Сабақтың өту әдісі
Сабақтың барысы
Бұл сабақта қысқаша көбейту формулаларын қайталап, оларды өрнектерді түрлендіруде, жіктеуде және жылдам есептеуде қолдану дағдылары бекітіледі.
I. Ұйымдастыру
- Оқушылардың қатысуын тексеру.
- Сыныпты екі топқа бөлу.
- Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
1) (a−b)3 = a3 − 3a2b + 3ab2 − b3 формуласының тұжырымдамасы қандай?
2) (a−b)2 = a2 − 2ab + b2 формуласы қалай аталады?
III. Негізгі бөлім
1) Қайталау сұрақтары
- a) a3 + b3 формуласын ата.
- b) a2 − b2 формуласы қалай аталады?
- c) (a+b)3 = a3 + 3a2b + 3ab2 + b3 формуласы қалай аталады?
- d) a3 − b3 = (a−b)(a2+ab+b2) формуласы қалай аталады?
- e) (a−b)3 формуласының тұжырымдамасын айт.
- f) (a+b)2 неге тең?
- g) (a−b)2 неге тең?
2) Өрнектерді түрлендір
Қысқаша көбейту формулаларын қолданып орында.
A
- x2 − y2 = (x−y)(x+y)
- 25 − a2 = (5−a)(5+a)
- (x+4)2 = x2 + 8x + 16
B
- (5a−2b)2 = 25a2 − 20ab + 4b2
- 622 − 2·62·23 + 232
- (3x−4)2 − 36 = 9x2 − 24x − 20
C
- x3 − 64 = (x−4)(x2 + 4x + 16)
- 49a2b2 − 1 = (7ab−1)(7ab+1)
- 25x2 − (5x − y2 − 1) = ?
3) Оқулықпен жұмыс
№197 (1–2)
- (2+x)3 = 8 + 12x + 6x2 + x3
- (a−2)3 = a3 − 6a2 + 12a − 8
№204 (1–2)
- a3 + 6a2b + 12ab2 + 8b3 = (a+2b)3
- 27m3 − 27m2n + 9mn2 − n3 = (3m−n)3
4) «Жартысын тап» тапсырмасы
a) Көпмүше түріне келтір
| Өрнек | Нәтиже |
|---|---|
| (x+4)2 | 4x2 − 12x + 9 |
| (2x−3)2 | x2 + 8x + 16 |
| (x+7)2 | x2 − 2xy + y2 |
| (x−y)2 | x2 + 14x + 49 |
Ескерту: Кейбір жұптарда сәйкессіздік бар — мақсат: дұрыс түрлендіруді табу және қатені түзету.
b) Екі мүшенің квадраты түрінде жаз
| Көпмүше | Квадрат түрі |
|---|---|
| x2 − 6x + 9 | (2x+1)2 |
| 4x2 + 8x + 1 | (x−3)2 |
| 24mn + n2 + 144m2 | (5a+1)2 |
| 25a2 + 10a + 1 | (n+12m)2 |
Ескерту: Мұнда да әдейі берілген орын ауыстырулар бар — дұрыс сәйкестікті табу ұсынылады.
c) Екі мүшенің кубы түрінде жаз
5) «Қатені тап»
- (2+a)2 = 4 + 4a − a2
- (b−3)2 = b2 − 3b + 9
- (2m−3n)3 = 8m3 + 36m2n + 54mn2 − 27n3
6) «Кім жылдам есептейді?»
Әр топқа 3 сұрақтан беріледі (логикалық, жылдам есептеу тапсырмалары).
Топ 1
- 1032 = 10609
- 992 = 9801
- 522 = 2704
Топ 2
- 672 = 4489
- 892 = 7921
- 332 = 1089
Қосымша
- 1012 = 10201
- 482 = 2304
- 272 = 729
IV. Қорытынды
- (a+b)2 = a2 + 2ab + b2 және (a−b)2 = a2 − 2ab + b2 формулаларының айырмашылығы қандай?
- a3 − b3 = (a−b)(a2 + ab + b2) формуласы қалай аталады?
V. Үйге тапсырма
Тақырыпты қайталау.