Қазақша рефераттар

Египетті ежелгі заманда

Сабақтың тақырыбы: «Не? Қайда? Қашан?»

Бұл интеграциялық сабақ дүниежүзі тарихы мен география пәндерін кіріктіре отырып, оқушылардың білімін тексеруге, жүйелеуге және логикалық ойлауын дамытуға бағытталған сайыс түрінде өткізіледі.

Мақсаты (білімділік)

Оқушылардың дүниежүзі тарихы мен география пәндерінен алған білімдерін тексеру және еске түсіру.

Мақсаты (дамытушылық)

Саралау, талдау, салыстыру дағдыларын қалыптастыру арқылы логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Мақсаты (тәрбиелік)

Тарихты тануға қызығушылықты арттыру, ұлтжандылық пен отансүйгіштікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі

  • Суреттер
  • Қосымша әдебиеттер
  • Интерактивті тақта

Сабақтың түрі

Интеграциялық сабақ (сайыс форматы).

Сайыстың кезеңдері

  1. 1. Сұрақ-жауап
  2. 2. «Ең, ең, ең...»
  3. 3. «Ойлан, тап!»
  4. 4. Сәйкестендіру тесті
  5. 5. «Қай елде ойлап табылды?»
  6. 6. «Бұл кім?» (тұлғаны таны)
  7. 7. «Кім жылдам?» (терминдермен жұмыс)
  8. 8. Тарихи сынақхат
  9. 9. «Қара жәшік» (жасырылған затты тауып, суретін салу)
  10. 10. Жұмбақтар шешу
  11. 11. «Егер мен...» (өз пікірін қорғау)

1-кезең: Сұрақ-жауап

1) Шахматтың отаны қай ел?

Жауап: Үндістан.

2) Қай елдерде жазу материалы ретінде төмендегі заттар пайдаланылған?

  • Қосөзен: балшық тақтайша
  • Үндістан: пальма жапырақтары
  • Египет: папирус
  • Қытай: бамбук

2-кезең: «Ең, ең, ең...»

I-топ

  • Ең үлкен ойпат: Амазонка
  • Ең үлкен түбек: Арабия
  • Ең үлкен арал: Гренландия
  • Ең биік шың: Джомолунгма
  • Ең ылғалды материк: Оңтүстік Америка

II-топ

  • Ең үлкен шөл: Сахара
  • Ең суыққа төзімді құс: пингвин
  • Ең үлкен мұхит: Тынық мұхиты
  • Ең халқы көп мемлекет: Қытай
  • Ең тұзды мұхит: Атлант мұхиты

III-топ

  • Ең биік ағаш: секвойя
  • Ең үлкен көл: Каспий
  • Ең кішкентай мұхит: Солтүстік Мұзды мұхит
  • Ең ыстық материк: Африка
  • Ең үлкен мемлекет: Ресей

IV-топ

  • Ең терең көл: Байкал
  • Ең кіші материк: Аустралия
  • Ең үлкен бұғаз: Дрейк
  • Ең ұзын өзен: Ніл
  • Ең суық материк: Антарктида

V-топ

  • Ең биікте орналасқан астана: Ла-Пас
  • Ең терең шұңғыма: Мариан
  • Ең биік сарқырама: Анхель
  • Ең ұзын тау: Анд
  • Ең суы мол өзен: Амазонка

3-кезең: «Ойлан, тап!»

Әріптері ауысып жазылған сөздерді дұрыс ретімен құрастырыңыз.

Берілгені

  • ХТМИҰ
  • ГОУБЛС
  • АТБАСШМ
  • ПНТАЕАЛ

Жауабы

  • Мұхит
  • Глобус
  • Масштаб
  • Планета

4-кезең: Сәйкестендіру тесті

Мемлекет пен билеушілер

Мемлекет

  1. Египет билеушісі
  2. Қосөзенді билеуші
  3. Үндістанды билеуші
  4. Қытайдың билеушісі

Лауазым

  1. Раджа
  2. Перғауын
  3. Патша
  4. Император

Дұрыс жауап: 1 — B, 2 — C, 3 — A, 4 — D

5-кезең: «Қай елде ойлап табылды?»

