Денімізге саулық бер
Мақсаты
- Ата-бабамыздың мыңдаған жылдар бойы мерекелеп келе жатқан жыл басы туралы білімді тереңдету.
- Оқушыларды өз халқының, өз елінің салт-дәстүрін жақсы біліп, оны іс жүзінде жүзеге асыруға тәрбиелеу.
- Оқушылардың ауызекі сөйлеуін, ойлау қабілетін дамыту; өмірге және болашаққа деген сүйіспеншілігі мен түсінігін қалыптастыру.
Сабақтың түрі
Әдеби-музыкалық монтаж.
Көрнекілігі
Нақыл сөздер, суреттер, гүлдер, шарлар, қазақтың ұлттық бұйымдары.
Мерекелік ашылу
1-оқушы
О, жараңдар, жараңдар!
Бәрің мұнда қараңдар!
Наурыз тойы басталды,
Текке қарап тұрмаңдар.
2-оқушы
Әуелесін армандар,
Үміт от боп жанғандар.
Бақ дарып, Қыдыр қарасын,
Мерекеден қалмаңдар.
3-оқушы
О, жараңдар, жараңдар!
Тамашадан қалмаңдар.
Құс қанатты көңілмен,
Жер-әлемді шарлаңдар.
4-оқушы
Оятып шың мен асқарды,
Ерітіп мұз бен ақ қарды.
Нұрландырған даланы —
Наурыз, көктем басталды!
Ән
«Дабыл қаққан»
Жүргізушілердің құттықтауы
1-жүргізуші
Наурыз құтты болсын, елімізге береке әкелсін!
2-жүргізуші
Армысыздар, қадірменді халайық! Ұлыс оң болсын, ақ мол болсын! Ұлыс бақты болсын, төрт түлік ақты болсын! Өткенге салауат айтып, келер күннен береке тілеп, ақ көңіл, адал жүрекпен көрісетін қасиетті күн — Наурыз мерекесі құтты болсын!
Құрметті қонаққа сөз беру
Бұл күн — ізгі ой айтылып, арман-мақсат түйіліп, ақ тілектер тілінетін күн. «Баста — елдің көсемі, сөйлесе — сөздің шешені. Ақылы асқан абыздай, бар түйінді шешеді», — дей отырып, мектебіміздің басшысын ортаға шақырамыз.
Сөз
Мектеп басшысына беріледі.
Табиғат-аналарға тағзым
Наурыз — жаңару мен ризашылықтың мерекесі. Осы бөлімде Жер-Ана, Су-Ана, Күн-Ана, От-Анаға тағзым айтылып, игілік пен амандық тіленеді.
Жер-Ана
2-жүргізуші
Армысыз, қасиетті Жер-Ана!
Табысып сізге тәу етемін.
Өркендеп өссін көк шыбық,
Мерейіңді төге көр!
Тәу-тәу-тәу!
1-көгершін
Билігі әлемнің өзіңде, Жер-Ана!
Көктемнің нұрына шомылған өзіңе —
Тәу-тәу-тәу!
Молшылық бер еліңе,
Кеудеңнен өнген дәніңе,
Қар жауып шөптің қайта өнгеніне —
Тәу-тәу-тәу!
Су-Ана
1-жүргізуші
Армысыз, қасиетті Су-Ана!
Нәр болып тарайтын далаға.
Табынып тәу етем өзіңе,
Жақсылық оянсын санамда.
Тәу-тәу-тәу!
2-көгершін
Армысыз, сарқыраған Су-Ана!
Нұр сеуіп берген суыңа —
Тәу-тәу-тәу!
Жаңбыр жауып далама,
Нұрдың бізге жауғанына —
Тәу-тәу-тәу!
Күн-Ана
2-жүргізуші
Армысыз, мерейлі Күн-Ана!
Шуағы тараған ғаламға —
Тәу-тәу-тәу!
Табынып тәу етем өзіңе,
Тыныштық болсын деп даламда —
Тәу-тәу-тәу!
3-көгершін
Армысыз, құрметті Күн-Ана!
Жылуыңа тәу еттім —
Тәу-тәу-тәу!
Әлемді жарық еткен
Қасиетіңе тәу етем —
Тәу-тәу-тәу!
От-Ана
1-жүргізуші
Армысыз, жалынды От-Ана!
Жылуды мол шашқан далаға —
Тәу-тәу-тәу!
Мұздаған жаныма жылу бер,
Табынып тәу еттім өзіңе —
Тәу-тәу-тәу!
4-көгершін
Жалындап ұшқын шашып,
Жарылқаған От-Ана!
Отұңмен бой жылытшы —
Тәу-тәу-тәу!
Денімізге саулық бер.
Ел-жұртымызға жылуыңды дарыта көр —
Тәу-тәу-тәу!
Ән
«Наурыз»
Наурыз түні: молшылық пен тазару
Қос шырақ жағу
Дүниенің құпиясын тани білген дана халқымыз жаңа жыл келер түнде: «Жалғыз шала сәуле болмас, жалғыз шырақ тәуба болмас», — деп төрге қос шырақ жағып қоятын болған. Бұл түні үйдегі ыдыс-аяқ атаулыға ақ құйып, дәнге, бұлақ суына толтырып қоятын. Мұның мәні — «осы жылымыз молшылықпен өтсін» деген ізгі ниет.
Аластау рәсімі
Аластау — халқымыздың әдет-ғұрпы бойынша ауырлық, реніш, сырқаттың бәрі ескі жылмен бірге қалсын деген ниетпен жасалатын басты рәсімдердің бірі.
