Қазақша рефераттар

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап

Үш жолаушы бір бұлақтың басында жолығыпты. Бұлақ тастақ жерден шығып, айналасын қалың ағаш көмкерген екен. Жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай салқын, шыныдай жылтырап тұрған сондай әдемі де мөлдір бұлақ болыпты.

Тастың суағар тұсына қашалған сөз

«Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол».

Су шыққан жеріне біреулер қазандай тасты ойып, қорғаныш жасап қойған. Үш жолаушы бұлақтан су ішіп қанған соң, сол жазуды оқиды. Әрқайсысы бір ойға тоқтайды — бір ғана сөйлем, бірақ мағынасы сан қырлы.

Үш көзқарас, бір өсиет

Бұлаққа қараған үш адам — үш түрлі өмір тәжірибесі. Олардың пікірлері бір-біріне ұқсамайды, бірақ үшеуі де адамға керек бір құндылықты ашып береді.

1) Саудагердің ойы: тоқтамай еңбек ету

Бірінші жолаушы саудагер екен. Ол жазуды «ақыл сөз» деп бағалап, бұлақтың күн-түн тынбай ағатынын айтады: су алысқа барады, жолай кеңейеді, басқа бұлақтар құйылып, ақыры үлкен өзенге айналады.

Түйін:

Адам да тынбай қызмет қылып, жалқаулыққа тоқтамаса, бірте-бірте өсіп, мұратына жетеді.

2) Молданың ойы: жақсылықты міндет қылмау

Екінші жолаушы — мүсәпір молда. Ол басын шайқап, мағынасы бұдан да терең дейді. Бұлақ кімге болса да дайын: ыстықтағанды салқындатады, жанға рақат береді, сусағанның шөлін қандырады. Ең маңыздысы — ешкімнен ақы дәметпейді.

Түйін:

Біреуге жақсылық етсең, оны міндет етпе; қайырыңды есепке байлама.

3) Жігіттің ойы: жан тазалығын сақтау

Үшінші жолаушы — көркем жүзді, әдемі жігіт. Әуелде үндемей тұрады. Жолдастары «Сен не ойлайсың?» деп сұрағанда, ол басқа бір қырын ашады: егер бұлақтың суы бір орында тұрып қалса, шөп-шалам түсіп, лайланып, қоқысқа толса, адам да, жануар да оған ынтық болмас еді.

Бұлақтың қадірі — тынбай ағып, өз-өзін тазартып тұратындығында. Күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көрсететін айнадай мөлдірлігінде.

Түйін:

Көңіліңді де, бойыңды да бұлақтай таза сақта; ішкі әлемің сыртқа анық көрініп тұрсын.

Бұлақтай болудың үш белгісі

Бір ауыз сөз — үш өмірлік қағидаға айналды. Бұл оқиға «бұлақтай болуды» жай теңеу емес, адамға бағыт беретін өлшем ретінде ұсынады.

  • Қасиет 1

    Үздіксіз қозғалыс

    Тоқтамау, дамуға ұмтылу, еңбек пен қызметті тұрақты әдетке айналдыру.

  • Қасиет 2

    Риясыз жақсылық

    Қолыңнан келген көмекті үнсіз жасау, алғысты күтіп, қайтарым сұрамау.

  • Қасиет 3

    Ішкі тазалық

    Ниетіңді, ойыңды, әрекетіңді лайлатпай, өз-өзіңді үнемі «тазартып» отыру.

Ойға қалдыратын сұрақ

Бүгін сен қай қырыңмен «бұлақтай» бола аласың: еңбегіңмен бе, риясыз жақсылығыңмен бе, әлде ішкі тазалығыңмен бе?