Ұпайлардың өзгеріс ауқымын табыңдар

І. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)

Мақсат

  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Оқу құралдарының дайындығын тексеру.
  • Назарын сабаққа шоғырландыру.

Формат

Стикер арқылы топқа бөліну және қысқа нұсқаулық беру.

Сабақ ары қарай «саяхат» түрінде өтеді: әр аялдамада тапсырманы орындаған сайын келесі кезеңге өтеміз.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру (10 минут)

№1213 (А)

4-тапсырма

6,1; 7,5; 7,5; 5,9; 6,1

Жауабы: 7,5 және 6,1

5-тапсырма

0,6; 0,5; 0,3; 0,6; 0,1

Жауабы: 0,6

6-тапсырма

7; 9; 10; 8; 6

Жауабы: бұл сандардың модасы жоқ

№1216 (А)

2-тапсырма: 10 қарыстарыңның ұзындығын өлшеп, бір қарыстың орташа ұзындығын табыңдар.

Жауабы: әр оқушы өз бетінше орындайды.

ІІІ. Есептер шығару: «Саяхат»

Бүгін біз саяхатқа шығамыз. Саяхат бірнеше аялдамадан тұрады. Әр аялдамадан сүрінбей өтсеңдер, соңында тосын сый күтіп тұр.

I. «Сұрақтар» аялдамасы

Ауызша жұмыс

Оқушылар ұяшықтарды ашып, сұрақтарға бірден ауызша жауап береді.

  1. Бірнеше санның арифметикалық ортасы қалай табылады?
  2. Берілген сандардың өзгеріс ауқымы деген не?
  3. Шама мәндерінің модасы қалай табылады?
  4. Сандардың модасы болмайтын жағдайға мысал келтір.
  5. Статистикалық сипаттамалардың жиі қолданылатын түрлерін ата.

II. «Танымдық» аялдамасы

Қолдану және талдау

1-есеп (спорт жарысы)

Команда мүшелері алған ұпайлар: Айдар — 14, Серік — 16, Жандос — 16, Мәди — 9. Асхат ұпай ала алмады (0).

1) Орташа ұпай

(14 + 16 + 16 + 9) : 4 = 55 : 4 = 13,75

2) Өзгеріс ауқымы

16 − 0 = 16

2-есеп (апталық температура)

Сәуір айының бірінші аптасындағы ауаның тәуліктік орташа температурасы: 2°, 4°, 5°, 9°, 6°, 4°, 7°.

Шешуі: 9° − 2° =

Жауабы: өзгеріс ауқымы 7°.

3-есеп (бағалардың модасы)

Дене шынықтыру пәнінен тоқсандық бағалар: 5, 5, 5, 4, 3, 4, 5, 4, 5, 5.

Жауабы: модасы — 5.

III. «Тұжырым» аялдамасы

1 — ақиқат, 0 — жалған

1. Санның жуық мәні дегеніміз — санның дәл мәні мен артық немесе кем алынған мәні. 1

2. Дөңгелектеу — санды оған жақын натурал санмен (немесе 0-мен) алмастыру. 1

3. 2,1; 3,5; 4,6; 2,1; 0,3 қатарындағы мода — 2,2. 0

4. Мода — берілген қатарда ең жиі кездесетін сан. 1

5. 2, 6, 8, 10, 7 сандарының өзгеріс ауқымы: 10 − 8 = 2. 0

6. 7, 9, 10, 7, 20, 7 сандарының арифметикалық ортасы 7-ге тең. 0

7. Бірнеше санның арифметикалық ортасы — ең үлкен және ең кіші санның айырмасы. 0

8. Өзгеріс ауқымы — сандардың қосындысын олардың санына бөлгенде шығатын бөлінді. 0

Кілт: 11010000

IV. «Тапқырлық» аялдамасы (кітаппен жұмыс)

№1227

Алма егілген үш бақтың әрқайсысының ауданы 12 га. Бірінші бақтан 1029,6 ц, екінші бақтан 918 ц, үшінші бақтан 116,4 ц алма жиналды. Алма бақтарында алынған орташа өнімді (центнермен) табыңдар.

Шешуі: (1029,6 + 918 + 116,4) : 3 = 2064 : 3 = 688

Жауабы: 688 ц

Көңілді сергіту сәті (2 минут)

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы демалып аламыз.

«Нәтиже» аялдамасы: деңгейлік тапсырмалар

Жеке/жұптық жұмыс

А) Арифметикалық ортаны табыңдар

  1. 30 мен 50
  2. 10 мен 12
  3. 0,6 мен 0,4
  4. 1,2 мен 1,8

В) Арифметикалық ортаны табыңдар

  1. 10,1; 9,4; 9,9
  2. 5,9; 6,1; 6; 4,8

С) Қоспа бағасын есептеу

Бағасы 750 тг болатын 3 кг шай мен бағасы 980 тг болатын 2 кг шай араластырылды. Қоспа шайдың 1 кг бағасы неше теңге?

Нұсқау: жалпы құнды тауып, жалпы массаға бөліңдер.

Сөзжұмбақ сұрақтары

Қайталау

1. Шеңбердің центрі арқылы өтіп, оның бойындағы екі нүктені қосатын кесінді қалай аталады?

Жауабы: диаметр

2. Бірлік кесіндісі берілген сәуле қалай аталады?

Жауабы: координаталық сәуле

3. Градустық өлшемі 90°-қа тең бұрыш қалай аталады?

Жауабы: тік бұрыш

4. Барлық нүктелері бір жазықтықта жатып, центрден бірдей қашықтықта орналасқан фигура қалай аталады?

Жауабы: шеңбер

5. Екіден көп бөлгіші бар натурал сандар қалай аталады?

Жауабы: құрама сан

6. Бірге және өзіне бөлінетін натурал сандар қалай аталады?

Жауабы: жай сандар

7. Жай сандар кестесін жасауға арналған әдіс ұсынған ғалым кім?

Жауабы: Эратосфен

8. Бұрыштың төбесінен шығып, оны градустық өлшемдері тең екі бұрышқа бөлетін сәуле қалай аталады?

Жауабы: биссектриса

9. Бір немесе бірнеше әріп көбейткіштері бар өрнектегі сан көбейткіш қалай аталады?

Жауабы: коэффициент

10. Жай сандар ұғымын енгізген ғалым кім?

Жауабы: Пифагор