Тәуелсіздік қазақтың тарихы
Сынып сағаты: «Биік шаңырақ астында. Тәуелсіздік тұғыры»
Өтілу тәсілі
Интеллектуалдық жарыс
Негізгі идея
Тәуелсіздік — елдің тарихы мен тағдыры, бірлік пен жауапкершіліктің биік өлшемі.
Мақсаты
- Отанды сүюге, Қазақстан Республикасының рәміздерін қастерлеуге, туған елге адал қызмет етуге тәрбиелеу.
- «Биік шаңырақ астында» идеясы арқылы туған жерге, туған қалаға деген сүйіспеншілікті арттыру.
- Ата-ана, мектеп, оқушы және ұстаз арасындағы сабақтастықты нығайту.
Кіріспе сөз және рухани өзек
Жүргізуші: Қайырлы күн, қымбатты қонақтар! Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні құтты болсын! Қазақ халқы талай тарихи оқиғалар мен шежірені бастан өткерді. Соның бірі — Тәуелсіздік шежіресі. Тәуелсіздік — қазақтың тарихы! 16 желтоқсан — тарихымыздың мақтан тұтар парағы.
Өлең жолдары
Тауды көрсең күн көзімен таласқан,
Аспан көрсең Ай мен Күнге жол ашқан.
Менің байтақ республикам — таулары,
Менің көгім мөлдіреген сол аспан.
Әнұраным — елдігімнің белгісі,
Әнұраным — тірлігімнің белгісі.
Шырқағанда Әнұраным қалықтап,
Тебірентіп жүрегімді ән құшқан.
Әнұран
Әнұран — елдің салтанатты әні, бірліктің үнін біріктіретін қасиетті белгі.
- Сөз авторлары
- Н. Назарбаев, Ж. Нәжімеденов
- Әні
- Ш. Қалдаяқов
Дербес, тәуелсіз ел болу — зор бақыт. Елдің өз өмірі, өз тарихы — өз қолында. Дүниежүзінің көптеген мемлекеті Қазақстанды тәуелсіз ел ретінде таныды.
Мемлекеттік рәміздер: мағына және тағзым
Елтаңба
Елтаңба — елдік пен бірліктің нышаны. Ортадағы шаңырақ ортақ үйді, татулықты білдіреді. Қанатты қос арғымақ — еркіндік пен өр рухтың белгісі.
Автор
Шота Уәлиханов
Елтаңбасы елімнің — неткен әйбат, әдемі,
Құт-береке — шаңырақ, орын алған ол төрден.
Ту
Ту — тәуелсіздіктің айқын белгісі, ел рухын көтеретін қасиетті рәміз.
Автор
Шәкен Ниязбеков
Әнұран
«Әнұран» сөзі грек тіліндегі «ән» және «ұран» ұғымдарынан туындайды. Мағынасы — салтанатты ән.
Сөз авторлары
Н. Назарбаев, Ж. Нәжімеденов
Әні
Ш. Қалдаяқов
Интеллектуалдық жарыс құрылымы
Сынып сағаты интеллектуалдық жарыс форматында өтеді. Жарысқа 3 команда қатысады.
Сайыс кезеңдері
- 1Таныстыру. «Қалқан» тренингі
- 2«Бәйге» (сұрақ-жауап)
- 3Отан туралы мақал-мәтел жарысы
- 4«Туған жер» тақырыбында сурет салу
- 5«Бәйтерек» символының мәнін түсіндіру
- 6«Отан» ұғымын ашу: әртүрлі сөздермен жеткізу
- 7«Отан» тақырыбында өлеңді мәнерлеп оқу
- 8«Егіз ұйқас»: өлең құрастыру
Тренинг: «Отбасы қалқаны»
Таныстыру кезеңінде әр топ (не әр оқушы) өз «қалқанын» ұсынып, отбасы құндылықтарын айқындайды.
- Біздің бейнеміз
- Отбасының мақтанышы, жетістігі
- Сүйікті ісі (хобби)
- Арманымыз
«Бәйге» сұрақтары (3 командаға)
Төмендегі сұрақтар командалардың білімін, тапқырлығын және жылдамдығын тексеруге арналған.
1-команда
- Қазақстанның тұңғыш президенті кім?
- Астана қай екі өзеннің жағасында орналасқан?
- Қай қала алғаш астана болды, қай жылы?
- Ата заң — Конституция қай жылы қабылданды?
- Тіл туралы заң қай жылы қабылданды?
- Абай Құнанбаев қай жылы туды, неше қара сөзі бар?
- «Отан, Отан — бәрінен ыстық екен…» өлеңінің авторы кім?
- Желтоқсан оқиғасында ерлік көрсеткен жастарды ата.
- Қазақстанда мұнай қай өңірлерде өндіріледі?
- Тұңғыш қазақ ғарышкері кім?
