Мектеп қандай мекеме
Сабақтың тақырыбы: Мектепте
Бұл сабақта оқушылар мұғалімнің қызметімен және мектеп ұжымымен танысады. Негізгі ой — мектептің оқушы өміріндегі маңызын түсіндіру және мектеп мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды мұғалімнің қызметімен және мектеп ұжымымен таныстыра отырып, білім ошағының оқушы өмірі үшін қажеттілігін түсіндіру.
Сабақтың форматы
- Сабақтың типі
- Жаңа білімді меңгерту
- Сабақтың түрі
- Аралас
Міндеттері
- Мектептің негізгі құрылымы, ережелері және мұғалім еңбегімен таныстыру.
- Балалардың мектеп өмірі туралы түсінігін кеңейту.
- Ұқыптылыққа, сыйластыққа және бір-бірін тыңдай білуге тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдері
- Түсіндіру
- Проблемалық оқыту
- Іздендіру
- Көрнекілік
- Топтық жұмыс
- Талдау–жинақтау
Көрнекілігі
- Білім мекемелерінің суреттері
- Интерактивті тақта
- Кітапхана және кітап суреттері
- Тірек сызбалар
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу. «Сәлеметсіздер ме? Құрал-жабдықтарымызды дайындайық.»
Топқа бөлу (6 топ)
- 1) Тапқырлар
- 2) Білгірлер
- 3) Ойшылдар
- 4) Алғырлар
- 5) Талаптылар
- 6) Ізденімпаздар
Партаның үстінде топ атаулары жазылған карточкалар болады.
Бағалау жүйесі
Бір баллдық жүйе қолданылады: әр дұрыс жауап үшін бір «кітап» беріледі. Оқушылар оны сыныптағы «кітапхана» плакатына жапсырып отырады. Сабақ соңында ең көп кітап жинаған топ анықталады.
II. Үй тапсырмасын тексеру: «Бәйге»
Сұрақтар ұпай бойынша беріледі. Оқушылар топпен жауап береді.
Сол жақ
- 10 ұпай: «Мәдениет» деген не?
- 10 ұпай: Мәдени мекемелерді ата.
- 20 ұпай: Әбілхан Қастеев атындағы Қазақ мемлекеттік мұражайы қай қалада орналасқан?
- 20 ұпай: Дастарқан басында өзіңді қалай ұстау керек?
- 30 ұпай: Білім беретін мекеме қандай болады?
- 30 ұпай: Кітапханалар неліктен мәдениет мекемесіне жатады?
Оң жақ
- 10 ұпай: Қандай мәдени мекемелерде болдың?
- 10 ұпай: «Мектеп ережесі» деген не?
- 20 ұпай: Лондонда 200 жыл бұрын өнер көрсетуге арнап салынған ғимаратта қандай өнер көрсетілген?
- 20 ұпай: Ең бірінші әліпбиді жазған кім?
- 30 ұпай: Білім туралы мақал-мәтелдер айт.
- 30 ұпай: Астана қаласында қандай мәдени мекемелерді білесіңдер?
Талқылаудан кейін мұғалім сұрақ қояды: «Біз мәдениетке, мәдениеттілікке қайдан үйренеміз?» Оқушылардың жауабы: «Әрине, мектептен!»
Қосымша сұрақ: «Астана қаласындағы “Атамекен” кешенінде болып көрдіңдер ме?» Мұнда Қазақстан қалаларының мәдени нысандары мен тарихи ескерткіштерінің кішірейтілген үлгілері бар екені айтылады.
III. Жаңа сабақ
1) Топқа бөлу және «Топтастыру» тапсырмасы
Әр топ берілген сөзге ассоциация құрастырады:
- Тапқырлар: «оқушы» сөзі
- Білгірлер: «мектеп» сөзі
- Ойшылдар: «мұғалім» сөзі
- Алғырлар: «кітап» сөзі
- Талаптылар: «достар» сөзі
- Ізденімпаздар: «ата-ана» сөзі
Негізгі түйін
Мектеп — білім мен тәрбиені қатар беретін және мәдени орта қалыптастыратын мекеме. Мұнда оқушы жауапкершілік, қарым-қатынас және тәртіп ережелерін меңгереді.
