Дананың берген уын қабылда, ақымақтың қолынан алтын алма
Ақымақтық пен ақыл туралы нақылдар жинағы
Төмендегі ойлар мақтау, өз-өзіңді тану, ұстамдылық, тәкаппарлық пен тәжірибе туралы. Кейбірі өткір, кейбірі мысқылға толы — бәрі де ақыл мен ақымақтықтың ара жігін ажыратуға жетелейді.
Мақтау, атақ және тәкаппарлық
«Ақымақ кісіні мақтасаң, ақылынан айырылады. Ақылды кісіні мақтасаң — көп ойланады.»
«Ақымақты мақтасаң — қуанады.»
«Ақымақтық пен атаққұмарлық — айырылмас достар.»
«Өзін сыйламайтын адам — бақытсыз; ал өзіне толықтай көңілі толатын адам — нағыз ақымақ.»
«Мақтау мен жалаға бейжай қара. Ақымақпен ерегеске түспе.»
«…Ақымақ та киіпті алтын көзәйнек.»
«Барлық әйел сұлу болып тумайды, бірақ 30 жасқа дейін көрік кірмесе — ол жай ғана ақымақ болғаны.»
Өзін тану, тәжірибе және өзгеріс
«Ақымақ болып туу — ұят емес, ақымақ болып өлу — ұят.»
«Өзінің ақымақ екенін түсінген ақымақ — енді ақымақ емес.»
«Әркім қателесуі мүмкін, ал оны мойындамау — тек ақымақтың ісі.»
«Мен ақымақ болып елді түзетпек едім, ақылды болып өзімді түзетуге кірістім.»
«Жасым он төртте болғанда, әкем өте ақылсыз көрінетін; мен оны әрең түсінетінмін. Ал жиырма бірге келгенімде, сол жеті жылдың ішінде әкем керемет ақылды адамға айналып, маған тірек болды.»
«Әр адам күніне тым болмағанда бес минут ақымақ болады. Ақылды атанудың жолы — сол лимитті азайту.»
Сөз, құпия және мінез
«Өз сырыңды айтып қою — ақымақтық.»
«Ақымақ адам өз тілін тыя алмайды.»
«Ашушаңдық адамды бір сәтте-ақ ақымаққа айналдырып жібереді.»
«Әзілді түсіне алмау — ақымақтың белгісі.»
Ойлау, таным және қоғам
«Біреудің ақымақтығы бізді ақылды етпейді.»
«Мүмкін емес — бұл ақымақтардың сөздігінде ғана болатын сөз.»
«Жер бетінде ақымақтарсыз өмір сүру қызықсыз болар еді.»
«Егер айналаны ақымақтар жайламаса, ақылды адам талай қиындыққа ұрынар еді.»
«Қазіргі заманның бір әлсіз тұсы: өзіне сенімділер көбіне ақымақ болады, ал аз да болса ой-қиялы мен түсінігі барлар күмәнға толып, тәуекелге бара алмайды.»
«Надандықтың өзі емес, көбіне соған ілесетін шамадан тыс өзіне сенімділік қауіпті.»
Үйрену, ұстаз және өмір сабағы
«Ақылды адам үйренуді жақсы көреді, ал ақымақ — үйретуді.»
«Ақымақтың ұстазы — сөз емес, бақытсыздық.»
«Ақымақпен достасып, жетістік күтпе. Дананың берген уын қабылда, ақымақтың қолынан алтын алма.»
Метафоралар мен қысқа түйіндер
«Ақылсыз адам — мәуесіз ағаш секілді.»
«Ақымақ — ақырзаман болса да мәз болып жүреді.»
«Саусақ аспанға көтерілсе, ақымақ саусақтың өзіне қарайды.»
«Ақымақ күндіз шам жағады.»
«Ақылды ісіне сенеді, ал ақымақ түсіне сенеді.»
«Құмарлық көбіне ақылдыны ақымаққа айналдырады; кейде ақымақтарға ақыл үйрететін де сол.»
«Тек ақымақ қана өз өлімінің жақындағанын тойлайды.»
«Құдай берейін десе — ақылдының да, ақымақтың да тілегін береді.»
«Ақымақтарға алғыс айтайық: олар болмағанда, басқалардың жетістікке жетуі де қиын болар еді.»