Өнер қайраткері
6-сынып музыка сабағы
Сабақтың тақырыбы
Өнер ордасы — Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы
Сабақтың мақсаты
«Өнер ордасы» ұғымын түсіндіру және консерватория туралы жүйелі мағлұмат беру.
Білімділік мәні
Халық музыкасының қалай туындап, сақталғанын түсіндіру; дәстүрлі музыка өнерінің (әншілік, күйшілік, аспаптық музыка) бүгінге дейін жету себептерін талдау.
Дамытушылық
Дәстүрлі музыка үлгілерімен таныстыру, шығармашылық қабілеттерін қалыптастыру және аспап сүйемелдеуімен ән айту дағдысын дамыту.
Тәрбиелік
Ұлттық тәрбие мен рухани мәдениеттілікті нығайту; эстетикалық талғамды арттыру арқылы ұлттық музыкаға сүйіспеншілік қалыптастыру.
Сабақтың әдістері
- Диалогтік оқыту
- Топтастыру
- Өзін-өзі бағалау
- Шығармашылық жұмыс
Көрнекіліктер
- Слайд-плакаттар
- Музыкалық аспаптар
Күтілетін нәтиже
Оқушылар «өнер ордасы» туралы толық мағлұмат алып, сабақ соңында «Сағындым Алматымды» әнін орындауға дайын болады.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Әуенмен амандасу
Сабақ жағымды әуенмен басталып, сыныпта жылы атмосфера қалыптастырылады.
Психологиялық тренинг (сұрақ-жауап)
Мұғалім: Көңіл күйлерің қалай?
Мұғалім: Ән сабағында ән айту ұнай ма?
Балалар: Иә!
Мектептің әдемі ғой әр сабағы,
Қызық қой, әсіресе ән сабағы.
Апай ән үйретсе, біз риза болып,
Үй-үйге өлең айтып тарасамыз.
Топқа бөлу
Суретті карточкалар арқылы оқушылар 4 топқа бөлінеді және топ басшылары сайланады.
Домбырашылар
Күй мен дәстүрлі орындаушылыққа мән береді.
Қобызшылар
Қобыз сазы мен тарихи мұраға назар аударады.
Пианистер
Классикалық мектеп және ансамбль мәдениеті.
Баяншылар
Сүйемел және орындаушылық шеберлік.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үй тапсырмасы ретінде «Жан әкем» әні жатқа берілді. Оқушылар әнді үйде нақышына келтіріп, өз әкелеріне орындап беруі тиіс болды. Сабақта: кім орындады, қандай пікір естіді, қандай баға алды — сол туралы қысқаша бөліседі.
Қайталау
«Жан әкем» әні хормен орындалып, дауыстар мен ырғақ нақтыланады.
Қорытынды ой
Өнерлі екендеріңе ата-аналарың сүйсініпті. Жарайсыңдар!
Ой қозғау сұрақтары
- Өнерлі жастарды қандай мамандар даярлайды?
- Кәсіби өнерлі жастар қай оқу орындарында оқиды?
- Кәсіби өнер ордаларының мақсаты қандай?
- Ұлы күйші есімімен аталған қандай өнер ордасын білесіңдер?
III. Жаңа тақырып: Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы
Оқушылардың пікірін тыңдай отырып, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы туралы әңгіме өрбітеміз. Бұл оқу орны — Қазақстан мен шетелде сұранысқа ие білікті мамандарды даярлап келе жатқан жетекші музыкалық жоғары оқу орны.
Маңызды дерек
Консерватория — Қазақстандағы алғашқы музыкалық жоғары оқу орны.
Тарихи бастау
1944 жылы 24 шілдеде Алматыда Мемлекеттік өнер институтын ашу туралы қаулы қабылданып, кейін ол Алматы консерваториясы болып қайта құрылды.
Атауы
1945 жылы оқу орнына ХІХ ғасырдың ұлы күйшісі Құрманғазы Сағырбайұлының есімі берілді.
Алғашқы құрылым
Алғашқы жылдары оқу орнында бірнеше бағыт жұмыс істеді: тарихи-теориялық және композиторлық, вокал, фортепиано, оркестрлік, дирижерлік-хорлық, ұлттық аспаптар бөлімі. Сонымен бірге опера студиясы және ұлттық музыкалық аспаптарды жасайтын ғылыми-тәжірибелік шеберхана болды.