Тілек сөзі
Алас, алас — пәледен қалас!
Қалас, қалас, қалас!
Жаңа жыл жарылқа,
Ескі жыл есірке.
Пәле-жаладан сақтай көр,
Жамандықты әрі әкет.
Айдан аман болайық,
Желден есен болайық.
Алас, алас, алас — пәледен қалас, қалас, қалас!
Қыдыр бабаға тілектер
Уа, халайық! Ұлыстың ұлы күні даланы Қыдыр баба аралайды екен. Қыдыр бабаға жолыққан жанның бағы жанады. Білгендер: «Оның белгісі — оң қолының бас бармағында сүйек болмайды», — дейді. Бәрімізге де Қыдыр баба жолықсын деп тілейік.
Кездесу
1-ұлан
Армысыз, Қыдыр баба!
Қыдыр баба
Бар бол, жарқыным! Жанарыңда нұр ойнаған қай баласың, жарқыным?!
1-ұлан
Көңілі жарқын, ниеті ақ, ұзында өші, қысқада кегі жоқ, досына құшағы ашық, дархандығына дос қана емес, дұшпаны да ғашық қазақ деген халықтың ұланымын, әз Баба!
Қыдыр баба
Бәрекелді, өренім! Алатаудың мұзбалақ қыранындай даусың саңқылдап тұр екен. Ұзағынан болғай, самғар аспаның кең болсын, ұлым! Иә, не тілейсің, жас ұлан?
Ұландардың тілегі
1-ұлан
Жүрегім күллі дүниедегі жақсылық атаулыны құшқысы келеді. Бірақ менің ұлы анам да, ұлы әкем де — Қазақ халқы. Сол екі бірдей ардағым аман болсын деп тілеймін, Баба!
2-ұлан
Кеңдігі ұшқан құстың қанатын, жүгірген аңның тұяғын тоздырған, көгінде қыран, жерінде ұлан ойнаған — Қазақстаным, Отаным аман болсын деп тілеймін, Баба!
3-ұлан
«Ырыс алды — ынтымақ, татулық түбі — береке», — дейді үлкендер. Халқым үшін ынтымақ пен береке, татулық сұраймын, қасиетті Қыдыр баба!
4-ұлан
«Бірлік түбі — тірлік». Бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарған ел озады. Халқым үшін бірлік тілеймін, әз Баба!
5-ұлан
«Елдің атын ер шығарады, ер анадан туады», — дейді дана халқымыз. Ел қорғаған ерлердің ұрпағын тәрбиелеп өсірген аналарымызға саулық тілеймін, әз Баба!
6-ұлан
Жаны жамандықтан қашық, құшағы досына ашық, шат көңілді жомарт қазақ халқының несібесін шалқытып, ризалығын тасыта көр, деп тілек тілеймін, Қыдыр баба!
Қыдыр баба батасы
Қабыл болсын тілегі ұландардың,
Тағдырын бер оларға қырандардың.
Елім, жерім, Отаным дейді олар,
Болашақ иесі бол замандардың.
Жалыны бар алаулаған жанарда,
Сұңқар ұлан қатарынан қалама?
Дәл осындай ұлдары бар қазақтың
Бақыт оты тек биікте жанар да!
Баладай таза жүректерің,
Жасөспірім, көк шыбық өрендерім,
Қабыл болсын тілеген тілектерің! Әумин!
Қыдыр баба
Уа, халайық! Менімен ілесе келген жылды жақсылап қарсы алыңдар. Кел, төрлет, қасиетті Жыл! Жұртыңмен ризашылықпен қауыш! Барар бағытың, сапарларың сәтті болсын!
Жылды қарсы алу: шашу мен қуаныш
2-жүргізуші
Аралап келген сапар шегіп жер бетін,
Жақсылықпен нұрландырған келбетін.
Мол шуағын пейіштің ала келген,
Бұл жыл қуанышпен төрлесін.
1-жүргізуші
Кел, төрле, қасиетті жыл, көптен күткен,
Өзіңменен нұрланып келді көктем!
Шашу шашып қарсы алайық өзіңді,
Қырсық, қиянат кетсін деп жылмен өткен.
Шашу
2-жүргізуші
Шашу, шашу, шашу!
Көп шашайық шашуды,
Ұмытайық мысық тілеу, ашуды.
Теріп алған несібеңді, уа, халқым,
Ару қыздар арнаған шашуды.
1-жүргізуші
Шашу шаштық — аман болсын халқым,
Мұндай дәстүр — жақсы салтым.
Шашуды теріңдер: несібе мол болсын,
Келер жылға жетейік аманшылықпен!
Би
«Қара жорға»
Татулық, бірлік, жаңа нұр
Ізгі тілек
Халқымыз ежелден тұрақтылық пен бейбітшілікті, ел арасындағы татулық пен бірлікті ерекше бағалаған. Келер жылы да басымыз аман, жұртымыз тыныш, өміріміз жайлы болсын, халайық!
Алғыс
Алтын күн төгеді шуағын,
Шырқаймыз өмірдің жырын біз.
Мың алғыс өзіңе, туған ел,
Мың алғыс өзіңе, Отаным!
Қорытынды құттықтау
Жасай берсін жаңа күн! Туа берсін жаңа нұр! Дүр сілкінсін дала бір! Құтты болсын Наурыз той, құтты болсын жаңа жыл!
Ән
«Қазақы дастарханым»