Күз айлары
Мақсаты
Оқушылардың күзгі табиғаттың ерекшеліктері туралы білімін кеңейту; күз айларындағы мерекелі күндердің тарихымен таныстыру; күздің берекесі — астық, көкөніс, жемістер туралы түсініктерін толықтыру; еңбекті қадірлеуге және табиғат сұлулығын сүюге тәрбиелеу.
Кіріспе
Басқарушы тәрбие сағатының тақырыбын хабарлайды. Бүгін біз күз мезгілінің табиғаттағы өзгерістерін, күзгі еңбектің қадірін және осы кезеңдегі маңызды мерекелердің мәнін еске түсіреміз.
Қыркүйек
Күздің бірінші айы
«Менің қазақша атым — Қыркүйек. Күздің бірінші айымын. Балалар, мен туралы не білесіңдер?»
Оқушылар хормен:
«Қыркүйек — жаңа оқу жылының басы, Білім күні!»
Ән: «Мектебім» (хормен орындалады)
1-оқушы
Оқуға алғаш келгенде Болсын деп білім серігім, Қиялым қанат бергенде, Жүзбек боп білім теңізін. Қарсы алды күліп мектебім, Тұр екен дайын партасы. Бақытқа мұндай жеткенім — Алтын заңның арқасы.
2-оқушы
Ұшты талдан жапырақ, Сары көбелек секілді. Аспанда жай шытырлап, Тамшы жерге секірді. Барын беріп халыққа, Жұмыстан соң қалжырап, Дала ұқсайды алыпқа — Дамыл алған маужырап.
3-оқушы
Күзім-ау, күзім-ау, Мінезің бұзық-ау. Жаңбырың сіркіреп, Келгенің қызық-ау. Бау-бақша тосады, Тосады достарым. Дастарқан толған дәм, Жайдары аспаным. Ойнаймыз, күлеміз, Достықты білеміз. Айырып болмайық, Тұрғандай егіз.
4-оқушы
Берекесін сыйлауға Өлкемізге күз келді. Жемістерін жинауға Шақырады біздерді. Құстар қайтты ән салып, Бұлт торлады аспанды. Қыс келеді жар салып, Күзгі суық басталды.
Қазан
Күзгі жиын-терімнің қызатын шағы
«Менің атым — Қазан. Күзгі жиын-терімнің қарқынды кезеңімін. Еңбекпен елді той-думанға кенелтемін. Менде қандай мерекелі күндер бар?»
Хормен:
«Қазан айының алғашқы жексенбісі — Мұғалімдер күні».
Ән: «Ұстазым» (орындалады)
Қараша
Күздің соңғы айы
«Менің қазақша атым — Қараша. Күздің соңғы айымын. Менің басты ерекшелігім қандай?»
Адам ерінбей еңбек етсе, қуаныш пен шаттыққа бөленеді. Еңбексүйгіш, еңбекқор әрі еңбекті бағалай білетін адам өмірде құрметке ие болады.
Ән: «Еңбек» (орындалады)
Күз байлықтары
Күз айлары балаларға ризашылық білдіреді: «Сендер біз туралы және мерекелі күндер туралы жақсы біледі екенсіңдер. Енді кезек күз байлықтарына!»
Оқушылар қолдарына егін мен жеміс-жидек, көкөніс суреттерін ұстап (алма, өрік, шие, жүзім, қауын, қызанақ және т.б.), ортаға шығып, жаттаған өлеңдері мен жұмбақтарын айтады.
Хормен:
«Молшылық күз — береке күз,
Береке күз — мереке күз».
Неліктен «Алтын күз» дейміз?
Басқарушы: «Қараңдаршы, көзің тоймас! Күз — ғажап уақыт. Ой да, қыр да, таудың іші — бәрі бір молшылыққа толы. Ал балалар, неге күзді “Алтын күз” деп айтамыз?»
Жеміс
«Алтын күз» дейміз, өйткені бақ ішінде сары алтындай сары қауын көп піседі.
Жапырақ
Жаңа піскен алма баққа қарасаң, көзің тоймайды. Қайың мен талдың сары алтындай жапырағы күзді алтынға теңетеді.
Егін
Бидай басқан кең дала — әрбір адым, әрбір жота алтын жайып тастағандай әсер береді.
Ән: «Ақбидай» (орындалады)
Жұмбақтар айтысы
Күз айлары: «Ендігі кезекті жұмбақтар айтысына береміз».
Жұмбақтар:
(Осы бөлімде оқушылар өз жұмбақтарын кезекпен айтады.)
Қорытынды
Күз — табиғаттың түрленетін, еңбектің нәтижесі көрінетін, береке мен мерекеге толы мезгіл. Бұл тәрбие сағаты оқушылардың табиғатты бақылау мәдениетін күшейтіп, еңбекке құрметін арттыруға бағытталды.