Ұстаздық - ұлы нәрсе
Бақыт — ұмтылыс, ерік және ішкі үйлесім
Бұл бөлімдегі сөздер бақыттың «күтетін сый» емес, адамның өзіне қатысты таңдауы, мінезі мен ойының бірлігі екенін еске салады.
«Адамның ең ұлы қасиеті — бақытты болуға талпынуы.»
«Бәрінен де өзіне ғана бағынышты адам — бақытты адам.»
«Біз бақытты болмай тұрып, ол сөзді қолдануға құқылы емеспіз.»
«Бақыт дегеніміз — ойлағаның, айтқаның және істегенің өзара үйлесім табуы.»
Ішкі өлшем
«Бақытты сырттан емес, жүрегіңнен таба біл.»
«Өзімізді бақытсыз сезінуіміздің себебі — тірлікпен алысып жүріп, басымыздағы бақытты байқамай қалуымыз.»
Махаббат, адамға әсер және орта
Кей ойшылдар үшін бақыттың кілті — сүйіспеншілік және өзгенің жанын жараламау. Бақыт көбіне «екеуге арналған» күй ретінде көрінеді.
«Қайғыны жалғыз көтеруге болады, бірақ бақытқа екеу керек.»
«Сезім әлемінде бір ғана заң бар: сүйгеніңе бақыт құрау.»
«Махаббат — қасиетті күш. Махаббат болмаса, адам баласы қуаныш пен қайғының, бақыт пен бақытсыздықтың не екенін білмей өтер еді.»
«Сүю және сүйікті болу — қандай орасан бақыт!»
Қарым-қатынас мәдениеті
«Әр адамның мінезі басқалардың бақытына әсер етеді. Демек, ол пайда да, зиян да тигізетін сипатқа ие.»
«Бір адамды бақытты етіп, жүзінде мұңның көлеңкесін, жанында қайғының ізін қалдырмау — әркімнің қолынан келеді.»
«Арада махаббат оты бар неке ғана бақытқа кенелтеді.»
«Жұбайлар бір-бірінің мінезін зерттеп білмей, некенің бақытты болуы екіталай.»
Жеке таңдау
«Біреумен бақытсыз болғаннан гөрі, жалғыз жүрген артық.»
«Ештеңеге қарамастан үйлен. Жақсы жар жолықса — бақытты боласың, жаман жар жолықса — ойшыл боласың.»
Еңбек, білім және мақсат
Көптеген нақыл еңбек пен білімді бақыттың тұрақты тірегі ретінде көреді. Бақыт «келіп қалатын құс» қана емес, төгілген тер мен бағытталған мақсаттың нәтижесі.
«Еңбек — бақыттың атасы.»
«Бақыт барын салып еңбектенгенге бұйырады.»
«Ерінбей еңбек еткен адам ғана бақытқа қол жеткізеді.»
«Егер бақытты өмір сүргіңіз келсе, адамдар мен нәрселерге емес, мақсатқа тәуелді болыңыз.»
«Бақыттың жолын білім ашады.»
«Бақыттың белгісі — білім.»
Шеберлік пен кәсіп
«Адам кім болса да еңбек етіп, терге шомып жұмыс атқаруы тиіс: өмірдің мәні мен мұраты, оның бақыты мен мақсаты — осында.»
«Өміріңіз тым қызықсыз көрінсе, жаныңызға жақын жұмыс тауып, өміріңізді соған арнаңыз. Сонда алыстай көрінген бақытыңызды табасыз.»
Ұстаздық туралы
«Ұстаздық ету — уақыт ұту емес; өзгенің бақытын аялау, өз уақытыңды аямау. Жер бетінде адам тәрбиелеуден абыройлы іс жоқ. Ұстаздық — ұлы нәрсе.»
«Ұстаз болу — өз уақытын аямау, өзгенің бақытын аялау.»
«Тәрбиешінің нағыз данышпандығы — әкенің, ананың, педагогтың балаға бақыт беруі. Балалық шақтың бақыты — жылулық пен қорек беретін отбасының тыныштығы.»
Василий Сухомлинский
Бақыттың өткіншілігі, қанағат және өмір ырғағы
Кей нақылдар бақыттың тұрақты күй емес, ұстасаң — құстай ұшып кететін сәт екенін айтады. Сол себепті қанағат, сабыр, шүкір — бақытты сақтайтын «әдеттер» ретінде көрінеді.
«Бақытта баян жоқ — ұшқан құс тәрізді.»
«Бақыт — көктемгі бұлт сияқты: көрген түстей, ұшқан құстай өте шығады.»
«Қанағаты бар адамға бақыт бұйырады.»
«Бақытты адамдардың ұстамдылығы — баянды сәттілік сыйлаған сабырдан туады.»
