Әлемді өзгерткің келсе өзіңнен бастаАдам - әлемнің бір бөлігі

Әлемді өзгерткің келсе — өзіңнен баста

Адам — әлемнің бір бөлігі. Оның түп негізі де болмыстан, жан мен тәннен құралады. Өмір атты ұзақ жолда бәріміз де жолаушымыз. Аз ғана ғұмырымызда игі істер жасауға талпынып, айналамызға жақсылық дарытуға ұмтылғанымыз жөн.

Негізгі ой: әлемді өзгерту — сырттан емес, ең алдымен өз мінезің мен әрекетіңнен басталатын жауапкершілік.

Адамдар әртүрлі — өзгеріс те содан басталады

Айналадағы адамдардың мінезі сан алуан: бірі мейірімді, жүрегі сүйіспеншілікке толы болса, екіншісі салқын, тұйық немесе қатаң болуы мүмкін. Сондықтан да әркім әлемді өзгертуді өзінен бастауы керек: өз сөзін, өз қылығын, өз қарым-қатынас мәдениетін түзетуден.

Елдің болашағы — бала: тәрбие бірліктен туады

Елдің ертеңі — балалар. Ал баланың жақсы болып қалыптасуына ең алдымен отбасы мен мектептегі дұрыс қарым-қатынас әсер етеді. Бала тумысынан жаман болмайды; оны тәрбиелейтін орта ғана қателікке ұрындыруы мүмкін — бұл көпке белгілі ақиқат.

Ата-ана міндеті

Баланың дұрыс ісін қолдап, оң бағыт беріп, қателігін дер кезінде түзету; мейірім мен талапты тең ұстау.

Мұғалім міндеті

Баланы ізгілікке жетелеу, мінезін қалыптастыруға ықпал ету және ата-анамен үздіксіз байланыс орнату.

Маңызды қағида: мұғалім баланы тек ата-анамен тығыз байланыста, ортақ күш-жігер жұмсау арқылы ғана жан-жақты тәрбиелей алады.

Баланың ішкі әлемін түсіну: қуаныш пен мұңның себебі

Баланың өмірінде өз қуанышы мен өз қайғысы болады. Ересектер көбіне бала қуанса — қуанып, мұңайса — мазасызданады, бірақ оның неге қуанып, неге мұңайғанын үнемі терең ойлай бермейді.

Бала саналы өмірінің алғашқы күндерінен бастап-ақ біреу үшін алаңдап, қамқорлық жасауға үйренуі тиіс. Оны өзгенің тағдыры толғандыруы қажет. Өйткені өзімшілдік — адамгершілік сезімдердің тәрбиесіздігін көрсететін белгі.

Өзімшілдік пен айқай-шудың салдары

Балалық өзімшілдік қауіпті: ол ата-ананың балаға тым еркіндік беріп, шектен тыс «жол беруінен» басталуы мүмкін. Тәрбие ісіндегі көп қиындық та, кейде көзге көрінбейтін олқылық та мектеп пен отбасының бақылауынан тыс қалып қойған уақыттан туындайды.

Айқай-шу — адамдар арасындағы мәдениеттің жоқтығын білдіретін айқын белгі. Жиі ұрыс естіп өскен бала өзгелердің нәзік сезімін түсіну қабілетін жоғалтып, қиындыққа төтеп беруі әлсіреуі, әділетке деген сенімінен айырылуы мүмкін.

Сондықтан бүгіннен бастап баланың өміріндегі қателіктерді байқап, жұмсақ түрде түзеп, дұрыс арнаға бағыттау қажет.

Татулықтың өзегі — қарым-қатынас, бірліктің тірегі — достық

Әлемде татулық, бірлік, ынтымақтастық орнығуы үшін адамдар арасындағы қарым-қатынас аса маңызды. Ауызбіршілік болмаса, татулық та, ынтымақ та баянды болмайды. Үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетілген жерде ғана ел бірлігі нығаяды.

Достық дегеніміз

Бір-біріне адал сену, ортақ мүдде мен ортақ көзқарасты қадірлеу; жауапкершілік пен қамқорлыққа негізделген рухани жақындық.

Достықтың күші

Шабыт береді, сәтсіздікке мойымауға үйретеді, ауыр сәтте қайғы мен қиындықты бірге көтеруге демеу болады.

Достардың мінез-құлқы әртүрлі болуы мүмкін: бірі қызба, екіншісі сенімсіздеу немесе әлсіз көрінуі ықтимал. Бірақ бұл достыққа кедергі емес — керісінше, бір-бірінің кемшілігін түзетуге көмектесетін мүмкіндік. Шынайы дос бола білген адамның жанында әрдайым тірек болатын адам табылады, ол өзін жалғыз сезінбейді.

Өзіңе есеп беру — өзгеріске бастайтын дағды

Адамның өзіне-өзі есеп беруі, өзін-өзі бағалауы, қажет кезде өзін-өзі тежей білуі — жақсы қасиеттерді қалыптастыратын жол. Бірлік, ынтымақтастық, татулық бар жерде ғана әрқайсымыз әлемнің өзгеруіне нақты үлес қоса аламыз.

Автор туралы

Өңірі
Қарағанды облысы, Балқаш қаласы
Мектебі
Абай атындағы №2 лицей КММ
Сыныбы
7 «Ә»
Оқушы
Максутова Гүлім
Пән мұғалімі
Байкулова К. М.