Балалардың күз мезгілі туралы түсінігін одан әрі кеңейту
Сабақтың мақсаты
Балалардың күз мезгілі туралы түсінігін одан әрі кеңейту, табиғатқа деген қызығушылығын арттыру және табиғаттағы мерзімдік құбылыстар туралы түсінігін қалыптастыру.
Өсімдіктер әлемі мен құстар туралы білімін толықтыра отырып, табиғат құбылыстарын мұқият бақылауға, олардың арасындағы қарапайым байланысты аңғаруға, табиғаттың әсемдігін сезініп, сүйе білуге тәрбиелеу.
Өсімдіктерге, жануарларға және құстарға қамқорлық жасап, ізгі қарым-қатынас танытуға баулу. Қозғалыс ойындары арқылы баланың қимыл-қозғалысын жетілдіру, ережені сақтай білу дағдысын дамыту.
Әдістері
- Көркем сөз
- Бақылау
- Сұрақ-жауап
- «Ғажайып сәт»
Құрал-жабдықтар
Құсқа жем салғыш
Құстарды қоректендіруге арналған.
Шелек
Жапырақ пен қоқыс жинауға.
Сыпырғыш
Аумақты тазалауға.
Серуен барысы
Кіріспе әңгіме және жұмбақ
Тәрбиеші: Балалар, қараңдаршы, бүгін қандай тамаша күн! Маған жақындаңдар, сендерге жұмбақ жасырайын:
Жиын-терін болатын,
Қамбаға астық толатын,
Қызыл қырман ойнайтын,
Қай мезгіл деп ойлайсың?
Жауабы: Күз мезгілі
Тәрбиеші: Дұрыс, бұл — күз. Кім күз туралы тақпақ айтып береді? Балалар өздері білетін тақпақтарын оқиды.
Күздің ерекшеліктері
Тәрбиеші: Күз мезгілінің қандай ерекшеліктерін білесіңдер?
Балалардың жауаптары
- Күн салқындайды.
- Күн қысқарып, түн ұзарады.
- Ағаш жапырақтары түсіп, ағаштар жалаңаштанады.
- Жаңбыр жиі жауады.
- Жәндіктер мен жануарлар қысқа дайындалады.
Күз айлары
Қыркүйек, қазан, қараша.
Күзде қалай киінеміз?
Адамдар жылы киінеді: пальто, бөрік, қолғап, етік киеді.
Тәрбиеші: Бүгін ауа райы қандай?
Балалар: Ашық. Себебі күн жарқырап тұр, жаңбыр жоқ.
Тыныс алу жаттығулары
Барлығымыз таза күзгі ауамен дем алып көрейік.
- Мұрынмен дем алып, мұрынмен шығару.
- Мұрынмен дем алып, ауыздан шығару.
- Ауызбен дем алып, мұрыннан шығару.
- Кезек-кезек мұрынның бір жағымен дем алып, шығару.
«Күзгі кілем»: жапырақтарды бақылау
Тәрбиеші: Қараңдаршы, жер бетінде қандай түрлі түсті «кілем» жатыр! Бұл қандай кілем?
Балалар: Күзде түскен жапырақтар.
Жапырақты қолымызға алып көрейік
Қандай?
Құрғақ
Не істейді?
Сыбдырлайды
Қалай сыбдырлайды?
«Ш-ш-ш-ш-ш»
Қимыл-елестету: «Біз — күзгі жапырақтармыз». Баяу әуенмен жапырақтардың жерге түсуін қимылмен көрсетеміз.
Тәрбиеші: Жапырақтар қайдан түседі?
Балалар: Ағаштан.
Ағаш пен бұтаны салыстыру
Ойын алаңындағы ағаштар мен бұталарды бақылап көрейік: күзде көп ағаштың жапырағы түсіп, бұтақтары жалаңаштанады.
Айырмашылығы
- Ағаш — биік, діңі жуан болады.
- Бұта — аласа, бірнеше сабақтан тұрады.
Қимыл жаттығуы: «Біз биікпіз»
Биік болып өсеміз,
Жапырақтай жайқалып.
Табиғатты сүйеміз,
Шетінен-ақ шеберміз.
Денемізді бос ұстап,
Билеп-билеп аламыз.
«Ғажайып сәт»: Орманшының хаты
Осы сәтте тәрбиешіге қарға хат әкеледі.
Қарға: Бұл — хат. Оны сіздерге Орманшы жіберді.
Хат мәтіні
Қымбатты балалар!
Мен — Орманшымын. Табиғаттың қыс мезгіліне дайындалуына көмектесемін. Сендер маған жем салғыштарды ілуге және күзгі жапырақтарды жинауға көмектесіңдерші. Жалғыз өзіме қиын болып тұр.
Орманшы
Тәрбиеші: Балалар, көмектесеміз бе?
Балалар: Иә!
Жем салғыш: құстарға қамқорлық
Балалар айналаны қарап, жем салғыштарды тауып алады. Тәрбиеші олардың не үшін қажет екенін сұрайды.
Не үшін керек?
Құстарды қоректендіру үшін.
Не беруге болады?
Шемішке, нан қиқымы, түрлі дәндер.
Неге кейбірі ұшып кетеді?
Күн суыта бастайды, қорек азаяды.
Құстардың түрлері
Жылы жаққа ұшып кететін құстар
Көшіп-қонатын құстар.
Қыстап қалатын құстар
Қыстап қалатын (қыстайтын) құстар.
Қимылды ойын
«Қарлығаштар, қарғалар» — құстардың қимылын салып, ережені сақтай отырып ойнаймыз.
Қыс бойы қамқорлық: қыстайтын құстар
Тәрбиеші: Қыста ауылымызға ұшып келетін құстарға қамқор болайық. Қандай құстарды білесіңдер?
Балалар: Торғай, қарға, көгершін.
Құстарды қорғау туралы тақпақ
Торғай, торғай, торғайсың,
Таяу келіп қонғайсың.
Жем шашайын, тойып ал,
Сонда аязға тоңбайсың.
Ортақ еңбек және қорытынды
Балалар топтарға бөлініп, ауладағы күзгі жапырақтарды жинауға, қоқысты тазалауға және жем салғыштарды ілуге көмектеседі.
Күтпеген сыйлық
Тапсырма аяқталған соң, балалар себет тауып алады. Ол — Орманшының алғысы ретінде жіберген күзгі алмасы. Алманы топта жуып, бірге жейміз.
Нәтиже
- Күзгі жапырақтарды жинадық.
- Жем салғыштарды ілдік.
- Ауладағы қоқысты жинап, тазалық сақтадық.
Енді дем алып, балалардың сүйікті ойындарын ойнауға болады.