Жастар бүгін сөзден іске көшетін заман
Жастар туралы ойлар: арман, жауапкершілік және білім
Бұл жинақта жастардың арманы мен қоғам алдындағы міндеті, білім мен тәрбие, сабыр мен әділет туралы әр дәуірдің ойшылдары мен қаламгерлерінің пікірлері тоғысады. Негізгі ой — уақытша ұранға емес, ұзақ жолға жетелейтін құндылықтарға сүйену: оқу, мәдениет, жауапкершілік, тіл және азаматтық мінез.
Арман мен еске алу
«Жастар армандайды. Кәрі адамдар еске алады.»
«Махаббат, жастар айтпақшы, құмарлықпен емес, сенімділік пен байыптылықпен өлшенеді.»
Тәуелсіздік жүгi және азаматтық мінез
«Тәуелсіздіктің бәрімізге жүктейтін міндеті мол. Енді еңселі ел болудың жолында шыңдала түсуіміз керек. Әулетіміздің асуы да, дәулетіміздің тасуы да өз қолымызда. Кең байтақ жеріміздің байлығы осы даланың түпкілікті халқына да, тағдыр қосып бірге өмір сүріп жатқан өзге ұлт өкілдеріне де молынан жетеді. Не істесек те ақылмен істейік: арзан ұранға ермейік, ұшпа сезімге ерік бермейік. Әсіресе жастар салқынқандылықтан, үлкенді сыйлаудан, сөзге тоқтаудан айнымаса; қашан да достыққа адал, бауырмал, кеңпейіл болса; халықтың атына сөз келтіретін ұстамсыздықтан аулақ жүрсе — игі.»
«Біз дүние жүзі жастарының алдыңғы қатарындамыз… Біз, жастар, тағдырымыз сендермен байланысты екенін білеміз.»
Білім мен еңбек — жастықтың қуаты
«Жас мұраты — білім, тәлім — талабы… Өнер, оқу — жастықтың қару-жарағы.»
«Ендігі жастардың барлық уақыты әңгімеге, жұмысқа, елдің тағдырына кетеді. Әрине, бұл дұрыс. Бірақ айтыңыздаршы: сол көңілді ме?»
«Жастардың бүгінгі міндеті — оқу, білім және тәрбие. Жастар үшін бүгін сөзден іске көшу заманы. Білімсіз істің реті болмайды. Сондықтан жастардың жалпы назары мектепке ауысуы керек.»
«Ақыр түбінде қара бұлт ашылып, қазақ жастарының да әлеуметтік теңдікке жететініне, өз елін бақытқа бастар азамат боларына, бүкіл қазақ қауымының қапастан құтыларына сенемін.»
Шешім, сабақтастық және ертеңгі жауап
«Ақыр соңында шешімді бәрібір ересектер қабылдайды, жастар емес. Алайда сол жастар ертең ересекке айналып, өздері де шешім шығаратын күнге жетеді. Сол кезде олар бұрынғы буынның қабылдаған шешімдеріне қайта қарап, оларды дұрыс шешім қабылдағаны үшін мақтан тұтатындай болуы тиіс.»
«Жастардың оңай бой ұрып кетер жаман әдеті — желбастылық.»
Мінез: сергектік, әділет және ішкі от
«Жастарға: алдарыңда таудай талап тұр. Өмір заңғарлары үнемі биікке шығарады. Оған жету үшін талмай ізденіңдер, — дер едім. Жастарға тоғышарлық пен бойкүйездік дертінен аулақ, сергек әрі сезімтал болған жарасады.»
«Бүгінгі жастарды, ең болмаса, қазақ халқының “тура биде туған жоқ” деген даналығының рухында тәрбиелейік.»
«Мен жанбасам лапылдап,
Сен жанбасаң лапылдап,
Біз жанбасақ лапылдап,
Аспан қалай ашылмақ.»
Оқу, кітап, тіл — тірек құндылықтар
«Жастардың оқу-тәрбие жұмысы түзелмей, жұрт ісі түзелмейді.»
«Кітап — өмір ұстазы. Сондықтан жастар кітап оқуды күнделікті әдетке айналдыруы тиіс. Кітап оқымай өмірді тану, білім алу мүмкін емес.»
«Алдыңғы жақсы артқы жасқа тәлім айтпаса, ел болғаның қайсы?!»
«Әр халықтың ана тілі — білімнің кілті. Біздің жастар ана тіліне жетік, білімді, мәдениетті болсын.»
Қорытынды
Жастар туралы айтылған сөздердің өзегі бір арнаға құяды: арман — бағыт, білім — тірек, мінез — өлшем. Ұлттың еңсесін көтеретін де, ертеңгі шешімнің салмағын арқалайтын да — бүгінгі ұрпақ. Сондықтан оқу мен тәрбие, кітап пен тіл, сабыр мен әділет — уақыт озса да мәнін жоғалтпайтын құндылықтар.