Отбасына деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу
Отбасы – рухани тәрбиенің негізі
Отбасы — адам бойындағы ізгілік пен жауапкершіліктің, мейірім мен сыйластықтың алғашқы мектебі. Бала мінезі, қарым-қатынасы, өмірге көзқарасы ең алдымен үйдегі ортадан қалыптасады. Сол себепті отбасы құндылығын нығайту — рухани-адамгершілік тәрбиенің өзегі.
Іс-шараның мақсаты
- Ата-ана мен бала арасындағы отбасы құндылығын тереңдету.
- Рухани-адамгершілік қарым-қатынас мәдениетін кеңейту.
- Жанұяға деген жылы ықылас, өзара құрмет пен түсінік туралы тұрақты ұғым қалыптастыру.
- Отбасына сүйіспеншілікке тәрбиелеу.
Түрі
Пікірталас
Әдіс-тәсілдері
Баяндау, сұрақ-жауап, ойын, сөзжұмбақ, шығармашылық жұмыс
Көрнекі құралдар
Интерактивті тақта, ватман, қарындаштар, желім, үлестірмелі карточкалар, мазмұнды суреттер, бейнефильм
Өту барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу. Қатысушылармен жылы амандасу, жағымды атмосфера қалыптастыру.
Ойын: «Өтірікші».
«Шаттық шеңбері». Жайлы әуен қосылып тұрады. Себеттегі әртүрлі заттарды алып, жанындағы адамға ізгі тілек айтады.
Кіріспе сөз: «Сәлеметсіздер ме, қадірлі ата-аналар! Сіздерді көргеніме қуаныштымын. Бүгін “Отбасы құндылығы – рухани-адамгершілік тәрбиенің негізі” тақырыбындағы сыныптан тыс іс-шарамызды бастаймыз».
Сұрақ: «Осы тілектер орындалса, отбасыда қандай күндер орнайды?»
Сөзжұмбақ және ой қозғау
Сөзжұмбақты шешпес бұрын, отбасы туралы негізгі ұғымдарды нақтылап алайық. Сұрақтар әр қатысушының өз тәжірибесіне сүйене отырып жауап беруіне мүмкіндік береді.
Сұрақ 1
«Отбасы» ұғымын қалай түсінесіз? Отбасы мүшелеріне кімдер жатады?
Сұрақ 2
Өз отбасыңыздағы сіздің орныңыз қандай?
Назар
«Отбасы» сөзінің әр әрпі белгілі бір мағынаны ашады. Сол мағыналарды бірге табайық.
О
Отағасы — отбасының тірегі, жанұяның жанашыры, қамқоршысы.
Т
Тәрбие — тал бесіктен басталып, біліммен қатар жүретін құндылық.
Б
Бала — әке мен ананың ұрпағы, отбасының жалғасы.
А
Ана — ең қымбат, ең ардақты жан.
С
Сыйластық — түсіністік пен жылы қарым-қатынастың негізі.
Ы
Шаңырақ — үй, ортақ ұя, береке белгісі.
Жауаптардан көретініміз: отбасының ең басты өзегі — бала. Баланың тәрбиелі болып өсуіне отбасының ықпалы орасан. Сондықтан бала тәрбиесінің тірегі де, үлгісі де — ата-ана.
Сурет арқылы ойталқы
Экранда түзу өскен ағаш пен қисық өскен ағаш бейнеленеді. Қатысушылар суретке сүйене отырып, тәрбие мен отбасы ықпалы туралы пікір айтады.
Ата-бабамыз: «Ағаш түзу өсу үшін оған көшет кезінде көмектесуге болады, ал үлкен ағаш болғанда оны түзете алмайсың» — деп бекер айтпаған. Бұл ой баланы ерте жастан дұрыс бағытта тәрбиелеудің маңызын нақты көрсетеді.
Мақал-мәтелдерді жалғастыру
Отбасы тәрбиесін бекіте түсетін халық даналығы — мақал-мәтелдер. Төмендегі жолдарды жалғастырып көрейік:
- 1) Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
- 2) Қозы баққан озар, доп қулаған тозар.
- 3) Анаңа ауыр сөз айтпа, атыңа ауыр жүк артпа.
- 4) Аға әдепті болса — іні әдепті, апа әдепті болса — сіңілі әдепті.
- 5) Қисық ағаш қиыспайды, қыңыр адам сыйыспайды.
Бұл мақал-мәтелдердің әрқайсысы отбасындағы тәлім-тәрбиенің, үлгі-өнегенің құндылығын айқындайды.
Топтық жұмыс: «Өнегелі отбасы»
Қатысушыларға «Өнегелі отбасы» тақырыбы ұсынылады. Әр ата-ана өз отбасының құндылықтарын атап, қысқаша мінездеме береді.
Мақсаты: ата-аналармен топтық жұмыс арқылы отбасы тәрбиесі туралы түсінікті кеңейту, тәжірибе алмасу.
Қорғау: әр топтан бір қатысушы ортақ ойды таныстырады.
Шығармашылық жұмыс: «Шаңырақ көтеру»
Баспана — тіршіліктің мәнін айқындайтын, береке ұялайтын орта. Отбасы да сол шаңырақтан құралады. Ендеше, шаңырағыңыз биік, босағаңыз берік болуы үшін қандай қасиеттерді қалар едіңіз?
Шарты: қатысушылар үй моделін құрастырады. Шаңырақты көтеріп, лентаға құндылық сөздерін (мысалы: сүйіспеншілік, сенім, жауапкершілік, мейірім, сыйластық, бірлік) жазып, жақсы тілекпен шаңырақ жиегіне іледі.
«Жүректен – жүрекке»
Отбасы — адам баласының өсіп-өнер, қаз тұрар, қанат қағар ұясы, алтын бесігі. Отбасының беріктігі ең алдымен екі адамның бір-біріне деген сүйіспеншілігіне, сеніміне, жауапкершілігіне және құрметіне байланысты. Осы қасиеттер орныққан жерде — босағасы берік, берекесі мол шаңырақ қалыптасады.