Ақпаратты өңдеу тәсілдері

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Горный ЖББОМ КММ

Математика-информатика пәні мұғалімі: Жағыпарова Арай Бақытқызы

Шеберлік-класс

Мақсаты

Ақпарат өлшемі мен ақпарат көлемін анықтауға арналған есептерді шешуді меңгерту арқылы танымдық белсенділікті арттыру.

Ақпаратты өңдеу тәсілдері

  • Ақпаратты сақтау
  • Ақпаратты жөнелту
  • Ақпаратты өңдеу

Ақпарат көлемі: негізгі ұғымдар

Хабарламаның ақпараттық көлемі — хабарламадағы ақпараттың бит, байт, Кбайт, Мбайт және т.б. бірліктермен өлшенетін мөлшері.

Мәтіннің ақпараттық көлемі

Мәтіннің ақпараттық көлемін I табу үшін символ саны N мен бір символдағы бит саны K көбейтіледі:

I = N × K

Windows (CP1251) кодтауы

Windows (CP1251) кодтауы 256 символды қолданады (28). Сондықтан 1 символдың ақпараттық көлемі:

1 символ = 1 байт

1 байт = 8 бит

Unicode кодтауы

Unicode кодтауы 65536 символды қолданады (216 = 256 × 256). Демек, 1 символдың ақпараттық көлемі:

1 символ = 2 байт

2 байт = 16 бит

Есептер

Төмендегі есептерде әр символдың өлшемі ретінде Unicode кодтауындағы мәндер (2 байт = 16 бит) қолданылады.

Есеп 1

Unicode: 1 символ = 2 байт

Unicode кодтауында әр символ 2 байтпен есептелетінін біле отырып, 24 символдан тұратын сөздің ақпараттық көлемін анықтаңыз.

Нұсқалар:

  • 1) 384 бит
  • 2) 192 бит
  • 3) 256 бит
  • 4) 48 бит

Қадам 1

24 символ × 2 байт = 48 байт

Қадам 2

48 байт × 8 бит = 384 бит

Жауабы

384 бит

Есеп 2

Unicode: 1 символ = 2 байт

Әр символ 2 байтпен есептеледі деп алып, берілген сөйлемнің ақпараттық көлемін анықтаңыз:

Бір пұт - 16, 4 килограмм шамасында.

Нұсқалар:

  • 1) 32 Кбайт
  • 2) 512 бит
  • 3) 64 бит
  • 4) 32 байт

Берілгені

Сөйлемде 35 символ бар

Есептеу

35 × 2 байт = 70 байт = 560 бит

Ескерту

Бастапқы жауапта 512 бит көрсетілген. 35 символ және 2 байт/символ болса, дұрыс мәні — 560 бит.

Жауабы

560 бит

Есеп 3

1 символ = 16 бит

Компьютерде терілген мақалада 8 парақ бар. Әр парақта 40 жол, әр жолда 64 символ. Әр символ 16 бит деп есептеп, мақаланың ақпараттық көлемін табыңыз.

Нұсқалар:

  • 1) 320 байт
  • 2) 35 Кбайт
  • 3) 640 байт
  • 4) 40 Кбайт

Символ саны

8 × 40 × 64 = 20480 символ

Битпен

20480 × 16 = 327680 бит

Байтпен

327680 ÷ 8 = 40960 байт

Кбайтпен

40960 ÷ 1024 = 40 Кбайт

Жауабы

40 Кбайт