«Бүгін дәптер мен кітаптар демалсын: тақтамен жұмыс істейміз».
Оқулықпен жұмыс: мәтін бөліктері
Әр топ мәтіннің бір бөлігін дауыстап оқиды, кейін қысқаша талдау жасалады.
1-бөлім: Мектеп ұжымы
Мектептің барлық қызметкерлері мен оқушылары мектеп ұжымын құрайды. Ұжымның әр мүшесі өз міндетін атқарады: мұғалімдер оқытады, директор мектепті басқарады, оқу ісінің меңгерушілері сабақ кестесін жасайды және оқу үдерісін қадағалайды.
2-бөлім: Қоңырау және кабинеттер
Кіреберістегі кезекші сабақтың басталуы мен аяқталуын білдіретін қоңырауды соғады. Мектепте кабинеттер көп: оқу құралдары, аспаптар және компьютерлер орналасқан. Оларды оқушылар оқу барысында пайдаланады.
3-бөлім: Шеберхана
Мектеп шеберханасында ағаш және металмен жұмыс істеуге арналған станоктар болады. Бұл жерде оқушылар еңбек дағдыларын меңгереді.
4-бөлім: Тігін және үй шаруашылығы
Оқушылар тігін шеберханасында немесе үй шаруашылығы кабинетінде жұмыс істейді: киім пішу мен тігуді, сондай-ақ қарапайым тағам дайындауды үйренеді.
5-бөлім: Кітапхана және оқушы міндеті
Әр мектепте кітапхана бар. Онда оқулықтар, Қазақстан және басқа ел жазушыларының кітаптары жинақталған. Оқушының міндеті — мектепке уақытында келу, сабаққа кешікпеу, мұғалім тапсырмаларын орындау және мектепішілік іс-шараларға қатысу.
Егер мектеп белгілі бір батырдың немесе атақты тұлғаның атымен аталса, оқушы сол адамның кім екенін білуі тиіс.
6-топқа тапсырма: мектебіміз туралы сұхбат
- Сұрақ: Біздің мектеп қалай аталады?
- Сұрақ: Қай көшеде орналасқан?
Алдымен оқушылар әңгімелейді, кейін мұғалім толықтырады.
Кіріспе әңгіме: ағартушылар және білімнің дамуы
Ыбырай Алтынсарин
Қазақ даласында алғаш мектеп ашып, бала оқытқан ағартушы. Ол балаларды білімге шақырып, «Оқу хрестоматиясын» жазды:
«Кел, балалар, оқылық, оқығанды көңілге ықыласпен тоқылық».
Ахмет Байтұрсынұлы
Ақын, мемлекет қайраткері. Ол ұлттық әліпбиді алғаш жүйелеп, жаңа үлгі ұсынды және «Оқу құралы» атты әліппелердің бірін жазды.
Қазіргі білім беру және технология
Білім беру саласы жаңаша дамып келеді: мектептер, лицейлер, гимназиялар, колледждер, университеттер мен институттар жұмыс істейді. Техниканың дамуымен электронды есептеуіш машиналар пайда болып, 1990-жылдардан бастап «компьютер» термині кең қолданысқа енді.
Компьютер барлық салада қажет болғандықтан, мектепте оқушыларға компьютерлік сауаттылық, жазу, есептеу және шығармашылық жұмыстарды орындау дағдылары үйретіледі.
IV. Сабақты қорытындылау
Тірек сызба арқылы негізгі ұғымдар бекітіледі:
Қорытынды ой: Мектеп — білім беретін мекеме. Ол жоғары оқу орнына апаратын алғашқы баспалдақ. Мектепте біз білім мен тәрбиені қатар аламыз және мәдени ортада өмір сүруді үйренеміз.
Сұрақ 1
Оқушылардың мектептегі міндеттері қандай?
Сұрақ 2
Ересектер өз мамандығына қалай қол жеткізді?
V. Үйге тапсырма
Мәтінді түсініп оқып келу.
VI. Бағалау
Бағалау топтардың «кітапханаға» жинаған кітаптары (жинаған ұпайлары) бойынша жүргізіледі.