Ұпайлардың өзгеріс ауқымын табыңдар
І. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)
Мақсат
- Оқушыларды түгелдеу.
- Оқу құралдарының дайындығын тексеру.
- Назарын сабаққа шоғырландыру.
Формат
Стикер арқылы топқа бөліну және қысқа нұсқаулық беру.
Сабақ ары қарай «саяхат» түрінде өтеді: әр аялдамада тапсырманы орындаған сайын келесі кезеңге өтеміз.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру (10 минут)
№1213 (А)
4-тапсырма
6,1; 7,5; 7,5; 5,9; 6,1
Жауабы: 7,5 және 6,1
5-тапсырма
0,6; 0,5; 0,3; 0,6; 0,1
Жауабы: 0,6
6-тапсырма
7; 9; 10; 8; 6
Жауабы: бұл сандардың модасы жоқ
№1216 (А)
2-тапсырма: 10 қарыстарыңның ұзындығын өлшеп, бір қарыстың орташа ұзындығын табыңдар.
Жауабы: әр оқушы өз бетінше орындайды.
ІІІ. Есептер шығару: «Саяхат»
Бүгін біз саяхатқа шығамыз. Саяхат бірнеше аялдамадан тұрады. Әр аялдамадан сүрінбей өтсеңдер, соңында тосын сый күтіп тұр.
I. «Сұрақтар» аялдамасы
Ауызша жұмысОқушылар ұяшықтарды ашып, сұрақтарға бірден ауызша жауап береді.
- Бірнеше санның арифметикалық ортасы қалай табылады?
- Берілген сандардың өзгеріс ауқымы деген не?
- Шама мәндерінің модасы қалай табылады?
- Сандардың модасы болмайтын жағдайға мысал келтір.
- Статистикалық сипаттамалардың жиі қолданылатын түрлерін ата.
II. «Танымдық» аялдамасы
Қолдану және талдау1-есеп (спорт жарысы)
Команда мүшелері алған ұпайлар: Айдар — 14, Серік — 16, Жандос — 16, Мәди — 9. Асхат ұпай ала алмады (0).
1) Орташа ұпай
(14 + 16 + 16 + 9) : 4 = 55 : 4 = 13,75
2) Өзгеріс ауқымы
16 − 0 = 16
2-есеп (апталық температура)
Сәуір айының бірінші аптасындағы ауаның тәуліктік орташа температурасы: 2°, 4°, 5°, 9°, 6°, 4°, 7°.
Шешуі: 9° − 2° = 7°
Жауабы: өзгеріс ауқымы 7°.
3-есеп (бағалардың модасы)
Дене шынықтыру пәнінен тоқсандық бағалар: 5, 5, 5, 4, 3, 4, 5, 4, 5, 5.
Жауабы: модасы — 5.
III. «Тұжырым» аялдамасы
1 — ақиқат, 0 — жалған1. Санның жуық мәні дегеніміз — санның дәл мәні мен артық немесе кем алынған мәні. 1
2. Дөңгелектеу — санды оған жақын натурал санмен (немесе 0-мен) алмастыру. 1
3. 2,1; 3,5; 4,6; 2,1; 0,3 қатарындағы мода — 2,2. 0
4. Мода — берілген қатарда ең жиі кездесетін сан. 1
5. 2, 6, 8, 10, 7 сандарының өзгеріс ауқымы: 10 − 8 = 2. 0
6. 7, 9, 10, 7, 20, 7 сандарының арифметикалық ортасы 7-ге тең. 0
7. Бірнеше санның арифметикалық ортасы — ең үлкен және ең кіші санның айырмасы. 0
8. Өзгеріс ауқымы — сандардың қосындысын олардың санына бөлгенде шығатын бөлінді. 0
Кілт: 11010000
IV. «Тапқырлық» аялдамасы (кітаппен жұмыс)
№1227Алма егілген үш бақтың әрқайсысының ауданы 12 га. Бірінші бақтан 1029,6 ц, екінші бақтан 918 ц, үшінші бақтан 116,4 ц алма жиналды. Алма бақтарында алынған орташа өнімді (центнермен) табыңдар.
Шешуі: (1029,6 + 918 + 116,4) : 3 = 2064 : 3 = 688
Жауабы: 688 ц
Көңілді сергіту сәті (2 минут)
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы демалып аламыз.
«Нәтиже» аялдамасы: деңгейлік тапсырмалар
Жеке/жұптық жұмысА) Арифметикалық ортаны табыңдар
- 30 мен 50
- 10 мен 12
- 0,6 мен 0,4
- 1,2 мен 1,8
В) Арифметикалық ортаны табыңдар
- 10,1; 9,4; 9,9
- 5,9; 6,1; 6; 4,8
С) Қоспа бағасын есептеу
Бағасы 750 тг болатын 3 кг шай мен бағасы 980 тг болатын 2 кг шай араластырылды. Қоспа шайдың 1 кг бағасы неше теңге?
Нұсқау: жалпы құнды тауып, жалпы массаға бөліңдер.
Сөзжұмбақ сұрақтары
Қайталау1. Шеңбердің центрі арқылы өтіп, оның бойындағы екі нүктені қосатын кесінді қалай аталады?
Жауабы: диаметр
2. Бірлік кесіндісі берілген сәуле қалай аталады?
Жауабы: координаталық сәуле
3. Градустық өлшемі 90°-қа тең бұрыш қалай аталады?
Жауабы: тік бұрыш
4. Барлық нүктелері бір жазықтықта жатып, центрден бірдей қашықтықта орналасқан фигура қалай аталады?
Жауабы: шеңбер
5. Екіден көп бөлгіші бар натурал сандар қалай аталады?
Жауабы: құрама сан
6. Бірге және өзіне бөлінетін натурал сандар қалай аталады?
Жауабы: жай сандар
7. Жай сандар кестесін жасауға арналған әдіс ұсынған ғалым кім?
Жауабы: Эратосфен
8. Бұрыштың төбесінен шығып, оны градустық өлшемдері тең екі бұрышқа бөлетін сәуле қалай аталады?
Жауабы: биссектриса
9. Бір немесе бірнеше әріп көбейткіштері бар өрнектегі сан көбейткіш қалай аталады?
Жауабы: коэффициент
10. Жай сандар ұғымын енгізген ғалым кім?
Жауабы: Пифагор