Химиялық қосылыстағы атом массасының бүкіл молекула массасына қатынасы
Сабақ жоспары
Алғашқы химиялық түсініктер тарауы бойынша сандық есептер шығару
Қорытынды сабақ — «Жұлдызды сәт» ойыны форматы
Сабақ типі
«Жұлдызды сәт» ойыны желісіндегі қорытынды сабақ.
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, тапсырмалар нөмірленген карточкалар.
Бағалау өлшемі
Әр дұрыс жауап үшін 1 жұлдызша. Турлар бойынша ұпай жиналады.
Мақсаты
Білімділік
- Өтілген материалды қорытындылау және бекіту.
- Танымдық белсенділікті арттыру.
- Өздігінен жұмыс жүргізуге жағдай жасау.
- Сандық есептер шығаруға дағдыландыру.
Тәрбиелік
- Өз жұмысына жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу.
- Өзара көмек көрсету мәдениетін қалыптастыру.
- Химиялық мәдениетті дамыту.
Дамытушылық
- Танымдық қасиеттерін дамыту.
- Логикалық ойлау мен дәлелдеуді жетілдіру.
Міндеттері
- Өтілген тақырыптар бойынша әр оқушыға жеке тапсырмалар беріп, нәтижелі жұмыс ұйымдастыру.
- Сайыс арқылы нәтижеге ұмтылатын оқу ортасын қалыптастыру.
- Қорытынды тақырыптар бойынша қызықты сұрақтар арқылы оқушылардың қызығушылығын тұрақты қолдау.
- Өз жұмысына баға беруді ұйымдастыру.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру және мотивация
Оқушылардың көңіл күйін сабаққа бағыттау үшін «Көңіл күй неге ұқсас?» ойыны өткізіледі. Ойын соңында жауаптар жинақталып, сыныптағы жалпы көңіл күй талқыланады (қуанышты, мұңды, күлкілі, ашулы және т.б.). Қорытындылау кезінде «жаман ауа райы», «суық», «жаңбыр», «түнерген аспан» секілді сипаттамалардың қобалжу мен мазасыздықты білдіруі мүмкін екеніне назар аударылады.
Жаттығу үлгісі
«Менің қазіргі көңіл күйім көгілдір аспандағы жылы күннің нұрына ұқсайды. Ал сеніңше?» — шеңбер бойымен жалғасады.
Оқушылар «Жұлдызды сәт» ойынына шақырылады, ойынның шарты таныстырылады.
Белсенді білім алуға дайындық
Сабақтың мақсаты мен міндеттері айтылады. Оқушылар белсенді жұмыс жасауға бағытталады.
Өткен тақырыптарды қорытындылау және бекіту
Оқушылардың реттілігін анықтау үшін сұрақ-жауап ұйымдастырылады. Әр дұрыс жауап үшін 1 жұлдызша беріледі. Оқушылар жауаптарын бір параққа жазып, мұғалімге көрсетеді.
Сұрақтар
- Заттарды, олардың қасиеттерін және басқа затқа айналып түрленуін зерттейтін ғылым.
- Заттардың өзара ұқсастығы мен айырмашылығын көрсететін белгілер қалай аталады?
- Қоспа дегеніміз не?
- Қандай қоспаларды біртекті қоспа дейміз?
- Әртекті қоспаларды қандай әдістер арқылы бөліп алуға болады?
- Таза заттар мен қоспаларды ажыратыңдар: ауа, бұлақ суы, қар, мыс сымы, темір шеге, ас тұзы.
- Заттың құрамы мен қасиетін сақтайтын ең кіші бөлшек.
- Заттың химиялық жолмен бөлінбейтін ең ұсақ бөлшек.
- Таңбаның алдына жазылып, молекула санын көрсететін сан.
- Таңбаның оң жақ төменгі шетіне жазылып, атом санын көрсететін сан.
- Салыстырмалы атомдық массаның өлшем бірлігі.
- Салыстырмалы молекулалық масса қалай белгіленеді?
- Химиялық қосылыстағы атом массасының бүкіл молекула массасына қатынасы.
- Химиялық элемент атомының басқа элемент атомдарының белгілі бір санын қосып алу қабілеті.
- Оттектің валенттілігі.
- Көміртектің валенттілігі.
- Химиялық реакцияны химиялық таңбалар және формулалар арқылы шартты түрде жазу.
- Құрамында 0,012 кг көміртекте болатын атомдар санына тең құрылымдық бөлшектер саны бар зат мөлшері.
- Авогадро саны нешеге тең?
- Молярлық масса неге тең?
Жауап кілті (қысқаша)
- Химия
- Қасиеттері
- Әр түрлі зат бөлшектерінен тұрады
- Магнитке тарту, тұндыру, сүзу
- Қар, мыс сымы, темір шеге, ас тұзы
- Молекула
- Атом
- Коэффициент
- Индекс
- Жоқ
- Mr
- W (массалық үлес)
- Валенттілік
- II
- IV
- Химиялық реакция теңдеуі
- Моль
- 6,02 · 1023
- M (молярлық масса)
Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір белгілеулер (мысалы, молярлық масса) біріздендіріліп берілді.
Сандық есептер шығару: «Жұлдызды сәт» ойыны
Оқушылардың жинаған жұлдыздарына қарай реттілігі анықталады. Әр тур бойынша есептер нөмірленіп, тақтаға ілінеді. Мұғалім тақтаға ілінген жауаптарды тексереді: дұрыс жауап үшін жұлдызша беріледі және ойыншы бір саты алға жылжиды.
I тур
Валенттілік
II тур
Массалық үлес
III тур
Формула
IV тур
Реакция теңдеуі
V тур
Зат мөлшері
Орындалатын әрекеттер
- Элементтердің валенттілігін анықтауға арналған есептерді шығарып, жауапты параққа жазып, тақтаға іледі.
- Берілген қосылыстағы әр элементтің массалық үлесін есептейді.
- Белгілі валенттілік бойынша қосылыс формуласын құрастырады.
- Реакция теңдеуін теңестіріп, реакция типін анықтайды.
- Зат мөлшеріне қатысты түрлі есептерді шығарады.
Жауап тақтаға ілінгеннен кейін ғана келесі турдың тапсырмасын алуға рұқсат етіледі.
Қорытынды және бағалау
Сайыс соңында межеге бірінші жеткен оқушы анықталып, ұжымдық шапалақпен марапатталады. Оқушылар жұлдызшаларын санап, критерий бойынша өз бағасын шығарады.
Бағалау критерийлері
«5»
25–22 жұлдыз
«4»
21–17 жұлдыз
«3»
16–12 жұлдыз
Рефлексия
Рефлексия парағы таратылады. Оқушылар бүгінгі сабақтағы көңіл күйін смайликтер арқылы белгілеп, төмендегі тұжырымдардың бірін таңдайды және қысқаша пікір жазады.
Өзін-өзі бағалау деңгейлері
- Мен білемін.
- Мен білемін және қолдана аламын.
- Мен басқаға үйрете аламын.
- Маған әлі де оқу керек.
Үй тапсырмасы
- §15–§18 тақырыптарын қайталау.
- Жұмыс дәптерінен 34-беттегі тест тапсырмаларын орындау.