Қазақша рефераттар

Эстрада және музыка

Сабақ жоспары

Эстрада және музыка

Бұл сабақта оқушылар эстрада өнерінің қалыптасуы мен музыка әлеміндегі орны туралы түсінік алады, ән тыңдау және орындау арқылы музыкалық сезімталдығын дамытады.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: эстрада және музыка туралы толық мағлұмат беру.
  • Дамытушылық: ән-күйлерді тыңдау арқылы әуендік сезімталдықты арттыру; есте сақтау, қиялдау, ойлау қабілеттерін дамыту.
  • Тәрбиелік: ән тыңдау және ән айту арқылы музыканы сүюге, өнер адамын құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

Сабақтың типі
Аралас сабақ
Сабақтың түрі
Дәстүрлі сабақ
Әдістері
Баяндау, әңгімелесу, сұрақ-жауап, талдау, өз пікірін айту.
Көрнекілігі
Үнтаспа, тапсырмалар, суреттер.

Сабақ кезеңдері

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі 3 мин
  2. II. Үй тапсырмасын тексеру 7 мин
  3. III. Жаңа тақырып 10 мин
  4. IV. Музыкалық сауаттылық 5 мин
  5. V. Ән тыңдау 10 мин
  6. VI. Ой толғаныс 7 мин
  7. VII. Қорытынды 2 мин
  8. VIII. Үйге тапсырма 1 мин

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

  • Музыкалық сәлемдесу.
  • Сынып оқушыларын түгендеу.
  • Сыныпты сабаққа даярлау. Психологиялық дайындық.

Психологиялық дайындық (өлең)

Өлең айтып, күй тыңдап, Өнермен өссін санамыз. Оқу оқып сусындап, Білімнен бақыт табамыз.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Бүгін бізге Айсәуле көмек сұрай келді. Ол сабаққа бару үшін оқу құралдарын табуға көмектесуіміз керек. Көмектесу үшін білімді, тапқыр оқушылар қажет. Оқу құралдарының артында жасырылған сұрақтарға жауап беру арқылы Айсәулеге көмектесеміз.

1-топ тапсырмалары

  • Қазақ киноларын атап бер.
  • Кино мен музыканың байланысы қандай?
  • Музыка неден тұрады?
  • Әуен нешеге бөлінеді?
  • Музыкалық көмекші құралдарды ата.

Сөйлем құрастыру: Музыка — адам жанын баурап алып, жақсы мінез-құлықтың қалыптасуына әсер етеді.

2-топ тапсырмасы

Төмендегі ән мәтінінің қайырмасын толықтыр.

Сағындым, әже, өзіңді, Мейірімді көзіңді. Ертегіңді сағындым, «Құлыным» деген сөзіңді. Қайырмасы: ........................................

III. Жаңа тақырып: Эстрада және музыка

Халық арасында ең кең тараған өнердің бірі — ән. Біздің заманымызға дейін көптеген халық әндері жетіп, ұрпақтан ұрпаққа мұра болып келеді. Әнді талантты адам шығарады: ол ән арқылы қуанышын да, қайғысын да, махаббаты мен сағынышын да жеткізеді.

ХХ ғасырда алғашқы эстрадалық әндер пайда болып, эстрада өнері жылдам дамыды және бүкіл әлемге кең тарады. Осы кезеңде көптеген жаңа әндер дүниеге келіп, қоғамның күнделікті тыныс-тіршілігін, заманның өзгерісін бейнелей бастады.

Эстрадалық әндерді кәсіби композиторлар да, әуесқой орындаушылар да шығара алады. Мысалы, арнайы музыкалық білімі жоқ төрт жігіт бүкіл әлемге танымал болды — бұл ағылшынның The Beatles тобы. Олар гитара алып, өз өмірлері туралы әндер жазып, халық алдында орындаудан бастады.

Қазақстанда да эстрада өнерінде өзіндік орны бар топ қалыптасты — «Дос-Мұқасан». «Дос-Мұқасан» — эстрадалық вокальды-аспаптық ансамбль. Ансамбльдің көркемдік жетекшісі — 1972 жылдан бері композитор Мұрат Құсайынов. Топ құрамы екі рет жаңарған (1975, 1985).

IV. Музыкалық сауаттылық

Эстрада жанрлары әртүрлі бағыттарды қамтиды. Төменде кең тараған түрлері берілген:

Эстрада жанрлары

  • Фольклорлық ән
  • Авторлық әндер
  • Блюз
  • Рэп

Қысқаша анықтамалар

Блюз
Мұңлы көңіл-күйді қарапайым, бірақ нақты формада жеткізетін жанр.
Рэп
Речитативті (мәнерлеп, ырғақпен) орындалатын музыкалық шығарма.

V. Ән тыңдау және ән үйрену

а) Ән тыңдау

«Дос-Мұқасан» тобының орындауында «Туған жер» әнін тыңдау.

Талқылау сұрақтары

  • Ән қалай орындалды?
  • Әннің екпіні (ырғағы) қандай болды?
  • Ән тыңдағанда көз алдыңа не елестеді?
  • Қандай сөздер есіңде қалды?

ә) Ән үйрену

  1. 1 Дауыс жаттығуы.
  2. 2 Сөзін тарату, қайталау.
  3. 3 Әнді тыңдату.
  4. 4 Оқушылармен бірге орындау.

Ән мәтіні

«Мама»

Әні мен сөзі: Б. Бейсенова

Оқу мақсаты

Тыңдау, айту, мәнерлеу

1-шумақ

Жүрегінің бір бөлігін бөліп беріп, Мына жарық дүниеден өмір беріп, Бесігімде тербеп, мені әнге салған, Сол бір асыл жан.

Қайырмасы

Ақ сүт беріп аяладың, мама, Жан шуағын аямадың, мама. Қанатыңды саяладым, мама. Қандай әсем күлгенің. Ай қабағың таңдай ашық, мама, Папамыз да саған ғашық, мама. Ортамызда қандай бақыт, мама, Аман-есен жүргенің.

2-шумақ

Маған деген шексіз оның махаббаты — Ақылшы, дос, биік таудай парасаты. Шаңырақтың алтын күні сияқтанған, Сол бір асыл жан.

3-шумақ

Үлкен болып өссем де мен бұл күні, Аңсап жүрем «Ботақаным» деген үнің. Бұл әлемде бәрінен де қымбат маған, Сол бір асыл жан.

Әр шумақтан кейін қайырмасы қайталанады.

VI. Ой толғаныс

Венн диаграммасы

Оқушылар халық әні мен эстрадалық әннің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын жазады.

Халық әні

  • Ережелерін/ерекшеліктерін жазыңдар.

Эстрадалық ән

  • Ережелерін/ерекшеліктерін жазыңдар.

Сергіту сәті

«Қара жорға» биі: видеодағы қимылдарды қайталау.

Қауіпсіздік: арақашықтық сақтап, қозғалысты асықпай орындау.

VII. Қорытынды

Сұрақтар арқылы сабақ бойынша негізгі ақпарат жинақталады, оқушылардың түсіну деңгейі анықталады.

Бекіту сұрақтары

  • Эстрада әндері қай кезде пайда болды?
  • Халық арасында ең кең тараған өнер түрі қандай?
  • Әндерді кім шығарады?
  • Ең алғашқы эстрадалық топ ретінде қай топты атай аламыз?

Рефлексия (ауызша)

  • Не білдім?
  • Не білемін?
  • Не білгім келеді?

Оқушыларды бағалау жүргізіледі.

VIII. Үйге тапсырма

  • Тақырыпты оқу.
  • «Мама» әнін жаттау.