Қазақша рефераттар

Талшықтардан жіп алу

Сабақ жоспары Сынып: 6 Ашық сабақ

Матаның физикалық және механикалық қасиеттері

Бұл сабақта оқушылар матаның қасиеттерін түсініп, оларды тәжірибе арқылы салыстырады. Матаның талшықтық құрылымы, өрілуі және өңдеу ерекшеліктері оның беріктігіне, қыртысталуы мен тозуға төзімділігіне тікелей әсер етеді.

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға матаның физикалық және механикалық қасиеттерін түсіндіру, матаны таңдауда және өңдеуде осы қасиеттерді ескеруге үйрету.

Білімділік

Логикалық ойлауды дамыту, көргенін есте сақтап, оны қайта жаңғырта білуге дағдыландыру.

Дамытушылық

Танымдық қызығушылықты арттыру, маталардың қасиеттерін салыстыру арқылы талдау жасауға үйрету.

Тәрбиелік

Салт-дәстүрді құрметтеуге, әсемдік пен эстетикалық талғамға, ұқыптылық пен еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Ұйымдастыру және ресурстар

Сабақ форматы

  • Түрі: ашық сабақ
  • Әдістері: іздену, түсіндіру, сұрақ-жауап, топтық/жеке жұмыс
  • Пәнаралық байланыс: биология, әдебиет

Көрнекілік және құрал-жабдық

Көрнекіліктер: суреттер, тест тапсырмалары, мақал-мәтелдер, жұмбақтар, нұсқау картасы

Құралдар: мата үлгілері, ине, жіп, қайшы

Сабақтың құрылымы (уақыт бөлінісі)

I. Ұйымдастыру бөлімі

1 минут
  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды журнал бойынша түгендеу.
  • Құрал-жабдықты және жұмыс киімін тексеру, сабаққа дайындығын бақылау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

7 минут

Өткен тақырыпқа қысқаша шолу: жүн және жібек жіптердің экологиялық қасиеттері.

Сұрақтар

  1. Жүнді қайдан аламыз?
  2. Табиғи жібек деп нені айтамыз?
  3. Қуыршақ жібінің ұзындығы қанша болады?

Тест (қысқаша)

Оқушылардың білімін тест арқылы тексеру (алжапқыш түрлері, құрақ, мата өндіру кезеңдері, өлшем алу, кестелеу жабдықтары мен жіптері, тұрмыстық технология бойынша сұрақтар).

IV. Жаңа тақырып

15 минут

Негізгі идея

Маталардың қасиеттері олардың талшықтық құрылымына, өрілу әдісіне және өңдеу ерекшеліктеріне байланысты. Бұл қасиеттер бұйымның фасонын таңдауда, өңдеу тәсілдерінде және ылғалды-жылумен өңдеу кезінде ескеріледі.

Физикалық-механикалық

  • беріктік
  • қыртысталуы
  • шаршаулануы (иілімділігі, төгілуі)
  • тозуға төзімділік

Гигиеналық

  • жылуұстағыштық
  • шаңсіңіргіштік
  • гигроскопиялық қасиет
  • ауа өткізгіштік

Технологиялық

  • отыруы
  • сырғанақтығы
  • тарқатылуы

Негізгі ұғымдар (анықтамалар)

Беріктік

Матаның жыртылуға қарсы тұру қасиеті. Ол талшықтың беріктігіне, жіп пен матаның құрылымына және өңдеу сипатына тәуелді.

Қыртысталуы

Қысқанда немесе қысым түскенде ұсақ қатпарлардың пайда болуы. Серпімділікке, иілімділікке және жіпті иіру дәрежесіне байланысты.

Шаршаулануы (төгілуі)

Ілініп тұрған кезде жұмсақ қатпарлар түзе алу қасиеті. Табиғи жібек пен жүн маталарында жиі байқалады.

Тозуға төзімділік

Үйкеліс, созылу, қысылу, ылғал, жарық, температура және тер әсерлеріне төтеп беру қасиеті. Негізінен талшық беріктігімен анықталады.

Гигроскопиялық қасиет

Матаның қоршаған ортадан ылғалды сіңіру қабілеті. Бұл көрсеткіш киімнің жайлылығына тікелей әсер етеді.

Нұсқау картамен жұмыс (мата үлгілерін зерттеу)

сыныптық жұмыс
Мата
Беріктігі
Қыртысталуы
Жылу сақтауы
Шаңсіңіргіштігі
Барқыт
Жоғары
Тегіс
Жоғары
Тез сіңіреді
Шифон
Төмен
Тегіс
Төмен
Жинамайды
Атлас
Төмен
Тез қыртысталады
Төмен
Жинамайды

Оқушылар бірнеше мата үлгісін алып, қасиеттерін салыстырып, нәтижесін нұсқау картасына түсіреді.

Сергіту сәті: жұмбақтар мен мақал-мәтелдер

қысқа белсенділік

Жұмбақтар

Құрып қойып өрмегін, өрнектеп сәндеп, ұршықтарын ойнатып, сәнді мата өрнегін жасайтын кім?

Жауабы: Тоқымашы

Өрнектеп, сәндеп, тігістерін бүгетін, солпысын жөндеп, кім көйлек тігеді?

Жауабы: Тігінші

Мақал-мәтел

(Оймақ) пішсең де, ойлап піш.

Қол өнері — (кілемде), сөз өнері — өлеңде.

Тапсырма: көп нүктенің орнына қажетті сөздерді қою арқылы мақалдың мағынасын түсіндіру.

V. Сарамандық жұмыс және қауіпсіздік

15 минут

Қажетті құрал-жабдықтар

  • ине
  • қайшы
  • қосымша: жіп, мата үлгілері

Қауіпсіздік ережесін бекіту (ойын)

«Ойлан, тап!» ойыны: жұмбақтардың шешіміне қарай инемен, қайшымен, үтікпен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік ережелері қайталанады.

Жұмбақ: Ине

Тап-тап, тап жорға, табаны жоқ боз жорға. Желіп кетсе жеткізбес, жерге түссе таптырмас.

Жауабы: Ине

Жұмбақ: Қайшы

Екі пышақ бірлесіп, кесіп-пішіп береді. Екеуі бірге жүрмесе, жоқ қой бізге керегі.

Жауабы: Қайшы

Жұмбақ: Үтік

Тұмсығы мықты, қырмен ойды тегістеп шықты.

Жауабы: Үтік

Талқылау сұрақтары

  • Жұмыс орны қандай болуы керек?
  • Ине мен қайшыны жолдасыңа қалай дұрыс бересің?

VI. Қорытындылау

6 минут

Оқушылар мататану негізі бойынша нені түсінгенін, қандай қасиеттерді ажырата алғанын және тәжірибе барысында қандай қорытындыға келгенін қысқаша айтады.

VIII. Бағалау

1 минут

Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының толықтығы, нұсқау картаны дұрыс толтыруы және қауіпсіздік ережелерін сақтауы ескеріледі.

IX. Үй тапсырмасы

аяқтау
  • Тақырыпты оқып келу.
  • Сарамандық жұмысты аяқтау.