Қазақша рефераттар

Күй тобы

Ұйымдастыру және сабақ құрылымы

Сабақ кезеңдері оқушылардың назарын шоғырландырудан бастап, мәтінді терең талдауға және қорытынды пікір айтуға дейін бірізді жоспарланады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа назар аударту.
  • Топқа бөлу.

II. Жаңа сабақ кезеңдері

  • Үй тапсырмасына шолу.
  • Қызығушылықты ояту.
  • Жаңа сабақты пысықтау.
  • Жаңа сабақты бекіту.
  • Қорытындылау, бағалау, үй тапсырмасы.

Үй тапсырмасына шолу

Мұхтар Әуезовтің «Қараш-қараш оқиғасы» тақырыбы бойынша қысқаша шолу жасалады. Одан кейін түйе суреттері арқылы топқа бөліну жүзеге асады:

1) «Өнер» тобы

Тақырыпты адам тағдыры мен өнер мәні арқылы ашады.

2) «Күй» тобы

Күйдің идеялық жүгін, символдық қуатын талдайды.

3) «Күйшілер» тобы

Күйші бейнесі, мінез, шешімдер арқылы пайымдайды.

Оқушылар экрандағы бейнебаянға назар аударады. I бөлім қаралған соң тақтаға күннің жады жазылады және жаңа тақырып ашылады.

Топтық жұмыс: мәтінді ашу және дәлелдеу

Жаңа тақырыпты ашу барысында әр топқа мазмұнды түсіну мен идеяны дәлелдеуге бағытталған тапсырмалар беріледі.

1-тапсырма: Постер қорғау

I топ

Қыздың әкесіне қолқа салуы. Қыздың сырын қалай түсінесіңдер?

II топ

Естеміс күйшінің өнері. «Нар идірген» күйінің дүниеге келуі.

III топ

Естемістің жолын жас жігітке беруі. Бұл шешімнің астары қандай?

Көркемдік тәсілдерге назар

Бейнебаянның II бөлімін қарай отырып, жауаптарды салыстыру ұсынылады. Авторлық баяндауда қолданылатын тәсілдер: портрет, эпитет (өткір қоңыр көзді, мүсәпір бейнесі), теңеу (жібектей майысып, балшықтан құйғандай, сүйріктей саусақ), сондай-ақ әуен ырғағы (жұмсақ, баяу) арқылы әсер күшейтіледі.

2-тапсырма: Талдау құралдары

I топ: Түсініктеме күнделігі

  • Шығарма
  • Кейіпкерлер
  • Оқиға желісі
  • Не суреттелген?
  • Түйінді ой
  • Қазіргі заманмен салыстыру

II топ: Концептуалдық кесте

№ Кейіпкер Өмірге қызығушылығы Адамгершілік қасиеті Баға
1 — — — —
2 — — — —

III топ: Интервью-тест

  1. Естемістің өзіне тән ерекшеліктері қандай?
  2. Жаңылдың мінезі ұнады ма? Несімен ұнады?
  3. «Екі күйші, өнерлеріңді бірдей салыңдар» деген қыз сөзінің сырын аш.
  4. Әңгімеде ұнамсыз кейіпкердің болмауының себебі неде деп ойлайсың?
  5. Оқиғаның шешімі сені қандай ойға жетелейді?

Сергіту сәті

Қысқа сергіту ойыны: «Алдар көсе».

3-тапсырма: «Сөздер сөйлейді» ойыны

I топ

«Әкемнің ұлы жоқ, айып етпеңіздер».

Жаңылға қандай мінездеме бересіңдер?

II топ

«…Он алты-он жеті жаста болар… ұзатылар уақыты да жеткен екен ғой…», — деп ойлайды ішінен күйші.

Қазіргі кезеңмен салыстырғанда не айтар едіңдер? Қалай ойлайсыңдар?

III топ

«Өлімнен ұят күшті».

Шалға қандай мінездеме бересіңдер?

Бекіту сұрақтары

  • Естеміс қарт неге өз өмірін өзгертуден бас тартты?
  • «Заманым өткен екен ғой…» деп неге күрсінді?
  • Жаңылдың іс-әрекетіне көзқарасың қандай?

Қорытынды кезең

Суреттер тізбегі көрсетіледі: жылқы, қамшы, домбыра. Үш топқа ортақ сұрақ: бұл суреттер кімнің өмірімен байланысты деп ойлайсыңдар?

Үй тапсырмасы

«Қазақтың күй өнері» тақырыбында шығарма жазу.

Күтілетін нәтиже

  • Оқушылар сабаққа белсене қатысады.
  • Жұптасып, топтасып сұхбаттасу арқылы өз ойын еркін жеткізеді.
  • Әңгіменің мазмұнын меңгереді, талдайды.
  • Күй құдіретінің өмірдегі маңызын түсінеді.

Рефлексияға сұрақ

Әңгімеден алған әсерің қандай? Несімен әсер етті?

Бағалау және ресурстар

Бағалау критерийлері

Әр дұрыс жауапқа 5 балл беріледі. Топтық жұмыс барысындағы белсенділік пен қорғау мәдениеті де ескеріледі.

Критерий Сипаттама
Міндетті орындауы Топта бөлінген рөлді жауапкершілікпен атқаруы
Идея ұсынуы Талқылауға мазмұнды ұсыныс енгізуі
Белсенді қатысуы Топтағы пікірталасқа жүйелі қатысуы
Қолдауы Топ мүшелеріне көмектесуі
Қорғау мәдениеті Сыпайы жауап беруі, сұраққа нақты әрі дәл жауап қайтаруы

Ұпай шкаласы

  • 5 — 21–25 ұпай
  • 4 — 14–20 ұпай
  • 3 — 5–13 ұпай
  • 2 — 0–4 ұпай

Ресурстар

  • Интербелсенді тақта
  • Бағалау парақтары
  • Стикерлер, A3 қағазы
  • Ғаламтор сайттары, бейнебаян ресурстары
  • «Қазақ тілі мен әдебиеті» журналы