Барыс септігі кімге
Әдістемелік көмек ретінде
Бұл сабақ жоспарын әдістемелік көмек ретінде қолдануға болады. Жоспар аудандық семинар аясында өткізілген ашық сабаққа негізделген және «Алматы қаласы» тақырыбын, сондай-ақ барыс септігін (кімге? неге? қайда?) меңгертуді мақсат етеді.
Сабақтың тақырыбы
Алматы қаласы. Барыс септігі: кімге? неге?
Сабақтың түрі
Ашық сабақ (аудандық семинар)
Көрнекіліктер
- Слайдтар
- Интерактивті тақта
- Видеоролик
- Топшамалар (карточкалар)
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
Оқушыларға барыс септігінің сұрақтары мен жалғауларын меңгерту. Алматы қаласы туралы жан-жақты білімін кеңейтіп, тапсырмалар арқылы алған білімін бекіту.
Дамытушылық
Сөздік қорын байыту, өз ойын еркін жеткізуге дағдыландыру. Тапқырлық пен ізденімпаздық қасиеттерін қалыптастыру, дұрыс сөйлеуге үйрету.
Тәрбиелік
Өз Отанын, халқын, жерін сүюге тәрбиелеу. Отансүйгіш, ұлтжанды азамат қалыптастыру.
Әдіс-тәсілдер
Негізгі ұғым: барыс септігі
Еске түсіру
Қазақ тілінде 7 септік бар. Бұл сабақта оқушылар барыс септігінің қызметін, сұрақтарын және жалғауларын нақтылап меңгереді.
Сұрақтары мен жалғаулары
Сұрақтары
кімге? неге? қайда?
Жалғаулары
-ға, -ге, -қа, -ке
Мысалдар
балаға, үйге, әкеге, итке, қызға, ағашқа
Мультимедиа арқылы кіріспе
Видеоролик көрсетіледі. Талқылау сұрақтары: «Бұл қай қала?», «Алматы туралы не білеміз?».
Тақырыптық мазмұн: Алматы қаласы
Негізгі деректер
- Қазақстанда ірі қалалар көп, соның ішінде Алматы — ең ірі мегаполистердің бірі.
- Алматы Қазақстанның үшінші астанасы ретінде де аталады.
- «Алматы» атауы «алма қаласы» ұғымымен байланыстырылады.
Көрікті жерлері мен ерекшеліктері
- Қала маңында Медеу мұзайдыны және Шымбұлақ тау-шаңғысы орталығы бар.
- Спорт кешендері, альпинистік-туристік лагерьлер, шипажайлар мен демалыс орындары көп.
- Слайд арқылы қаланың көрікті орындары таныстырылады.
Мәтінмен жұмысқа үлгі
Алматы қаласы Алатаудың етегінде орналасқан. Алматы бізге тәтті алмаларымен белгілі. Алматы өте әдемі, сұлу. Қала көшелері түзу, кең, жарық. Саябақтар мен демалыс орталықтары бар. Алматыда әлемге әйгілі Медеу мұзайдыны бар. Қаланың ортасында әдемі театрлар, цирк, мұражайлар орналасқан.
Тапсырма 1
Мәтінді оқып, аударыңыз.
Тапсырма 2
Асты сызылған сөзге барыс септік жалғауын жалғаңыз.
Тапсырма 3
Бір сөзді септеп шығыңыз.
Сөздік жұмысы
Оқушылар сөздерді қайталап айтады, сөздік дәптерлеріне жазып алады, мағынасын сөйлем ішінде қолданады.
Мұз айдыны
ледовый каток
Алма қаласы
город яблок
Саябақ
парк
Алатаудың етегінде
у подножия Алатау
Орналасқан
расположен
Сабақтың құрылымы (кезең-кезеңімен)
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу.
- Кезекшімен қысқаша сұхбат.
- Оқушыларды кофе таяқшаларындағы аты-жөні бойынша топқа бөлу.
«Кемпірқосақ» тренингі (мағынасы)
Қажет болса, «Бағдаршам» әдісі арқылы бағалау өлшемдері түсіндіріледі.
II. Үй тапсырмасын тексеру
4-тапсырма (56-бет): өлеңді жаттау.
Сұрау тәсілі: кофе таяқшалары арқылы (оқушыны кездейсоқ таңдау).
III. Жаңа білімді меңгерту
Сұрақ: «Қазақ тілінде неше септік бар?» Жауап: 7.
Бүгінгі тақырып: барыс септігі (кімге? неге? қайда?) және оның жалғаулары: -ға, -ге, -қа, -ке.
IV. Топтық жұмыс
Әр топқа мәтін беріледі. Оқушылар мәтінді оқиды, аударады, берілген сөздерге барыс септік жалғауын жалғайды және бір сөзді толық септейді.
Нәтиже
Талдау барысында барыс септігінің сөйлем ішіндегі қызметі нақты бекітіледі.
V. Сергіту сәті
Видеороликтегі әуенге сәйкес қысқа қимыл-қозғалыс жасалады (билеу/жаттығу). Бұл оқушылардың назарын қайта шоғырландыруға көмектеседі.
VI. Қорытынды
Интерактивті тақтада сөзжұмбақ шешу арқылы негізгі ұғымдар қайталанады.
1. Қазақстанның астанасы қай қала?
Астана
2. Қазақстан қандай мемлекет?
Тәуелсіз
3. Алматыдағы мұзайдыны?
Медеу
4. Алматы қандай жеміспен байланысты?
Алма
5. Мемлекеттік рәміздердің бірі?
Ту
6. Бүгін біз қай септікпен таныстық?
Барыс
VII. Үй тапсырмасы
- Ережені жаттау (септіктер).
- 5-тапсырма (76-бет).
VIII. Бағалау
Бағалау оқушылардың сабақ бойы жинаған жетондары арқылы жүргізіледі. Жетон санына қарай қорытынды баға қойылады:
Қызыл жетон көп
«5»
Жасыл жетон көп
«4»
Сары жетон көп
«3»
Қажет болса, «Бағдаршам» әдісін де қолдануға болады: жасыл — түсіндім, сары — әлі де сұрағым бар, қызыл — қиналдым.