Күнделікті өлшем
«Бақыт — таңертең жұмысқа баруға асығу, кешке үйге қайтуға асығу.»
«Бақ әр адамның есігін өмірінде кемінде бір рет қағады. Бірақ кейде адам дәл сол сәтте “үйінде болмай”, дыбысты естімей қалады.»
«Бір күні өлім келетінін мойындай білу керек. Мәңгілік көктемді аңсауды доғарсаңыз, жаз бен қыс та бақыт сыйлайды.»
«Бақытты болған жеріңізге қайта оралмаңыз. Қайда жүрсеңіз де өзіңізді бақытты сезініңіз; ал белгілі бір жерге қайта барсаңыз, бәрі бұзылады.»
«Өздерін бақытсыз санайтындар — бақытқа сәл-ақ қалғанда шыдамай тоқтап қалған адамдар.»
Денсаулық, мінез және рухани сұлулық
Бақыттың физикалық қыры — денсаулық, ал моральдық қыры — мінез. Кей ойлар парасат пен қайғының, ақыл мен тыныштықтың күрделі байланысын да меңзейді.
«Біздің бақытымыздың оннан тоғызы — денсаулыққа байланысты.»
«Бақыт дегеніміз — зор денсаулық пен нашар ес.»
«Рухани жағынан сұлу адамдар — ең алдымен бақытты адамдар.»
«Адамның басына қонған бақыттың тұрақты болуы — жақсы мінез-құлыққа байланысты. Мінез бен ақыл жарасса, адамгершілік ұтады.»
«Ақылды кісілердің бақытты болуы өте сирек.»
«Өзіңе тым риза болған сайын, бойыңда мақтанар нәрсе соғұрлым аз болуы мүмкін.»
Қысқа анықтамалар
«Ең ғажап қала — адамның бақытты болған жері.»
«Бақыт бір жерде тұрақтамайды.»
Қоғам, ел және тәуелсіздік
Жеке адамның бақыты қоғаммен де сабақтас. Елдің бірлігі, еркіндігі, қауіпсіздігі туралы ойлар — ұжымдық бақыттың шарттары.
«Ел болып бірігуден асқан бақыт жоқ.»
«Мемлекеті қорғамаған адам — ең бақытсыз адам.»
Тәуелсіздік — ұлттық бақыт
«Дана халқымыз қателіктерімізді түсінеді, кешіреді де. Бірақ халық кешірмейтін бір-ақ нәрсе бар: елдің қолына зарықтырып барып қонған Бақыт құсынан — Тәуелсіздіктен айырылып қалуды кешірмейді. Егер біз Тәуелсіздіктен айырылсақ, бізге кешірім жоқ.»
Нұрсұлтан Назарбаев
Ізгі тілек
«Баршаңызға бақыт тілеймін. Қиын-қыстау күндерде еңсеңіз түспей, күш-қайрат, мұқалмас жігер, жақсы табыстар серік болсын. Бәрі бір күнгідей емес. Сондықтан арайлап атар әр таңға сеніммен қарайық. Ақжарқын күндер алда!»
Дінмұхамед Қонаев
Қысқа ойлар шоғырын қорытындылау
Бұл жинақтағы ортақ ой біреу: бақыт — дайын күйінде берілетін олжа емес. Ол көбіне еңбекпен, сүйіспеншілікпен, сабырмен, қанағатпен және өмірлік мақсатпен қалыптасатын ішкі сапа.
«Біз бақыт өзі келеді деп күтпей, керісінше оған өзіміз қол жеткізуіміз керек.»
«Басқаларды бақытты етуге тырыса отырып, өз бақытымызды табамыз.»
Есте қалар жол
«Мен бақытқа бастайтын жолды білмеймін. Бірақ сәтсіздікке ұшырататын жолды білем: бәріне бірдей жақсы көрінуге тырысу.»
«Өз тағдырына риза болмағандар басқаның бақытын қызғанады.»
Тіл туралы
«Ал екінші бақытым — тілім менің. Тас жүректі тіліммен тілімдедім. Кей-кейде дүниеден түңілсем де, қасиетті тілімнен түңілмедім…»
Мұқағали Мақатаев
Есте ұстайтын үш тірек
- Ішкі үйлесім: ой–сөз–іс бірлігі
- Еңбек пен мақсат: бағытталған әрекет
- Махаббат пен мейірім: өзгенің бақытына жауапкершілік
Қорытынды ой
Бақытты «табу» үшін кейде әлемді өзгертудің қажеті жоқ: мінезді түзету, еңбекті қадірлеу, сүйіспеншілікті сақтау, денсаулықты қорғау және бүгінгі күннің жақсылығын байқай білу жеткілікті.