Қазақша рефераттар

Поэманы композициялық құрылысына талдау

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Қостанай облысы, Жангелдин ауданы, Торғай селосы, Ш. Уәлиханов атындағы Торғай орта мектебі ММ. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі — Сейдағалиева Гүлмира. Әдебиет пәні, 8-сынып.

Сабақтың тақырыбы
«Қалқаман – Мамыр» поэмасы
Жанры
Лиро-эпикалық дастан
Сабақтың түрі
Жаңа білім беру сабағы
Пәнаралық байланыс
Тарих, музыка
Сабақтың әдістері
Сұрақ-жауап, деңгейлік тапсырмалар орындау, әңгімелеу, зерттеу, салыстыру және т.б.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Шәкәрім шығармашылығымен таныстыру.
  • Поэманың мазмұнын меңгерту арқылы кейіпкерлерге мінездеме беру.
  • Шығарманың композициялық құрылымына талдау жасау.

Тәрбиелік

  • Кейіпкерлер әрекетін талдау арқылы адамгершілікке, мейірімділікке баулу.
  • Қамқорлық жасауға, дұрыс мінез-құлық қалыптастыруға үйрету.
  • Өзінің ата-тегін, тарихын білуге ынталандыру.

Дамытушылық

  • Оқушының ой еркіндігін және мәнерлеп оқу дағдысын дамыту.
  • Қысқаша мазмұндау арқылы тілін дамыту, сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
  • Сұрақтар арқылы белсенділігін арттыру, өздігінен білім алуға баулу.

Сабақтың құрылымы

  1. 1

    Ұйымдастыру

    Сабаққа дайындық, назарды шоғырландыру.

  2. 2

    Үй тапсырмасын сұрау және жаңа тақырыпқа кіріспе

    Өткенді бекіту, жаңа мазмұнға логикалық көпір құру.

  3. 3

    «Ой шақыру» кезеңі

    Сұрақтар арқылы тақырыпқа қатысты бастапқы ойларды жинақтау.

  4. 4

    Деңгейлік тапсырмалар

    I деңгей

    Поэма мазмұны бойынша сұрақтар.

    II деңгей

    Екі топқа екі тапсырмадан беру.

    III деңгей

    Поэманың композициялық құрылысына талдау.

    IV деңгей

    «Сөз сыры» тапсырмасы.

    Сергіту сәті

    Қысқа жаттығу арқылы назарды қайта жинақтау.

  5. 5

    Тест сұрақтары

    Түсінгенін тексеру және жинақтау.

  6. 6

    Үй тапсырмасы және бағалау

    Қорытындылау, кері байланыс, оқу әрекетін бағалау.

Шәкәрім туралы ой

«Қазақтың өлеңінің пірі болған,
Халқының сөзін айтар ұлы болған.
Абайдың аманат қып беріп кеткен,
Шәкәрім түсірмеген туын қолдан».
С. Мәуленов

Ірі тұлға: Шәкәрім Құдайбердіұлы (1858–1931)

Шәкәрім Құдайбердіұлы — ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басындағы қазақ әдебиетінің ірі тұлғаларының бірі, Абайдың шығармашылық жолын жалғастырған ақын, ойшыл.

Туған күні мен жері

1858 жылы 11 шілдеде Шыңғыстау өңірінде, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданында дүниеге келген.

Отбасы

Әкесі — Құдайберді (Құнанбайдың баласы). Анасы — қаракесек руынан шыққан Алдабергеннің қызы Төлебике (Дәметкен).

Абаймен туыстық байланысы

Шәкәрім — Абайдың Құдайберді есімді ағасынан туған немере інісі.

Балалық шағы және тәлім-тәрбиесі

Шәкәрім бес жасында оқуға беріліп, екі жылдай білім алады. Жеті жасқа келгенде, 1866 жылы әкесі Құдайберді қайтыс болады. Осыдан кейін ол Құнанбай атасының тәрбиесінде, Абай ағасының қамқорлығында өседі. Бұл жағдай оның жетімдік көрмей өсуіне ғана емес, табиғатынан зерек, алғыр баланың талантты ақын әрі парасатты ой иесі болып қалыптасуына да айрықша ықпал етті.

Шәкәрім мұрасының ақталуы

Шәкәрім шығармашылығы мектеп оқулықтарына тәуелсіздік алғаннан кейін ғана кеңінен енді. Бұған дейін ақын мұрасын оқытуға тыйым салынған еді.

1988 жылы Шәкәрім ақталып, 1989 жылы «Қазақ әдебиеті» газетінде өлеңдер топтамасы жарияланды. Осылайша ақын мұрасы халқымен қайта қауышты.