Әріп тастамақ Балаларға әріптер үлестіріп сол әріптен басталатын сөздер ойлап тапқызу
І дыбысы және әрпі
Бұл материал мектепалды даярлық топтарына арналған. Сабақ құрылымы жеңіл оқылатын, кезең-кезеңімен ұйымдастырылған форматта беріліп, оқушының дыбысты естіп ажырату, оқу-жазу дағдысын және сөйлеу мәдениетін дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
І дыбысы мен әрпін таныстыру. І/і әрпі бар сөздерді оқуға және жазуға үйрету, ана тілінің қадір-қасиетін ұғындыру.
Дамытушылық
І дыбысына қатысты жаңа сөздер арқылы оқушының сөздік қорын кеңейту, сөйлеу тілін дамыту.
Тәрбиелік
Сауатты әрі көркем жазуға тәрбиелеу. Ізетті, инабатты болуға баулу.
Әдіс-тәсілдер мен ресурстар
Әдіс-тәсілдер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Ойын әдістері
- Көрнекілік
Көрнекіліктер
- І әрпінің баспа және жазба түрлері
- Буындар кестесі
- Суреттер
- Кеспе әріптер
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, тіл дамыту
Билингвальды компонент
Ілгіш
вешелка — hind
Ешкі
коза — goat
Ескерту: Ағылшын тіліндегі “hind” сөзі “артқы бөлік/ұрғашы бұғы” мағынасында жиі қолданылады. “Ілгіш” үшін “hanger” нұсқасы орынды болуы мүмкін.
Сабақ барысы
Мотивациялық қозғаушылық: психологиялық ахуал
Қонақ күту салтымыз,
Оқып-біліп жатырмыз.
Келген қонақ сіздерге,
Сәлем бердік жалпымыз.
Бүгінгі сауат ашу сабағына ұстаздар қатысып отыр. Сондықтан барлығымыз жақсы көңіл күймен, ұйымшылдықпен жұмыс жасаймыз. Сынып үш топқа бөлінеді: әр топ өз атауына сай білімін көрсетеді.
1-тапсырма: «Кім жылдам?»
Бас әріптер мен кіші әріптердің жұптарын табу (мысалы: А–а, Б–б, …).
2-тапсырма: «Ойлан, тап!» (жұмбақтар)
Сұрақ 1
Тышқан мекендейтін жер қалай аталады?
Сұрақ 2
Киім ілетін затты не дейміз?
Сұрақ 3
Жалғыз аяқ боп тұр,
Төбесінде доп тұр.
Бұл қай әріп?
Негізгі қорытынды: «Ін», «ілгіш» сөздерін айтқанда І дыбысы естіледі. І дыбысының айтылу артикуляциясына назар аударамыз: бұл — жіңішке дауысты дыбыс.
3-тапсырма: «Сөз ойла, тез ойла!» (топтық жұмыс)
1-топ
І дыбысы кездесетін суреттер бойынша сөйлем құрау.
2-топ
Ойыншықтарға мысалдар келтіру.
3-топ
Берілген сөздерді текшемен (құрастыру әдісімен) жазу.
Тіл ұстарту жаттығуы
Кі-кі-кі — бұлаңдайды түлкі.
4-тапсырма: «Ойнайық та ойлайық!» (дәптермен жұмыс)
«Ішік», «көгершін», «ешкі» сөздеріне дыбыстық талдау жасалады. Оқушылар І дыбысының сөз ішіндегі орнын анықтайды.
Буындарды оқу
і — н
ін, інім, ініме
і — с
іс, ісі, ісіне
к — і
кісі, кіші
т — і
ті, тісі
Мақал
Кітап — білім бұлағы.
Кітаптың адам өміріндегі маңызы туралы қысқаша мағлұмат беріледі: кітап — білімнің көзі, сөздік қорды байытатын әрі ойды дамытатын құрал.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылар сергітіледі.
5-тапсырма: «Сиқырлы қалам» (жазу жұмысы)
Мұғалім І әрпінің баспа үлгісін алдымен ауада жазып көрсетеді, кейін оқушыларды дәптерге дұрыс жазуға бағыттайды.
Ребус шешу
Әріптерден сөз құрау. Қандай сөз шықты?
Қысқа сұрақ
«Жеміс» сөзінде І дыбысы бар ма? Егер болса, қай буында орналасқан?
Рефлексия және бекіту
Оқушылар І дыбысы кездесетін сөздерге мысал келтіреді, дыбыстың сөздегі орнын айтады және оқығанын қорытындылайды.
Ойын: «Әріп тастамақ»
Балаларға әріптер үлестіріледі. Әр оқушы өз әрпінен басталатын сөз ойлап айтады. Топтар бір-бірін толықтырып, ортақ сөз қорын кеңейтеді.
Сабақ соңында әр топтың жұмысы мадақталып, қатысу белсенділігі мен тапсырмаларды орындауына қарай бағаланады.