Тапсырмалар

  1. Компас, қағаз
  2. Қазір қолданып жүрген сандарымыз
  3. Латын алфавиті (әліпбиі)
  4. Геометрия ғылымы
  5. Театр, Олимпия ойындары

Нұсқалар

  1. Қытай
  2. Үндістан
  3. Рим
  4. Египет
  5. Греция

6-кезең: «Бұл кім?» (тұлғаны таны)

  1. 1. 1492 жылы Пиреней түбегінен шығып, Үндістанға жетуді мақсат еткен саяхатшы. Екі айдан кейін Орталық Америка аралдарына жеткенімен, өмірінің соңына дейін өзін Үндістан жағалауына бардым деп есептеп, жергілікті тұрғындарды «үндістер» деп атаған.
  2. 2. Б.з.б. II ғасырда өмір сүрген грек ғалымы. Картасына градус торын енгізіп, көптеген географиялық нысандарды түсірген. Дегенмен картасында құрлықтың үлесі судан артық көрсетілген.
  3. 3. 1519–1522 жылдары тұңғыш рет жер шарын айналып өтіп, Жердің шар тәрізді екенін және ең үлкен мұхит — Тынық мұхиты екенін дәлелдеген.
  4. 4. 1835 жылы Қостанай облысы Құсмұрын көлінің жағасында дүниеге келген. Арғы тегі — Абылай хан. Шын аты — Мұхаммедханафия. Ыстықкөл аймағының картасын жасап, «Манас» жырын хатқа түсірген.
  5. 5. Әлемнің дөңгелек картасын жасаған түрік ғалымы. Еңбегінде түркі қалалары мен қоныстарын, жер бедерін картада бейнелеген.

Жауаптар: 1 — Х. Колумб, 2 — Птоломей, 3 — Ф. Магеллан, 4 — Ш. Уәлиханов, 5 — М. Қашқари

7-кезең: «Кім жылдам?» (терминдермен жұмыс)

Төмендегі сөздерді тиісті терминдермен сәйкестендіріңіз.

Фенеху — Планета
Сфинкс — Гидросфера
Шадуфтар — География
Бабилу — Масштаб
Нубанда — Тау

8-кезең: Тарихи сынақхат

  1. 1. Хаммурапи б.з.б. 1792–1750 жылдар аралығында патшалық етті.
  2. 2. Дүниедегі ең ежелгі жазу жүйесі Қосөзенде қалыптасты.
  3. 3. Египетті ежелгі заманда «Қара жер» деп атаған.
  4. 4. Перғауын Тутмос III патшалық құрған кезде Сирияға 17 рет жорық жасаған.
  5. 5. Қазіргі Түркия жерінде ерте замандарда Хетт мемлекеті өмір сүрді.

9-кезең: «Қара жәшік»

Сипап сезу арқылы жасырылған затты табыңыз. Тапқан затыңыздың суретін салыңыз және оны қандай тақырыппен байланыстыратыныңызды түсіндіріңіз.

10-кезең: Жұмбақтарды шешу (үш тілде)

Жарқ етсе сабау қамшы,
Нөсерлетіп жауар тамшы

Жауап: Найзағай

Қанатсыз құс маңып барады,
Көзінен жас тамып барады

Жауап: Бұлт

Күні-түні жүйткиді,
Кең далада бір тарлан

Жауап: Жел

Көтеріліп теңізден,
Аспанға биік барамын.
Биіктен қайта түскенде,
Өңі кірер даланың

Жауап: Жаңбыр

Ат үстінде асыл тас,
Алайын десем табылмас

Жауап: Жұлдыз

11-кезең: «Егер мен...» (өз пікірін қорғау)

Оқушы ұсынылған тақырып бойынша өз көзқарасын дәлелдермен қорғайды: нақты мысал келтіреді, салыстырады және қорытынды жасайды.

Қорытынды

Сабақ барысында оқушылар тарих пен географиядан алған білімдерін қолдана отырып, сұрақтарға жауап береді, деректерді салыстырады, логикалық ойлау мен дәлелдеу мәдениетін дамытады. Сайыс түріндегі тапсырмалар командалық жұмысқа ынталандырып, пәнге қызығушылықты күшейтеді.