Темір толық еріді

Сабақ туралы

Сабақтың тақырыбы: Сандық есептер (электрохимиялық кернеу қатарын қолдана отырып, металдар қоспасына есептер шығару)
Сабақтың түрі: Аралас
Сабақтың әдісі: Сұрақ–жауап, есеп шығару
Негізгі екпін: Кернеу қатарын қолдану, теңдеу құрастыру, электрондық баланс, сандық есептеу

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушылардың «Металдардың жалпы қасиеттері» тақырыбы бойынша алған білімдерін жүйелеу және қорытындылау.

Дамытушылық

Оқушылардың оқулық көмегінсіз жеке жұмыс жасау дағдысын дамыту, есеп шығару мәдениетін қалыптастыру.

Тәрбиелік

Өздігінен талпынатын, жауапкершілігі жоғары, саналы әрі өнегелі тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылармен сәлемдесу.
Оқушыларды түгендеу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Электрод дегеніміз не?
Электродтық потенциал деп нені айтады?
Химиялық белсенділік (кернеу) қатары дегеніміз не?

III. Сандық есептер шығару

№6

Теңдеу • Электрондық баланс • Моль/массалық есеп

Ұнтақ түрінде алынған мырыш пен алюминий қоспасын күкіртпен араластырып, аздап қыздырғанда қоспа тұтанады. Реакция теңдеулерін жазыңдар, электрондық баланс құрыңдар. Әрбір металдың 0,5 моль мөлшері реакцияға түсуі үшін қажет күкірттің массасын есептеңдер.

№7

Құйма құрамы • Тұз түзілуі • Массаны табу

Құрамында 65% мырыш және 35% мыс бар 10 г құйманы артық мөлшердегі ерітіндімен әрекеттестіріп, ерітіндіні суалтқан. Қандай тұз түзіледі? Оның массасы қандай?

№8

Орын басу реакциясы • Тұнба массасы

Мыс(II) хлориді ерітіндісіне массасы 5,6 г темір пластинкасы салынады. Темір толық еріді. Бөлінген мыстың массасын есептеңдер.

IV. Қорытынды

Білімді бекіту үшін тест жұмысы орындалады.

V. Үй тапсырмасы

§5. 1–5 тапсырмаларын орындау.
4-тапсырманы қайталау.

VI. Бағалау

Оқушылардың жауабы, есеп шығару дәлдігі және тест нәтижесі бойынша бағаланады.

Тест жұмысы: «Металдар»

Төмендегі сұрақтар негізгі ұғымдарды (металдық байланыс, кернеу қатары, белсенділік, коррозия, электролиз) бекітуге арналған.

1–10 сұрақ

Периодтық жүйеде нағыз металдар орналасқан:
A) төменгі бөлігінде B) сол жақ төменгі бұрышында C) жоғары бөлігінде D) оң жақ жоғары бұрышында E) ортасында
Мына металдардың қайсысы сумен әрекеттеспейді?
A) Mg B) Ca C) Na D) Be E) Ni
Кристалдық күйде металл атомдары бір-бірімен байланысады:
A) ковалентті B) металдық C) иондық D) донорлы-акцепторлық E) сутектік
Li→Na→K→Rb қатарындағы металдық қасиет:
A) күшейеді B) әлсірейді C) өзгермейді D) периодты өзгереді E) сақталады
Электротехникада қыздыру лампалары үшін қандай металдан жасалған сым пайдаланылады?
A) Al B) Cu C) Mo D) W E) Pb
Берілгендердің ішіндегі қаттылығы жоғары зат:
A) Na B) Cr C) Fr D) Li E) K
Химиялық белсенділігі жоғары металдар қатары:
A) Cu, Mg, Zn B) Al, Cr, Fe C) Rb, Ba, Sr D) Na, K, Cs E) Ca, Si, Ni
Белсенділігі жоғары металл:
A) Na B) Mg C) Li D) K E) Ca
Э + O₂ → ЭO₄; Э(OH)₂ + O₂ + H₂O → Э(OH)₃ реакцияларына қатысатын элемент:
A) Al B) Fe C) Mg D) Ba E) Ca
Қандай қатарда тек металдар орналасқан?
A) K, Zn, Fe B) Si, Ca, Bi C) Al, C, Cr D) W, Os, B E) Na, Li, Ar

