін дамыту; өз бетімен қорытынды шығаруға машықтандыру.

Тәрбиелік

Мейірімді, адал болуға, ұйымшылдыққа және бірлесе еңбек етуге тәрбиелеу.

Сабақ жоспары (кезеңдер бойынша)

1) Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық, назарды сабаққа аудару, қонақтармен сәлемдесу.

2) Қызығушылықты ояту

  • Мұғалімнің кіріспе сөзі
  • Үй тапсырмасын пысықтау

3) Жаңа білім беру

  • Тізбектеп оқыту
  • Мұғалімнің түсіндірмесі
  • Сөзге талдау жасау, сөздікпен жұмыс
  • Ой қорыту

4) Сабақты бекіту

  • Ой толғаныс: салыстыру, болжау
  • Жалпы қорытындылау, бағалау

5) Үй тапсырмасы

Өлеңді мәнерлеп, рөлге бөліп оқу.

Сабақ барысы: негізгі мазмұн

Психологиялық дайындық (сәлемдесу)

Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз,
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпен біз.

Мұғалім: Бүгінгі сабағымызға қонақтар қатысып отыр. Сондықтан білімімізді толық көрсетіп, белсенді жұмыс жасайық. Ендеше, тақтаға назар аударайық.

Өткен сабақты еске түсіру

(1924–1992) — Бердібек Соқпақбаевтың өмір жолында ауыр кезеңдер болған: сегіз жасында анасынан айырылып, жетім қалады. Ол бұл туралы естелік-повесть жазып, кейін шығарма атауы «Менің атым Қожа» болып өзгертіледі.

Баяндау түрінде қара сөзбен жазылған оқиғалы шығарманы повесть (хикаят) деп атаймыз.

Бердібек Соқпақбаевтың «Шынықсын денеміз» өлеңінен үзінді

Жүріңдер, балалар,
Таяққа бау тағып,
Сырғанақ тебеміз.
Шаңғыны майлап ал.
Биялай, малақай —
Құрыспай, құрыштай
Бәрін де сайлап ал,
Шынықсын денеміз.

Жаңа тақырыпқа кіріспе: Қадыр Мырза Әли туралы

Қадыр Мырза Әли 1935 жылы Батыс Қазақстан облысының Жымпиты ауданында дүниеге келген. Еңбек жолын «Балдырған» журналынан бастап, ұзақ жылдар «Жұлдыз» журналында және «Жазушы» баспасында қызмет еткен. Қадыр — шыншыл, зерделі, ұлттық рухы биік ақын.

Ақынның белгілі жинақтары: «Күміс қоңырау», «Ақ отау», «Домбыра», «Жерұйық» және т.б.

Өлең: «Жұмыстың жылуы»

Долысын-ай боранның,
Тұлыбыма орандым.
— Кімге қамсау тұлыбың?
От жағалық құлыным! —
Деді апам. — Бара ғой,
Бірер шөрке жара ғой.
Жеңіл-желпі киініп,
Белді буып-түйініп,
Жұмысқа тез кірістім,
Мол жаруға тырыстым.
Салдым күшті мен шындап,
Бірте-бірте шым-шымдап,
Бойға жылу тарады,
Апам маған қарады.
Деді сосын: — Ерледің,
От жақпай-ақ терледің.
Жылуы бұл жұмыстың,
Қызуы ғой бұл істің!

Негізгі ой

Еңбек адамды жігерлендіреді: қозғалыс пен әрекет бойға жылу береді. «Жылу» — тек оттың емес, жұмыстың да қызуы.

Оқушыға бағыт

Өлеңдегі кейіпкердің күйін байқап, еңбекке дейінгі, еңбек үстіндегі және еңбектен кейінгі өзгерісті салыстыру.

Сөздікпен жұмыс

Тұлып

Малдың немесе аңның терісінен тігілген кең, ұзын тон.

Қамсау

Қалқа, жылу, ықтасын.

Долы боран

Алай-дүлей боран.

Шөрке

Кесілген ағаш (отынға дайындалған бөлік).

Шым-шымдап

Біртіндеп, аз-аздан.

Талдау: кейіпкер күйінің өзгерісі

Жұмысқа дейін

  • Сөзі: «Долысын-ай боранның…»
  • Киімі: тұлыпқа оранған
  • Ауа райы: боран, суық

Жұмыс кезінде

  • Жеңіл-желпі киінеді
  • Белін буып, іске кіріседі
  • Күш салып, бірте-бірте қызады

Жұмыстан кейін

  • Бойға жылу тарайды
  • Апасының түйіні: «Жылуы бұл жұмыстың…»
  • Еңбек қызуы — ішкі қуат

Қыс мезгілімен байланыс: мереке, ойын, еңбек

Қыс — бір жағынан мерекеге, екінші жағынан еңбекке толы мезгіл. Мысалы, елімізде тойланатын мерекелердің бірі — Жаңа жыл. Бұл құпияға бай, сиқырлы мереке: адамдар бір-біріне сыйлық беріп, жақсы тілектер айтады.

Қызықты ойындар

  • Аққала жасау
  • Шанамен ойнау

Қысқы мерекелер

  • Тәуелсіздік күні
  • Жаңа жыл

Қысқы еңбек түрлері

  • Қар күреу
  • От жағу

Қорытындылау (сұрақ-жауап)

  1. Қыста қандай жұмыстар атқарылады?
  2. Өлеңде қандай қысқы киімнің аты аталады?

Үй тапсырмасы: өлеңді мәнерлеп, рөлге бөліп оқып келу.