Бүгінгі мүмкіндіктер
- Екі оқу корпусында орналасқан
- Кең аудиториялар, оқу залы, спорт залы
- 170 орындық камералық зал, 236 орындық кіші концерт залы
- 500 орындық Үлкен орган залының құрылысы аяқталған
- Жапон және неміс фирмаларының заманауи аспаптарымен дайындық жүргізіледі
Түлектердің жолы
Консерватория түлектері еліміздегі жетекші шығармашылық ұжымдарда және білім беру мекемелерінде еңбек етеді. Сонымен қатар Ресей, Германия, Грекия, Нидерланд, Израиль, АҚШ, Франция, Чехия, Канада, Корея, Қытай секілді алыс-жақын шетелдердегі кәсіби ұжымдарда да табысты қызмет атқарып жүр.
Соңғы жылдары консерватория қабырғасында 50-ден астам халықаралық және 200-ден астам республикалық байқаулардың лауреаттары тәрбиеленді.
Слайдқа ұсынылатын деректер
-
Ғимараттың сыртқы көрінісі
Үлкен концерт залы
-
Иван Васильевич Круглыхин
Консерваторияның алғашқы ректоры
-
Ахмет Қуанұлы Жұбанов
Композитор, музыка зерттеушісі, этнограф, дирижер
-
Құддус Ходжамиярұлы Қожамияров
1957–1967 жылдары басқарған
-
Еркеғали Рахмадиұлы Рахмадиев
1967–1975 жылдары басшылық еткен, композитор
-
Ғазиза Ахметқызы Жұбанова
1975–1987 жылдары ректор, симфония жанрының шебері
-
Дүйсен Құрабайұлы Қасеинов
1987–1997 жылдары ректор
-
Жәния Әубәкірова
Пианист, халықаралық байқаулар жеңімпазы, Қазақстанның халық әртісі
-
Мерейтой
2014 жылы қарашада консерваторияның 70 жылдығы аталып өтті
Музыка тыңдау және викторина
Музыкалық тапсырма
- Музыкалық викторина
- «Сағындым Алматымды» әнін аспаппен орындау
- Әнді айтып беру және талдау
«Сағындым Алматымды» шығармасының авторлары
Өлең авторы
Сейітқұл Оспанов (1955–2003)
1955 жылы 30 наурызда Қызылорда облысы, Қазалы қаласында дүниеге келген. Бірнеше жыр жинағы мен прозалық еңбектердің авторы. «Құлдар көтерілісі» повесі Желтоқсан қозғалысы туралы алғашқылардың бірі болып жазылған шығармалардың қатарында аталады. Кейбір әңгімелері неміс, болгар, молдаван және ұйғыр тілдеріне аударылған.
Таңдамалы еңбектері
«Бәйге», «Ащы қауын, тәтті қауын», «Күн көтерілген шақ» (жыр жинақтары); «Ағаш ат», «Бақытты үй», «Құлдар көтерілісі» (проза).
Сазгер
Алтынбек Қоразбаев (1948)
1948 жылы Жамбыл облысы, Меркі ауданы, Қызылсай ауылында туған. Бала кезінен мандолина, гармошка, кейін пианино, домбыра, баян сияқты аспаптарды меңгеріп, орындаушылық жолын бастаған. Консерваторияның дирижерлік бөлімінде білім алып, кейін Құрманғазы атындағы оркестр құрамында өнер көрсетті. Әндері халық арасында кеңінен таралған.
Белгілі әндері
«Қара кемпір», «Қара шал», «Шашбаулым», «Сырғалым», «Аяулы Таразым», «Кенен ата», «Сағындым Кенен атамды».
Мәдениет саласындағы еңбегі үшін 1993 жылы Қазақстан Республикасының, 1994 жылы Қырғызстан Республикасының халық әртісі атағы берілген.
Орындау форматы
Ән хормен және топпен орындалады. Дыбыс тазалығы, ырғақ және дикцияға назар аударылады.
IV. Шығармашылық жұмыс
Кестемен жұмыс: топтар консерватория туралы негізгі деректерді (тарихы, мүмкіндіктері, түлегі, орындаушылық бағыттары) жүйелеп, қысқаша таныстырылым дайындайды.
V. Бағалау
Топ басшыларының және өзін-өзі бағалау нәтижелері негізінде қорытынды баға қойылады.
VI. Үй тапсырмасы
«Сағындым Алматымды» әнін жаттау (мәнерлеп айту, ырғақ пен тынысқа көңіл бөлу).