Бағалау тапсырмалары: 1–24 сұрақ

Бұл қатарда металдық қасиет қалай өзгереді? Na→Mg→Al→P→Cl
A) өзгермейді B) күшейеді C) әлсірейді D) периодты күшейеді E) периодты әлсірейді
Металдық кристалл торын түзбейтін зат:
A) мыс B) көміртек C) күміс D) мырыш E) натрий
Тұз қышқылымен әрекеттеспейтін металл:
A) Hg B) Al C) Zn D) Fe E) Ni
Металлургияның негізгі мақсаты:
A) негіздер алу B) тұздар алу C) металл оксидтерін алу D) қышқылдар алу E) таза металдар алу
Ауада қыздырғанда да тотығуға төзімді металдар тобы:
A) Na, Au B) Al, Fe C) Ca, Cu D) Ag, Ca E) Au, Ag
Ең жеңіл металл:
A) Li B) Mg C) K D) Ca E) Al
Тұз ерітіндісін электролиздеу арқылы алынбайтын металл:
A) Ca B) Cu C) Pb D) Fe E) Sn
Металдар бейметалдармен әрекеттескенде қандай қасиет байқалады?
A) тотықтырғыш B) қышқылдық C) тотықсыздандырғыш D) негіздік E) бейтарап
Массасы 234 г NaCl балқымасын электролиздегенде неше грамм металл Na түзіледі?
A) 23 B) 46 C) 69 D) 92 E) 76
Оксидінен металды сутек тотықсыздандырмайды:
A) қалайы B) темір C) мыс D) қорғасын E) натрий
Жер қыртысында ең көп таралған металл:
A) Fe B) Ti C) Al D) Ca E) Hg
Массасы 23,2 г Fe₃O₄-ті CO арқылы тотықсыздандырғанда неше г Fe түзіледі?
A) 1,68 B) 5,6 C) 11,2 D) 16,8 E) 12,3
Сумен қандай металл реакцияға түспейді?
A) Ca B) Ni C) Na D) K E) Ba
Металдарды коррозиядан қорғау әдістеріне жатпайтыны:
A) майлы бояумен сырлау B) никельдеу, хромдау C) қарама-қарсы бағытта тұрақты ток жіберіп бейтараптау D) активтігі төмен металдардан тойтарма жасау E) лактау
Массасы 112 г кальций оксидін алу үшін жұмсалатын кальций массасы:
A) 20 B) 40 C) 60 D) 80 E) 100
Карбонаттық кермектілікті қандай тұз туғызады?
A) NaHCO₃ B) Ca(HCO₃)₂ C) MgSO₄ D) KNO₃ E) NaCl
Кермек судың 200 л көлемінде 44,4 г CaCl₂ бар. Осы судың 1 литрінде қанша кальций бар?
A) 0,16 г/л B) 0,24 г/л C) 0,04 г/л D) 0,08 г/л E) 0,12 г/л
25 г Al мен массасы 243 г 30%-дық тұз қышқылы ерітіндісі әрекеттескенде түзілетін сутектің (қ.ж.) көлемі (л):
A) 21,6 B) 24,8 C) 26,3 D) 22,9 E) 22,4
Алюминий мен бром реакциясы теңдеуіндегі тотықтырғыштың алдына қойылатын коэффициент:
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃ реакциясы бойынша 1 моль алюминийден неше моль алюминий оксиді түзіледі?
A) 0,5 B) 2 C) 3 D) 1 E) 4
Берілген қосылыстар: CuSO₄, H₂SO₄ (сұйылтылған), O₂, NaOH, Cl₂. Темірмен әрекеттесетін қосылыстар саны:
A) 1 B) 3 C) 5 D) 4 E) 2
Генетикалық байланыс схемасындағы белгісіз зат: Fe → FeCl₃ → ? → Fe₂O₃
A) FeO B) Fe₂(SO₄)₃ C) Fe(NO₃)₃ D) Fe(OH)₃ E) Fe(OH)₂
Құрамында 30% қоспасы бар 1 т Fe₂O₃ қызыл теміртасынан қанша темір алынады? (кг)
A) 245 B) 350 C) 490 D) 700 E) 920
Шойындағы темірдің массалық үлесі — 90%. 1 кг шойын алу үшін жұмсалатын Fe₂O₃-тің зат мөлшері:
A) 4 моль B) 7 моль C) 8 моль D) 3 моль E) 6 моль

Ескерту: Бұл бөлім бастапқы мәтіндегі «Бағалау» тапсырмаларын толық сақтай отырып, тілдік қателерін түзетіп берді.

Қысқа чек-парақ

Кернеу қатарымен металдардың белсенділігін салыстыр.
Теңдеуді теңестіріп, электрондық баланс құр.
Моль санын табып, қажет массаны есепте.
Нәтижені өлшем бірлікпен жаз және логикалық тексер.