Дарындылық - белгілі бір әрекет саласында ерекше жетістікке жеткізетін адам қабілеті дамуының жоғары деңгейі
Дарынды балалармен жұмыс істеудің жолдары
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында мемлекеттік саясат негізінде әр баланың қабілетіне қарай интеллектуалдық дамуын қолдау, жеке адамның дарындылығын таныту сияқты өзекті мәселелер алғаш рет айқын көрініс тапты.
Дарынды балаларға білім беруді әр ғылым саласының бүгінгі деңгейіне сай ұйымдастыру, бір жағынан, қоғамға талантты мамандар даярлауда тиімді болса, екінші жағынан, ерекше дарынды баланың өз интеллектуалдық әлеуетін толық жүзеге асыруына мүмкіндік береді.
Ұстаздың негізгі міндеті
Жас жеткіншектің бойындағы табиғат берген ерекше қабілетті дер кезінде танып, оның әрі қарай дамуына дұрыс бағыт-бағдар беру — күрделі әрі жауапты іс. Дегенмен әр баланың жеке қабілетін анықтап, сол бағытта жетелеу — ұстаздың кәсіби парызы.
- Баланың әлеуетін байқап, тұрақты қолдау көрсету
- Қызығушылығы мен бейіміне қарай оқу траекториясын құру
- Шығармашылыққа ынталандыратын орта қалыптастыру
Баланы заманына сай икемдеп, өз дәуірінің озық тәжірибесін оның санасына сіңіре білу, сондай-ақ шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту — бүгінгі күннің басты талабы.
Ортақ пікірдің болмауы
Дарындылық мәселесін зерттеушілердің еңбектері көп болғанымен, оның мән-мағынасына қатысты бірізді, ортақ тұжырым әлі де толық қалыптаспаған.
Жұмыстағы өлшем
Біз дарындылықты баланың өз құрдастарымен салыстырғанда бірдей жағдайда білім игеру деңгейінің айқын жоғары болуы және шығармашылық қабілетінің ерекше көрінуі ретінде түсінеміз.
Педагогикалық энциклопедиядағы анықтама
Педагогикалық энциклопедияда дарындылыққа мынадай анықтама беріледі: дарындылық — белгілі бір әрекет саласында ерекше жетістікке жеткізетін адам қабілеті дамуының жоғары деңгейі.
Мағынасы
Дарындылық — қабілеттердің жоғары сатыда дамуы, соның нәтижесінде адам елеулі жетістіктерге жете алады.
Ерекшелігі
Дарындылық — сапалы қабілеттердің өзіндік үйлесімі; осы үйлесім іс-әрекеттің тиімділігін арттырады.
Көптеген ғалымдардың пікірінше, дарындылық, қабілеттілік және талант ұғымдары өзара жақын. Осыған байланысты оларды сәтті іс-әрекетті түсіндіретін ортақ негізде қарастыруға талпыныс жасалады.