Қазақша рефераттар

Сабақты бекіту. Сабақтың өту барысы

Сабақ тақырыбы

Геометриялық денелер тобының проекциялары.

Сабақ мақсаты

Білімділік

Геометриялық денелер тобын дұрыс кескіндеп, олардың проекцияларын түсіруге дағдыландыру; логикалық ойлауын қалыптастыру.

Дамытушылық

Геометриялық денелермен жұмыс арқылы оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, ойлау қабілетін және пәнге қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелілік

Ұқыптылыққа, ізденімпаздыққа, өздігінен жұмыс істеуге және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сабақ түрі

Аралас сабақ.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Геометриялық денелер макеттері
  • Сызбалар
  • А4 пішіміндегі қағаз
  • Қарындаштар
  • Сызғыш
  • Өшіргіш
  • Шеңберсызар
  • Қосымша сызу құралдары

Сабақтың өту барысы

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Оқушылармен сәлемдесу, танысу; сызу құралдарын тексеру; сабаққа назарларын шоғырландыру.

  2. 2) Өткен тақырыпты еске түсіру

    Сұрақ:

    Қандай геометриялық денелерді білесіңдер?

    Жауап үлгілері:

    Пирамида, призма, цилиндр, конус, шар.

  3. 3) Жаңа тақырыпты түсіндіру

    Геометриялық денелер тобының фронталь, горизонталь және профиль проекциялары арқылы кеңістіктегі орналасуын анықтау жолдары түсіндіріледі.

  4. 4) Тапсырмаларды орындау

    Берілген проекциялар бойынша денелердің санын, түрін және өзара орналасуын талдау.

  5. 5) Сабақты бекіту

    Проекцияларды салыстыра отырып, көрінетін және көрінбейтін бөліктерді ажырату (үзілме сызықтарды қолдану).

  6. 6) Үйге тапсырма

    78-суретте берілген геометриялық денелердің профиль проекциясын салу.

Түсіндіру бөлімі: проекцияларды оқу және талдау

77-сурет бойынша талдау

77-суретте бірнеше геометриялық дененің үш проекциясы — фронталь, горизонталь және профиль — берілген. Кескіндерге қарап, неше дене және қандай денелер ұсынылғанын анықтау керек, яғни берілген кескінді «оқу» қажет.

Нәтиже

Суретте үш дене берілген: алтыбұрышты пирамида, төртбұрышты призма және цилиндр.

Бұл денелер проекциялар жазықтықтарына және бір-біріне қатысты әртүрлі орналасқан:

  • Пирамида горизонталь проекциялар жазықтығында тұр; орналасуы орнықты.

  • Призма және цилиндр горизонталь жазықтықта көлденең жатыр; олардың орналасуы орнықты емес.

  • Призманың горизонталь проекциялар жазықтығымен ортақ қыры бар. Егер призмаға қол тигізсек, ол қозғалып, горизонталь жазықтыққа бір жағына аунап түсер еді.

  • Цилиндр горизонталь проекциялар жазықтығына жасаушысы бойымен жанасады. Цилиндрдің оң жақ табаны профиль проекциялар жазықтығында жатыр.

  • Призманың бүйір қырлары мен бүйір жақтары, сондай-ақ цилиндрдің жасаушылары профиль проекциялар жазықтығына перпендикуляр орналасқан.

Маңызды байқау

Берілген денелердің фронталь проекциялар жазықтығымен ортақ нүктелері жоқ.

Енді денелердің бір-біріне қатысты орналасуын қарастырайық:

  • Призма пирамида мен цилиндрдің арғы жағында орналасқан. Сондықтан призманың пирамида мен цилиндр тасасында қалған бөліктері фронталь проекцияда үзілме сызықпен көрсетіледі.

  • Цилиндр пирамиданың оң жағында орналасқан. Бұл профиль проекцияда цилиндрдің бір бөлігі пирамиданың тасасында қалатынын білдіреді; көрінбейтін бөлігі үзілме сызықпен кескінделеді.

  • Призма мен цилиндрдің өзара орналасуын тек фронталь және горизонталь проекциялар бойынша анықтау қиын. Профиль проекция арқылы цилиндр мен призманың жанаспайтынын көруге болады.

78-сурет бойынша талдау

78-суретте де геометриялық денелер тобы көрсетілген: параллелепипед горизонталь проекциялар жазықтығында жатыр. Оның үстіне цилиндр қойылған, ал цилиндрдің үстінде конус тұр.

Тек фронталь проекцияға қарап, конус пен цилиндрдің нақты орналасуын толық анықтау мүмкін емес. Горизонталь проекция да денелердің өзара орналасуын нақты ажыратуға жеткіліксіз.

Қорытынды

Кескінді дұрыс түсіну үшін проекцияларды бір-бірімен байланыстыра отырып, кешенді түрде талдау қажет.

Үй тапсырмасы

78-суретте берілген геометриялық денелердің профиль проекциясын салыңдар.