Оралхан ағамыздың тағы бір ерекшелігі - сөзге шешендігі
Оралхан – Алтайдың Кербұғысы
Бұл әдеби-сазды кештің негізгі мақсаты — оқушылардың жазушы туралы танымын қалыптастыру, көркемсөз оқу шеберлігін дамыту және әдебиет өнерін қадірлеуге баулу.
Бағыт
Әдеби-мәдени тәрбие
Негізгі дағды
Көркемсөз оқу, сахналық мәдениет
Құндылық
Сөз өнерін қастерлеу
Кештің ашылуы
1-жүргізуші
Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен оқушылар!
2-жүргізуші
Жазушы, драматург, публицист; Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының, Н. Островский атындағы бүкілодақтық әдеби сыйлықтың, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Оралхан Бөкейге арналған «Оралхан – Алтайдың Кербұғысы» атты әдеби-сазды кешімізге қош келдіңіздер!
1-жүргізуші (жыр жолдары)
Көрінуші ең көнелердің көзіндей,
Жазғандарың қара өлеңнің сөзіндей.
Асқақ едің, атақты едің, нар едің,
Туған өлкең — өр Алтайдың өзіндей!
2-жүргізуші (өлеңнен үзінді және еске алу)
Бүгін, міне, жиырма үшке толыппын,
Талай жырға, талай сырға жолықтым.
Шыным осы, ақ тілеуші достарым,
Мен анамның жалғыз ұлы болыппын.
Дастарханым тарлау болса, құрбылар,
Пейілімнің кең екенін ұғыңдар.
Ақ жүректің ақ батасы секілді,
Махаббатым сендерменен туғандар.
Сондықтан да, уа, достарым, түсінші,
Осы кештің мәңгіліктік құны бар!
Осыдан 47 жыл бұрын Оралхан Бөкей ағамыз жырлағандай, биыл жазушының туғанына 70 жыл толды.
Арнау, баға, тағылым
1-жүргізуші
Қазақтың көрнекті қаламгері, сырлы сөздің сардары атанған Оралхан Бөкейге арнау өлеңін оқуға 11-сынып оқушысы Болат Ақтолқынды шақырамыз.
Дулат Исабековтің пікірі
Жазушы, драматург Дулат Исабеков Оралхан Бөкейді «бір оқылатын жазушы емес» деп бағалап, оның шығармаларын қайта-қайта оқуды қажет ететін, түсінгеніңше оқи беретін күрделі суреткер екенін атап өткен.
Қасым Қайсеновтің сипаттауы
Қазақстанның Халық Қаһарманы Қасым Қайсенов: «Оралхан өзі туған табиғатына ұқсас еді. Алтайдай асқақ, оқ жетпес құзар шыңдарындай биік еді. Заңғар таулардан құлап аққан өзендердей тасқын еді. Таулардың сілемдерін жайлаған ерке еліктеріндей елгезек еді. Шығыстан жарқырап шыққан жұлдыз еді», — деген.
2-жүргізуші
Оралхан Бөкейдің өмір жолының тарихи тізбесін әзірлеген 11-сынып оқушысы Есенғалиева Айымның «Оралхан – Алтайдың ақиығы» атты баяндамасын назарларыңызға ұсынамыз.
Өнер мен болмыс: дауыс, музыка, талғам
Оралхан ағамыздың үні естіген құлаққа жағымды, әдемі, қоңыр болған. Гармоньда жақсы ойнаған. Балетті ерекше ұнатып, осы өнер туралы «Би тілі», «Шара» атты мақалалар жазған. Көңілі көтеріңкі кезінде, әсіресе үйінде туыстары бас қосқанда, ән айтатын болған.
2-жүргізуші
Олай болса, ағамыздың сүйікті әндерінің бірі — «Құстар қайтқанда» әнін орындауға 8-сынып оқушысы Зейнолла Нұржанды шақырамыз.
