Оқушыларға өткен тарауды қалай меңгергендерін сұрақ - жауап арқылы тексеру

ОҚО, Сарыағаш ауданы

№31 Т. Бигелдинов атындағы орта мектеп — Темірбекова Гүлшат Дүйсенәліқызы

Сабақ тақырыбы: § 6.2 — Будың қасиеттері. Қайнау. Заттың кризистік күйі

Сабақ мақсаты

  • 1

    Қайнау, қаныққан және қанықпаған бу, кризистік температура ұғымдары туралы түсінік қалыптастыру.

  • 2

    Оқушыларды өз бетімен ғылыми қорытынды жасауға және дәлелді пікір айтуға дағдыландыру.

  • 3

    Жауапкершілікке, тиянақтылыққа және еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі

Аралас

Сабақ әдісі

Баяндау, сұрақ-жауап

Құрал-жабдықтар

Компьютер, видеопроектор, видеомагнитофон, слайдтар

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу, қатысымды белгілеу.
  • Оқушыларды топтарға бөлу.

II. Өткен тарауды бекіту (сұрақ-жауап)

Оқушылардың алдыңғы тақырыпты меңгеру деңгейін анықтау үшін «Ой қозғау» тапсырмалары орындалады.

I топ

Булану және конденсация

II топ

Кебу жылдамдығы неге тәуелді?

III топ

Меншікті булану жылуы

IV топ

Энергияның жұтылуы мен шығарылуы

V топ

Адам неге терлейді және терлеудің қандай пайдасы бар? Түсіндіріңдер.

Қосымша тапсырмалар

  • Есеп шығару.
  • «Сәйкесін тап» және «Формулаларды табу» ойыны.

«Сәйкесін тап» (негізгі ұғымдар мен формулалар)

  • Ішкі энергия
  • Термодинамиканың I заңы
  • Термодинамиканың II заңы
  • Жылу балансының теңдеуі
  • Булануға қажет жылу мөлшері
  • Майер формуласы
  • Пуассон теңдеуі
  • Жылу қозғалтқышының ПӘК-і
  • Карно циклінің ПӘК-і
  • Меншікті булану жылуы

Физика мақал-мәтелде

Өткен күн оралмайды, жас қартаяды, жаңа ескіреді.

Ауызы күйген үрлеп ішеді.

Тонның жылуы терісінен емес, жүнінен.

Быламық бетінен, көже түбінен суиды.

Күн шыққан соң суарған суды күн жұтады, күн батқан соң суарған суды жер жұтады.

III. Сергіту сәті

Физикалық жұмбақтар арқылы қысқа сергіту жүргізіледі.

IV. Жаңа сабақ

Миға шабуыл

Қайнау процесін қалай түсінесіңдер?

Әр топ өз ойын айтады. Электрондық оқулықтан демонстрация көрсетіліп, қайнаудың жүру ерекшеліктері талқыланады.

Негізгі анықтамалар

Қаныққан бу — өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болып, кеңістікті қанықтыратын бу.

Қанықпаған бу — булану конденсациядан артық болған жағдайда, сұйық бетінің үстіндегі (немесе сұйық жоқ кездегі) бу.

Аса қаныққан бу — бу сұйықпен жанаспаса, оны қаныққан буға айналатын температурасынан да төмен температураға дейін салқындатуға болатын күй. Бұл кезде сұйық пайда болмауы мүмкін.

Маңызды тұжырымдар

  • Q

    Меншікті булану жылуы неғұрлым аз болса, сұйық соғұрлым тез кебеді; ал оның кеңістікті қанықтыратын буының қысымы мен концентрациясы жоғары болады.

  • pV

    Қанықпаған будың тығыздығы аз болғанда, ол Бойль—Мариотт заңына бағынады.

  • IG

    Қанықпаған буға идеал газ заңдарын тек бу қанығудан алыс болған жағдайда ғана қолдануға болады.

Дальтон заңы

Егер химиялық өзара әрекеттесу болмаса, бу мен газ қоспасының қысымы олардың әрқайсысы сол көлемде тудыратын қысымдарының қосындысына тең.

V. Бекіту: физикалық диктант және сөзжұмбақ

Тақырыпты бекіту үшін қысқа диктант және сөзжұмбақ сұрақтары ұсынылады.

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. Дененің пішінінің немесе көлемінің өзгеруі қалай аталады?
  2. Газ тұрақтысы қандай шама? R = 8,31 Дж/(моль·К).
  3. Параметрлердің біреуі өзгермей өтетін процестер қалай аталады?
  4. Газ заңдарында қай процесс Шарль заңы деп аталады?
  5. 1-сызбада өткізгіштерді қосудың қай түрі бейнеленген?
  6. 2-сызбада өткізгіштерді қосудың қай түрі бейнеленген?

Жұмыс форматы

  • Жеке орындау → жұппен тексеру → топтық талқылау.
  • Негізгі ұғымдарды анықтама, заң және мысал арқылы дәлелдеу.
  • Жауаптарды қысқа әрі нақты тұжырымдау.

Ескерту: Сызбалар (1-сызба, 2-сызба) бастапқы материалда берілмегендіктен, бұл бөлімде сұрақ түрінде қалдырылды.