Оқушыларды жаңаша топтастыру
Сабақ тақырыбы: Киіз үйдің ішкі көрінісі
Бұл қысқа мерзімді сабақ жоспары 2-сынып оқушыларына арналған. Сабақтың негізгі мақсаты — халықтың мәдени-тұрмыстық салтына қатысты бай мұра арқылы білімді тереңдету, ұлттық құндылықтарды қадірлеуге тәрбиелеу және киіз үйдің ішкі жабдықтарымен таныстыру.
Оқу мақсаттары
- Халықтың мәдени-тұрмыстық салты туралы білімді кеңейту.
- Халық мұрасын құрметтеуге тәрбиелеу.
- Киіз үйдің ішкі көрінісімен және жабдықтарымен танысу.
- Кілем-төсеніштер мен тұрмыстық бұйымдарды ажырата білу.
Негізгі идея
Киіз үй — тек баспана емес, ұлттық талғамды, сәндік-қолданбалы өнерді, тұрмыстық мәдениетті танытатын құндылық. Оның ішкі жабдықтарының әрқайсысы белгілі бір қызмет атқарады және тәрбиелік мәнге ие.
Бағалау тәсілдері
- Мадақтау сөздері арқылы ынталандыру.
- «Басбармақ» әдісімен жедел кері байланыс.
- «2 жұлдыз, 1 ұсыныс» арқылы өзара бағалау.
Сабақтың басталуы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, сабаққа психологиялық дайындық.
Жұмбақ
Жүз мүйізі бар,
Үстінде киізі бар.
(Жауабы: Киіз үй)
Үй тапсырмасын тексеру
- Оқушының сурет альбомын қарап, бағалау.
- Өтілген тақырыпты сұрақ-жауап әдісімен қайталау.
Қайталау сұрақтары
- Киіз үй дегеніміз не?
- Киіз үйдің бөліктерін атаңыз.
- Қандай киіз үй түрлерін білесіз?
Бағалау: мадақтау сөздері арқылы.
2) Белсенді жауап алу (сұрақтар жүйесі)
Бастама сұрақ
Мәдени тұрмыстық заттар дегеніміз не?
Мысал жауап: құмыра, торсық, киіз үй және т.б.
Түрткі, сынама және қайта бағыттау сұрақтары
- Неліктен киіз үй қазақ халқының сәндік-қолданбалы өнеріне жатады?
- Оған мысал келтіре аласыз ба?
- Көмектесе алатындарыңыз бар ма?
Бағалау: «басбармақ» әдісі.
3) Топқа бөлу
Оқушылар «Торсық», «Кебеже», «Сандық» сөздері жазылған қиықшаларды таңдап, сөздерді құрастыру арқылы үш топқа бөлінеді.
4) Жаңа сабаққа кіріспе
Киіз үй жиһаздары мен бұйымдары — күнделікті тұрмыста қолданылатын жабдықтар. Халық арасында олардың көптеген түрі бар, ал кейбірі бүгінгі күнге дейін өз маңызын жоғалтқан жоқ.
Киіз үй ішіндегі бұйымдар: атауы мен қызметі
Жиһаздар мен сақтауға арналған бұйымдар
- Әбдіре
- Киім-кешек немесе бағалы бұйымдарды сақтауға арналған сандық.
- Сандық
- Киім-кешек және басқа да заттарды салуға арналған ағаш бұйым.
- Сандыққап
- Сандықты бүлінуден сақтау үшін сыртынан кигізілетін киіз қап.
- Кебеже
- Тамақ сақтауға арналған, сандыққа ұқсас ағаш бұйым.
- Асадал
- Тамақ пен ыдыс-аяқ сақтауға арналған кебеже тектес бұйым.
Тұрмыстық жабдықтар және төсеніштер
- Ағаш төсек
- Адамның жатып тынығуына арналған үй жиһазы.
- Адалбақан
- Киім және басқа да үй мүліктерін ілуге арналған жабдық.
- Жастықағаш
- Жер төсекте жатқан адамның басын биіктету үшін жастықтың астына қоятын ағаш тіреу.
- Жүкаяқ
- Жиналған жүктің астына қоюға арналған ағаш тұғыр.
- Алаша
- Әртүрлі жүннен, не түрлі түске боялған мақта мен жүннен тоқылған төсеніш.
- Бөстек
- Адамдар астына төсеуге арналған жұмсақ төсеніш.
- Жастық
- Адамның басына жастауға арналған үй жиһазы.
- Көрпе
- Матаның арасына мақта немесе жүн (әсіресе түйе жүні) салып тігілген жамылғы әрі төсеніш.
- Құстөсек
- Құс жүнінен (мамықтан) жасалған жұмсақ төсеніш.
- Сырмақ
- Киізден сырып, оюлап жасалған төсеніш.
- Текемет
- Бетіне түрлі-түсті ою-өрнек басылған киіз төсеніш.
5) АКТ қолдану
АКТ құралдары арқылы «Киіз үйдің ішкі көрінісі» тақырыбында бейнематериал көрсетіледі. Оқушылар көргенін қысқаша баяндап, түсінгенін ортаға салады.
Бағалау: мадақтау сөздері арқылы.
Сабақтың ортасы: әрекет арқылы меңгеру
Топтық жұмыс
Оқушылар концептуалдық кестені толтырады. Әр топ өз тапсырмасын постерге түсіріп, қорғайды.
Өзара бағалау
«2 жұлдыз, 1 ұсыныс» әдісі: орындалған жұмысқа екі жағымды пікір және бір жақсартуға арналған ұсыныс айту.
Кері байланыс сұрағы
Сіз үшін топта жұмыс жасау қаншалықты тиімді болды?
Сергіту сәті (саусақ жаттығуы)
Ақ парақты алайық,
Алақанды қояйық.
Жағалатып сызайық,
Не болғанын қарайық.
Екі оқушы бірігіп,
Бір киіз үй жасайық!
Жұптық жұмыс
Берілген тапсырмадағы қате салынған суретті түзетіп, дұрыс нұсқасын қайта салады.
Сабақтың аяқталуы
Жеке жұмыс
«Құмыраны бояңыз» тапсырмасы орындалады.
Рефлексия (рефлексия тақташасы)
- Қызыл алма: бүгінгі сабақта жасап үйренгенім.
- Сары алма: бүгінгі сабақта алған мәліметтерім.
- Жасыл алма: бүгінгі сабақта маған қиындық тудырған тұстар.
Үй тапсырмасы
Текеметтің суретін салып, әдемілеп бояңыз.