Тізбектің осы нүктесінің арасындағы ток күшімен кернеуді табыңдар
Сабақтың тақырыбы
Тұрақты электр тогы тарауын қайталау.
Мақсаты
Тұрақты электр тогы тарауындағы негізгі физикалық шамаларды жүйелі түрде қайталау.
Білімдік міндет
Оқушылардың білімін тексеру және бағалау.
Дамытушылық міндет
Сабаққа қызығушылықты, ынтаны, ізденімпаздықты және белсенділік қабілетін арттыру.
Тәрбиелік міндет
Оқушыларды адамгершілікке, жауапкершілікке және саналы тәртіпке тәрбиелеу.
Сабақ форматы мен ресурстар
Көрнекіліктер
- Кадаскоп
- Амперметр, вольтметр
- Қосқыш (кілт), сымдар
- Қыздыру шамы
- Маркер тақтасы
- Слайдқа түсірілген есептер
Сабақ сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Қайталау сабағы
- Сабақтың әдістері
- Сұрақ-жауап, трек-схема, тәжірибе, есеп шығару
- Сабақтың типі
- Сайыс сабағы
Неге бұл тарау маңызды?
Тұрақты электр тогы — электр құбылыстарының ең маңызды бөлімдерінің бірі. Бұл тарауды оқу барысында біз электр тогы, ток күші, кернеу, электр қозғаушы күш (ЭҚК), кедергі, сондай-ақ Ом заңымен танысамыз.
Электр энергиясы өнеркәсіпте, техникада, көлікте, байланыс саласында және күнделікті тұрмыста кеңінен қолданылады. Ол — қазіргі өркениеттің тірегі.
Кіріспе сұрақтар (жедел қайталау)
«Электр» атауы қайдан шыққан?
Ежелгі гректер янтарь (грекше electron) тасын жүнге үйкегенде, оның жеңіл заттарды өзіне тартатынын байқаған. Осы атаудан «электр» термині қалыптасты.
Заряд дегеніміз не?
Заряд — электрленудің сандық сипаттамасы. Ол q әрпімен белгіленеді, өлшем бірлігі — кулон (Кл).
Зарядтың неше тегі бар?
Екі: оң және теріс.
Электростатикалық өріс дегеніміз не?
Электростатикалық өріс — қозғалмайтын зарядтар тудыратын өріс.
Сабақ құрылымы (3 бөлім)
- 1 Үй тапсырмасы бойынша әр топ трек-схема сызады.
- 2 Электр тізбегін құрастыру және сұлбасын салу.
- 3 Есептер шығару.
Ұйымдастыру және сабақ барысы
- Оқушыларды түгелдеу, кабинет пен құралдардың дайындығын тексеру.
- Мұғалімнің кіріспе сөзі.
- Үй тапсырмасын трек-схема арқылы сұрау.
- Электр тізбегінің шартты белгілерін қайталау.
- Тізбек құрастыру, сұлбасын салу, тәжірибе жасау.
- Есеп шығару.
- Қорытындылау және бағалау.
- Үй тапсырмасын беру.
Топтарға бөлу (сайыс элементі)
Сынып үш топқа бөлінеді. Әр топтың атауы тұрақты ток тарауындағы негізгі ұғымдармен байланысты.
1-топ
Ток күші
2-топ
Кернеу
3-топ
Кедергі
Тапсырмалар
1-тапсырма: Тақырыптық блоктар
1-топ
Электр тогы және ток көздері
2-топ
Ток күші және амперметр
3-топ
Электр кернеуі және Ом заңы
2-тапсырма: Шартты белгілер
Электр тізбегін құрастырмас бұрын тізбек элементтерінің шартты белгілерін сызу.
3-тапсырма: Тізбек құрастыру және сұлба салу
«Ток күші» тобы
Ток көзі, қыздыру шамы, амперметр және кілтті тізбекке қосып, электр тізбегін жинақтаңдар. Жиналған тізбектің сұлбасын сызыңдар.
«Кернеу» тобы
Ток көзі, кілт, амперметр және қыздыру шамын тізбектей қосып, тізбекті жинақтаңдар. Сұлбасын сызыңдар.
«Кедергі» тобы
Ток көзі, кілт, амперметр, вольтметр және қыздыру шамынан тұратын тізбекті жинақтаңдар. Вольтметр шамға параллель жалғансын. Сұлбасын сызыңдар.
Ортақ тапсырма
Амперметр шкаласын қарап, бір бөлік құнын анықтаңдар.
4-тапсырма: Есептер шығару
1) Бір нүктеден екінші нүктеге орын ауыстырғанда потенциалдар айырмасы 1,5 кВ. Өріс 45 мкДж жұмыс атқарады. Зарядтың шамасын табыңдар.
2) Өткізгіштің көлденең қимасынан 2 минутта 36 мКл заряд өтті. Ток күшін анықтаңдар.
3) Ток күші 25 кА болғанда 25 Кл заряд өтуі үшін қанша уақыт қажет?
4) Тізбектің бір нүктесінен екінші нүктесіне 16 минутта 240 Кл заряд тасымалданып, 1200 Дж жұмыс жасалды. Осы нүктелер арасындағы ток күшін және кернеуді табыңдар.
Қорытынды және бағалау
Сабақ соңында оқушылардың жұмысы қорытындыланып, жауаптарының дұрыстығы, тізбек құрастыру дағдылары және есеп шығару қабілеті бойынша бағаланады.
Үй тапсырмасы
Баяндама
«Электрмен жарақаттандырудың өркендеу тарихы» тақырыбына баяндама дайындау.