Қазақша рефераттар

Сен бүгінгі кезекктен қалма

Сабақтың барысы

Бұл сабақ дәстүрлі түсіндірумен шектелмей, оқушыны белсенді әрекетке жетелейтін «саяхат» формасында ұйымдастырылады. Саяхат барысында әр «ауыл» сөйлем тақырыбын әр қырынан бекітіп, оқулықпен жұмыс, жұмбақ, өлең, жыр және тыныс белгісімен жұмыс сияқты тапсырмаларға ұласады.

I. Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа дайындау, сыныптағы оқу ахуалын қалыптастыру.

II. Кіріспе сөз

Бүгінгі сабақ ерекше өтеді: біз «Жеті ата ауылына» саяхат жасаймыз. Әр аялдамада сөйлем туралы білімімізді толықтырып, тапсырмалар орындаймыз.

Негізгі идея: ұлттық таным мен тіл білімін байланыстыра отырып, сөйлемнің мағынасы, құрылымы және түрлерін тәжірибе арқылы меңгерту.

1) Ата ауылы

Ребус

«Көйлек» сөзіндегі бастапқы к әрпінің орнына с, соңғы к әрпінің орнына м әрпін қойып оқимыз.

Шешуі: Сөйлем

Талқылау сұрақтары

  • Сөйлем нені білдіреді?
  • Сөйлем неден құралады?
  • Сөйлем түрлерін ата.

2) Әке ауылы

Жұмбақ

Қанатсыз құс маңып барады,
Көзінен жасы тамып барады.

Жауабы: Бұлт

Тапсырма

  • Жұмбақ қанша сөйлемнен құралған?
  • Айтылу мақсатына қарай бұл — жай сөйлемнің қай түрі?

3) Бала ауылы

Оқулық

138-жаттығу: мәтінді түсініп оқу.

Сұрақтар

  • Айтылу мақсатына қарай қандай сөйлем түрлері бар?
  • Қарамен жазылған сөйлемдерді көшіріп жаз.

4) Немере ауылы

Өлең

Қасым Аманжоловтың «Атамекен» өлеңін дауыс ырғағымен оқу.

Талқылау

  • Өлеңде не туралы айтылады?
  • Сөйлем соңында леп белгісінің қойылу себебін түсіндір.

5) Шөбере ауылы

Мәтінмен жұмыс

Жыр мәтінін дауыс ырғағымен оқып, негізгі мағынасын ашу.

Анықтама: Бердібек Соқпақбаев — балалар әдебиетінің көрнекті жазушысы. Оның балаларға арналған белгілі шығармалары: «Менің атым — Қожа», «Балалық шаққа саяхат».

6) Шөпшек ауылы

Тыныс белгісі

Оқулықпен жұмыс: жырдан алынған үзіндіні тиісті тыныс белгілерін қойып, жатқа жазу.

«Не көрдің, қара ат, не көрдің?
Бектер құрған шатыр ма?
Алдында жолбарыс жатыр ма,
Келгендер бізден батыр ма?»
(«Алпамыс батыр» жырынан)

Қосымша тапсырма: сұраулық мағына беріп тұрған сөздердің астын сыз.

7) Немене ауылы

Тақтамен жұмыс

142-жаттығу: сөйлемдерді оқып, түрін және тыныс белгісін талдау.

  • Сен бізді күтпе, сен бүгінгі кезектен қалма.
  • Сен бүгінгі кезектен қалма.
  • Жолыңнан қалма.
  • Үйде нан бар ма?
  • Ертайда мұндай өшіргіш бар ма?
  • Оларға осының бәрі керек пе?
  • Күн бүгін кешегіден суық па?

«Жеті» саны туралы қысқаша түсінік

Қазақ халқы 7 санын қасиетті деп санаған: нәрестенің шілдеханасын 7-ші күні жасаған, қайтыс болған адамның «жетісін» берген. Сондай-ақ «7 қазына», «7 жұт» ұғымдары да бекер аталмаған.

III. Бекіту

«Киіз үй құрастыру» ойыны арқылы негізгі ұғымдар қайталанып, қорытындыланады.

1-сұрақ

Сөйлем нені білдіреді?

2-сұрақ

Сөйлем түрлерін ата.

3-сұрақ

Лепті сөйлем қалай айтылады?

4-сұрақ

Сұраулы сөйлем қалай айтылады?

5-сұрақ

Хабарлы сөйлем қалай айтылады?

IV. Бағалау

Сабаққа белсенді қатысу, тапсырмаларды дұрыс орындау және сауатты жазу талаптары бойынша бағалау жүргізіледі.

V. Үй тапсырмасы

Оқулықтағы берілген тапсырманы орындау және сөйлем түрлерін мысалдар арқылы қайталау.

Қорытынды

Саяхат-сабақ барысында оқушылар жеті ата ұғымымен таныса отырып, сөйлемнің мағынасы, құрамы және айтылу мақсатына қарай түрлері туралы білімін толықтырды. Әр «ауылдағы» тапсырма теорияны әрекетпен бекітуге мүмкіндік берді.