Бір күн өтпей қорыққа келген ауылдардың саны елуден асты
Ерте келген әкелік және ішкі қысылу
Абай 17 жасында әке атанды. Ділдәдан үлкен ұлы Ақылбек туды, бір жылдан кейін қызы Күлбадан дүниеге келді. Бірақ осы жылдары Абай өзін толық әке ретінде сезіне алмады: жұрттың «әке болдың» деген сөзінен қысылып, ұялып жүретін.
Көктемдегі жұт: үскірік боран мен ауылдың күйі
Көктем келіп, сәуір мен мамыр айлары туғанда да үскірік боран тоқтамады. Мал қырылып, ауылдарды жұт жайлады. Осы жұттан қашып, Ырғызбай қыстауларына қарай Бөкенші Дәркембай отыз-қырық қойын айдап келе жатты.
Дәркембайдың өтініші және Абайдың тосын шешімі
Дәркембайдың қойына шөпті қызғанған Тәкежан Жұмағұлды жұмсап, соңынан қуа жөнелтеді. Майбасар старшындықтан түскен соң, Жұмағұл да атшабарлықтан қалып, Тәкежанмен жақын болып алған еді.
Көмек сұрап келген сәт
Абай үйінде Ербол, Жиренше, Асылбек және Базаралымен әңгіме құрып отырғанда, Дәркембай келіп көмек сұрайды. Абай мен Ербол бірден тұрып, Жұмағұлды тоқтатып, сабап, атын тартып алады. Қойларды тегіс маяға бастырып, Жұмағұлды жаяу үйіне қайтарады.
Бұдан кейін Абай Дәркембайға: жұттан қиналып жатқан барлық ауылдардың малын жинап, қорыққа айдап әкелуді бұйырады. Бір күн өтпей-ақ келген ауылдардың саны елуінен асты.
Құнанбаймен қайшылық: бұйрыққа бағынбаған қадам
Сол күні Тәкежан Қарашоқыға бет алып, әкесіне Абайды шағымдайды. Көп ұзамай Құнанбайдың сәлемін Жидебайға жорға Жұмабай жеткізеді. Абай әкесінің сөзіне көне қоймай, Жұмабайды кері қайтарады.
Құнанбай бұған ашуланып, енді Жақыпты жібереді. Бұл жолы да Зере, Ұлжан және Абай қарсы шығып, Құнанбайдың қыстағы істі ақылдаспай шешкеніне реніш білдіреді де, Жақыпты да қайтарып жібереді.
Реніштің себебі
Биылғы қыста Құнанбай ешкіммен ақылдаспай төртінші әйел алған еді. Бердіқожа қожаның қызы Нұрғанымды тоқалдыққа алғанын Абай Жақып арқылы әкесіне жеткізеді.
Елу ауылдың малы аман қалды
Құнанбайдың бұйрығынан құтылған соң, Ұлжан мен Абай бар ынтасын елді күтуге салды. Он бес күн өтті. Көктемнің шырайы ашылып, жылы жел есті. Абайдың ұйымдастыруымен елу ауылдың мың жарымдай қойы және барлық ірі қарасы аман қалып, жұттың қыспағынан шықты.
Ауқым
Қорыққа жиналған ауыл саны: елуінен асты.
Нәтиже
Шамамен 1500 қой және ірі қара аман сақталды.
Мәні
Абайдың беделі іс арқылы айқындалды.
Қайғы: Зеренің дүниеден өтуі
Көктемнің ескегі сезіле бастағанда жұрт жайлауға көше бастады. Көш үстінде Зере күрт сырқаттанып, бір-екі күннің ішінде тынысы тарылып, қозғала алмай қалады.
Соңғы сөз
Бір күні таңсәріде Зере көзін ашып, Ұлжан мен Абайға соңғы сөзін айтады да, әжім басқан жанарларын мәңгілікке жұмады. Күн шығысымен хабар шартарапқа тарап, ағайын түгел жиналады.
Абай түңіліп, ешкіммен сөйлескісі келмей, қайғыға батады. Қырық күнге дейін әжесінің рухына арнап Құран бағыштап жүреді.
Ел аралау: көңілдің қайта сергіуі
Ұлжан Абайдың ауыр ойға шомғанын байқап, Ерболмен бірге ел аралап қайтуын өтінеді. Сүйіндіктің Асылбегі Абайды қонаққа шақырып, екеуі солай қарай бет алады.
Бірнеше күн қонақ болған соң, олар Қадырбай ауылына Қарашаш және бір топ жастармен бірге барады. Сұрастықта сөз көбіне мамырдағы жұтқа тіреледі. Сонда да ойын-сауық үзілмей, екі жеті ішінде Абайдың жүзінде күлкі қайта көрінгендей болады. Ақыры Тобықты жайлауына сергіп қайтады.