2-команда
- Ақмола қай жылы Астана болып өзгертілді?
- Президент сарайы қалай аталады?
- Қазақтың тұңғыш академигі кім?
- Әнұран қай жылы бекітілді?
- «Қара алтын» өндіретін индустриялық өңірлерді ата.
- «Жыр алыбы» кім?
- Шәкен Ниязбеков кім, қандай еңбегімен танымал?
- Әлемге танылған Мұхтар Әуезовтің ұлы шығармасы қайсы?
- Парижде әлемді тәнті еткен қазақ палуаны кім?
- Қазақстандағы биік шыңды ата.
3-команда
- Целиноград қаласы қашан Ақмола деп өзгертілді?
- Есіл өзені қай өңірлер арқылы ағады?
- Шетелдік қонақтарды қайда қабылдайды?
- Қазақтың бұлбұлы кім?
- Қазақстанның халқы көп ірі қалаларын ретімен ата.
- Н. Назарбаев алғаш рет қай жылы президент болды?
- Ұлттық валютамыз — теңге қай жылы енгізілді?
- Үш бидің ішінде Төбе би кім?
- Елтаңбаның авторы кім?
- Қазақстанмен неше мемлекет шекаралас? Қандай елдер?
Ескерту
Кей сұрақтарда жылдар мен деректер әр дереккөзде әртүрлі берілуі мүмкін. Дұрыс жауаптарды алдын ала келісіп, әділқазылар алқасы нақтылап бекіткен нұсқамен қабылдаған дұрыс.
Мақал-мәтел жарысы
Тапсырма: мақалдың басы беріледі, команда соңын жалғастырады.
I топ
- Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас.
- Ел іші — алтын бесік.
- Отан — елдің анасы, ел — ердің анасы.
- Ер — елінде, гүл — жерінде.
II топ
- Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
- Отан — оттан басталады.
- Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық.
- Туған жердің ауасы да тәтті.
III топ
- Құрттай торғай да өз ұясын қорғайды.
- Әркімнің өз туған жері — Мысыр шаһары.
- Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.
- Туған жердің қадірін шетте жүрсең білерсің.
Шығармашылық және мағыналық тапсырмалар
Сурет салу
Тақырып: «Туған жер». Әр команда туған өлкенің көркін, табиғатын, символдық бейнесін шығармашылықпен көрсетеді.
«Бәйтерек» — символ ретінде
Талқылау: «Бәйтерек» нені білдіреді? Сіздің ойыңызша, бұл кешен не үшін салынды? Қандай құндылықтарды бейнелейді?
«Отан» ұғымын ашу
«Отан» сөзінің мағынасын әртүрлі тіркестермен, теңеулермен, нақты мысалдармен түсіндіріп беру.
Мәнерлеп оқу және өлең құрастыру
Отан туралы өлеңді мәнерлеп оқу және «егіз ұйқас» тәсілімен шағын өлең құрастыру.
Үй тапсырмасы және тілектер
Жаттап келу
Армысың, Отаным!
Армысың, Достарым!
Армысың, Қонақтар!
Армысың, Балқашым!
Тілек айту
Әр қатысушы Отанға арнап 3 тілектен жатқа айтады.
Оқушылар шығармашылығынан
Астана туралы
Астана — арман қала,
Бағы бір жанған қала.
Тұрады ол жап-жас болып,
Мен үлкен болғанда да.
Жүректе сақтап атын —
Жүретін салтанатым.
Астана — биігіміз,
Биіктер күнге жақын.
Алматы туралы
Алматы — астанамыз,
Алматы — бас қалам.
Атыңды құрметтеп,
Әрқашан мақтанам!
Тарихи дерек
Алматы 1929 жылдан 1997 жылға дейін Қазақстанның астанасы болды.
Туған тіл, туған өлке
Туған тілде сыры терең жаным бар,
Туған тілде әнім менен сәнім бар.
Туған тілім тіл болудан қалса егер,
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар!
Көгінде күн нұрын төккен,
Жерінде гүл жұпар сепкен —
Неткен сұлу, неткен көркем,
Осы менің туған өлкем!
Алтын дәнді даласы бар,
Ақ күмістей қаласы бар —
Неткен сұлу, неткен көркем,
Осы менің туған өлкем!
Ұлттық валюта туралы дерек
1993 жылғы 15 қарашада ұлттық валюта — теңге айналымға енгізілді.
Қорытынды бөлім
Жүргізуші: Әділқазылар алқасы жеңімпазды анықтағанша, сөз кезегі домбырашыларға беріледі. «Көңіл толқыны» күйі орындалады.
Марапаттау
Жарыс қорытындысы бойынша үздік командалар марапатталады.
Аяқталуы
Осымен сынып сағаты аяқталды. Қатысқан командаларға мың алғыс!