Қаламгер феномені
Оралхан Бөкей — аз ғұмырында өзін де, елін де, туған әдебиетін де асқаралы биікке көтере алған жазушы.
Ол қазақ әдебиетінде, журналистикасы мен публицистикасында қайталанбас құбылыс болды. Қазақ көркемсөзінің көкжиегін кеңейтіп, сөз аспанын биіктетті. Оның дара қолтаңбасы соншалық, бір кезеңде көптеген жас қаламгер Оралханға еліктеп жазды — бүгін де ұқсағысы келетіндер аз емес. Ең басты ерекшелігі — кербез еркіндігі мен ой құнарлығы.
1-жүргізуші
Оралхан ағамыздың шығармашылығымен тереңірек таныстыру үшін сөз 10-сынып оқушысы Мұратханова Махаббатқа беріледі.
Сөз құдіреті
Танымал жазушы Дидахмет Әшімханұлы Оралхан ағамыздың шешендігі туралы: «Қара сөзбен сөйлесе де, төгіп-төгіп салған сөйлемдері өлең секілді ұйқасқа толы болатын», — деп еске алған.
Төрт аяғы тең жорғадай көсілген қаламгер ауызекі сөзінде де бұрын естіп-білмеген образды тіркестерді жиі қолданған. Өзі: «Мен — журналистпін, одан кейін ғана жазушымын», — дейтін.
1-жүргізуші
Осы ойдың бір дәлелі ретінде жазушы күнделігінен алынған үзінділер ұсынылады (10-сынып оқушылары оқиды).
Драматургияға бетбұрыс
Оралхан Бөкей 70-жылдары драматургияға да қадам басты. Пьесаларында өз дәуірінің шындығын, жастардың ішкі жан дүниесін, замандастарының адамдық болмысын, арман-мақсат пен құлшыныс-ұмтылысты арқау етті.
1974 жылдың күзінде М. Әуезов атындағы академиялық қазақ драма театрында режиссер Қадыр Жетпісбаевтың қоюымен «Құлыным менің» спектаклінің премьерасы өткен. Сондай-ақ «Қар қызы», «Текетірес», «Зымырайды поездар», «Жау тылындағы бала», «Мен сізден қорқамын» және басқа да пьесалары бар.
2-жүргізуші
Ендігі кезекте оқушыларымыз Оралхан ағамыздың «Тортай мінер ақ боз ат» шығармасынан дайындаған көріністі тамашалаңыздар.
Көркемсөз дәстүрі
Жазушы бойында көне би-шешендерден қалған арқалы болмыс бар еді. Ол көркемсөз оқығанда тыңдаған ортаны баурап алатын. Әсіресе Бейімбет Майлиннің «Шұғасын» оқығанда, арқасы қозып, әруақ қысып тұрғандай орнынан атып тұрады екен.
1-жүргізуші
Бүгінгі кешімізге осы қасиетті жалғастырушы мектебіміздің көркемсөз шеберлері де келіп отыр.
2-жүргізуші
Олай болса, 11-сынып оқушысы Мұхтарға және 10-сынып оқушысы Талшынға сөз кезегін береміз.
Кештің түйіні
1-жүргізуші (жыр жолдары)
Өр едің өр Алтайдың тірегіндей,
Айрылды қазақ сендей түлегінен.
Өзіңді қастерлеген туған елің,
Жатырсың орын алып жүрегінен.
2-жүргізуші (жыр жолдары)
Жататын араласып үміт-қайғы,
Қапыда тағдыр жолы тұйықталды.
Оралхан деген аттың орны бөлек,
Ел-ана, сені ешқашан ұмытпайды!
1-жүргізуші
Осымен бүгінгі кешіміз мәресіне жетті. Алтын уақыттарыңызды бөліп келгендеріңізге көп рақмет!
2-жүргізуші
Келесі кеште кездескенше, сау-сәлемет болыңыздар!