Тәрбие сағатының кезеңдерін хабарлау
Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы, Ы. Алтынсарин атындағы орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі — Абенова Агиба
Бұл тәрбие сағатының өзегі — отбасы құндылықтарын дәріптеу, бала тәрбиесіндегі ата-ананың, үлкеннің өнегесінің, шаңырақ бірлігінің маңызын терең түсіндіру.
Бала тәрбиесіндегі басты мектеп — отбасы
Отбасының басты қазығы, алтын тіреу діңгегі — бала. Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының ықпалы орасан. Адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуы ең алдымен отбасынан басталады: алғашқы әдеп, алғашқы мейірім, алғашқы жауапкершілік — бәрі де туған үйдің жылуымен бірге бала жүрегіне орнығады. Сол жылу адамның көкірегінде ұзақ жылдар сақталып, өмірлік бағдарына айналады.
Мақсаты
- Отбасындағы сыйластыққа, адамгершілікке, инабаттылыққа тәрбиелеу.
- Үлкенді үлгі тұтып, кішіні қадірлеуге, отбасының бірлігін сақтауға баулу.
- Ата-ана алдындағы парызды түсіндіріп, елінің жақсы азаматы болып өсуіне бағыт беру.
- Жанұяның мақтаны болуға ынталандыру.
Көрнекіліктер
Шарлар, жалаушалар, гүлдер, нақыл сөздер мен мақал-мәтелдер, суреттер, слайдтар.
Әдістер
Диалог, топтық жұмыс, сайыс элементтері.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Оқушыларды 3 топқа бөлу.
- 2 Бағалау түрлерін түсіндіру.
- 3 Тәрбие сағатының кезеңдерін хабарлау.
II. Негізгі бөлім
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Отбасы — тәрбиенің бастауы. Баланың ер жетуі, мінезінің қалыптасуы, адамгершілік ұстанымдарының орнығуы — бәрі де отбасындағы қарым-қатынас пен үлгіге байланысты. Сондықтан әрбір үйдің жылуы балаға өмір бойы жол көрсететін рухани тірек болады.
1-кезең: Ой қозғау
Топтық жұмысОқушылар «отбасы» ұғымын қалай түсінетінін постерге түсіріп, топпен қорғайды. Әрқайсысы өз отбасы туралы қысқаша әңгімелейді. Топтар бірін-бірі смайликтер арқылы бағалайды.
Қорытынды
Туыстық жүйенің өзегі — отбасы. Барлық алыс-жақын туыстық осы шаңырақтан тарайды. Қазақ отбасы көбіне үш ұрпақтан тұрады: ата, әке, бала.
Ән
«Анашым, қартаймашы, жалынамын»
Жұмбақ
Маған да, саған да
Жақын туыс — бес адам.
Үш әріптен тұратын,
Оңға оқы, солға оқы — өзгермейді еш одан.
Бәрі де өз жұртың.
Айтшы, кім атын?
Жауабы: ата, ана, апа, аға, іні.
2-кезең: Туыстық атауларды білесің бе?
ТүсіндіруӘр топ өзіне берілген туыстық атаулар бойынша түсінігін айтып, мысал келтіреді.
- 1-топ: қарындас, сіңлі
- 2-топ: нағашы, бөле
- 3-топ: жиен, шөбере
Қорытынды
Қазақ тіліндегі туыстық атаулардың басым бөлігі — ертеден келе жатқан төл сөздер. Тілімізде 90-нан астам туыстық атау бар.
Ән
«Әкешім — анашым»
3-кезең: Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен
ДәстүрБұл кезең ұлттық салт-дәстүр негізінде тәрбиелеуге бағытталады. Топтар өз бағыттары бойынша мазмұнды мысалдар келтіреді.
1-топ: Ырымдар
Ырым — халықтың ізгі ниетінен туған. Ырым түрлері көп: отаншыл болсын деп баланы туған жерге аунату; батыр, ақындарға ұқсасын деп есім беру. Мысалы: Абай, Нұрсұлтан.
2-топ: Тыйымдар
Тыйым сөздер — отбасылық тәрбиенің әсерлі құралы. Олар баланы жаман әдеттен, орынсыз қылықтан, теріс мінезден сақтандырып отырған. Мысалы: «Қолыңды төбеңе қойма — жалғыз қаласың».
3-топ: Отбасы туралы мақал-мәтелдер
Мақал-мәтел — ауыз әдебиетінің тәрбиелік мәні зор, қысқа да нұсқа түрі. Ойда тез сақталады және өмірлік ұстанымға айналады. Мысалы: «Әке көрген оқ жонар, шеше көрген тон пішер».
Қазақ отбасында балаға ата кәсіпті үйрету, өнерді мирас ету дәстүрі кең тараған. Билік, батырлық, әншілік, серілік, мергендік, аңшылық, зергерлік секілді ата-баба өнерін ұрпақтан ұрпаққа жалғаған әулеттер бүгін де бар.
Ән
«Ата-әжемді жақсы көрем» (Айзере, Қарақат)
III. Қорытындылау
Кері байланыс
- Нені білдім?
- Нені үйрендім?
- Нені түсіндім?
Бағалау және марапаттау
Смайликтер арқылы жиналған ұпайлар есептеліп, жеңімпаз топ анықталады және марапатталады.