Абылай батыр. Сабақтың тақырыбы

Сабақтың тақырыбы

М. Әуезов. «Әбілмансұр»

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Тақырыптың мәнін ашу; халықтың өткен өмірімен және тарихи тұлғалармен таныстыру; оқушылардың Абылай хан туралы түсінігін кеңейтіп, білімін толықтыру.

Дамытушылық

Мәтіннің идеялық мазмұнын ашу арқылы оқушылардың салыстыра және байланыстыра сөйлеу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Оқушыларды адалдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу; ұлы адамдардың іс-әрекетін бағалауға және құрметтеуге баулу.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың типі
Жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Көрнекілігі
Ұлы тұлғалардың портреттері, Қазақстан картасы, деңгейлік тапсырмалар
Сабақтың әдісі
Сөздік әдіс, сұрақ-жауап, кубизм
Пәнаралық байланыс
Тарих, дүниетану

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Оқу құралдарын дайындау.
  • Назарларын сабаққа аудару.
  • Психологиялық дайындық.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Алдыңғы сабақта берілген тапсырмалар тексеріліп, қысқаша талданады.

III. Өткен сабақты пысықтау

Кубизм әдісі бойынша дайындалған сұрақтарға жауап алынады, оқушылардың ой қорытуы мен дәлелдеуі күшейтіледі.

IV. Жаңа сабақ

1) Суреттермен кіріспе жұмыс

  • Тақтадағы суреттерге шолу жасау.
  • Суреттегі тұлғалар туралы оқушылар пікірін тыңдау.
  • Сұрақтар:
    • «Бұл ұлы адамдардың өмірімен таныса отырып, нені үйренеміз?»
    • «Өнеге» сөзін қалай түсінесіңдер? (1–2 оқушы пікірі)
  • «Өнегелі өмір» тарауын бастау және кейіпкерлер сөзін 2 оқушыға оқыту.
  • М. Әуезовтің «Әбілмансұр» әңгімесімен танысу; дәптерге тақырып жазу.

2) Жаңа сабаққа кіріспе: автор және тарихи тұлға

Авторды оқушылар алдыңғы сабақтардан білетіндіктен, білімдерін топтастыру арқылы еске түсіреді. Абылай хан туралы бұрыннан бар түсінікті толықтыру үшін қысқаша тарихи мәлімет беріледі.

Абылай хан туралы қысқаша дерек

Абылайдың әкесі — Уәли сұлтан, ал атасы Абылай — Түркістан қаласының билеушісі болған. Абылай хан жастайынан батырлығымен, ержүректілігімен көзге түсіп, халық оны хан көтереді.

Абылайдың негізгі мақсаттары

  1. Көшпелі елді отырықшы өмірге үйрету.
  2. Үш жүздің басын қосып, бірлікке ұйыстыру.
  3. Халқына тәуелсіздік алып беру.

Ақылшы-кеңесшілері

Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би; сондай-ақ Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай сияқты батырлар.

3) Мәтінмен жұмыс

Оқулық бойынша мәтінмен танысу ұйымдастырылады. Мәтін Абылайдың балалық шағына арналған. Оқушылар 3 топқа бөлініп, мәтінді бөліктерге бөліп іштей оқиды және түсініксіз сөздерді белгілеп отырады.

4) Сөздік жұмысы

Қалмақ
ұлт атауы
Қасқа атты
маңдайында дағы бар ат

5) Суретпен жұмыс

Тақтаға әңгіме желісі бойынша салынған суреттер ілінеді. Әр топтан бір оқушы шығып, суреттерге сүйене отырып мазмұнын баяндайды. Сурет бойынша әр бөлімге тақырып қойылады.

6) Дәптермен жұмыс

  • 1 Бала Сабалақ
  • 2 Сабалақтың соғысқа аттануы
  • 3 Абылай батыр

7) Сергіту сәті

Ердің күші – жүректе,
Батырлық бар білекте.
Ту ап қолға самғаймыз,
Туған елді қорғаймыз.

Ер боламыз ағадай,
Қиындыққа қарамай.
Үлгі батыр бабамыз,
Өжет, батыр боламыз.

8) Оқулықпен жұмыс

Мәтінді тізбектей оқыту ұйымдастырылады.

V. Жаңа сабақты бекіту

Сұрақтар

  1. Төле би Абылайдың ел билейтінін қайдан біледі?
  2. Қалмақтар неліктен қаша бастайды?
  3. Сабалақ неліктен Абылай атанып кетеді?
  4. Абылай кімдерден бата алады?

VI. Сабақты қорытындылау

Картамен жұмыс

«Абылай ханның армандары орындалды ма?» сұрағы бойынша оқушылардың пікірлері тыңдалады.

VII. Бағалау

Оқушылардың еңбегі, дайындығы және сабақтағы белсенділігі ескеріліп, мадақтау арқылы бағаланады.

VIII. Үй тапсырмасы

Мәтінді оқу.