Қазақша рефераттар

Рәміз - белгілі идеяны білдіретін белгі, бейне. Қанатты тұлпар - қазақ поэзиясындағы кең тараған бейне

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Тақырыбы
Мемлекеттік рәміздер – ұлттық мақтанышымыз
Сабақтың түрі
Тәрбие сағаты
Көрнекілігі
Рәміздерге байланысты түрлі-түсті суреттер мен буклеттер, Қазақстан картасы, мақал-мәтелдер, Отан мен жер туралы нақыл сөздер.

Сабақтың мақсаты

  • Білімдік: Елтаңба, Ту, Әнұран туралы түсінікті нығайту; рәміздердің пайда болуы мен тарихтағы маңызын тереңдету.
  • Дамытушылық: Оқушының есте сақтау қабілетін дамыту, өз ойын анық әрі дәл жеткізуге ынталандыру.
  • Тәрбиелік: Отансүйгіштікке, адамгершілікке баулу; Отанға, елге адал қызмет етуге тәрбиелеу; Ту, Елтаңба, Әнұранды қастерлеп, құрметтеуге және халықтың тегі мен тарихын білуге бағыттау.

Сабақ барысы

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2 Мұғалімнің кіріспе сөзі
  3. 3 Рәміздер туралы топтық жұмыс
  4. 4 Қорытынды

Кіріспе: ұлттық мақтаныштың мәні

Бұл тәрбие сағаты Отанымыздың ұлттық мақтанышы саналатын мемлекеттік рәміздерге арналады. Сабақ барысында еліміздің рәміздері туралы білімімізді толықтырып, оларды құрметтеудің маңызын түсінеміз.

Кез келген мемлекеттің айшығы – оның мемлекеттік рәміздері. Сондықтан сабақты Қазақстан Республикасының Әнұранымен бастау – ортақ рух пен жауапкершілікті сезіндіретін маңызды сәт. (Әнұран орындалады.)

Елін, жерін сүю мен Отанға адалдықтың бір белгісі – мемлекеттік нышандарды қадірлеу. Жас ұрпақты елжандылыққа тәрбиелеуде де рәміздердің орны айрықша.

«Рәміз» дегеніміз не?

Рәміз – белгілі бір идеяны білдіретін белгі немесе бейне; ол адамға ой тудырып, ортақ түсінікті қалыптастырады. Уақыт өте келе рәміздік белгілер дамып, мемлекеттік рәміздерге айналды: Ту, Елтаңба, Әнұран.

Ту

Тұтастық пен бірліктің, ынтымақтың құдіретті белгісі.

Елтаңба

Мемлекеттік мөрлерде, ақша белгілерінде бейнеленетін ажырату нышаны.

Әнұран

Өлеңге жазылған салтанатты ән, ел рухын көтеретін ортақ үн.

Тарихи деректер: қабылдану және аталып өту

1992 жылғы 6 маусым

Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш мемлекеттік рәміздерінің тұсаукесері өтті. Сол күні Президент сарайы мен Парламент Үйінің төбесіне Ту көтеріліп, Елтаңба орнатылды.

1992 жылғы 11 желтоқсан

Мемлекеттік Әнұранның мәтіні бекітілді.

2006 жыл

Бұрын «Менің Қазақстаным» әні ретінде танымал болған Әнұран жаңартылып, қаңтар айында жаңа нұсқа қабылданды.

Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 4 маусымдағы №3827 Жарлығына енгізілген толықтыруларға сәйкес, 4 маусым – Мемлекеттік рәміздер күні ретінде аталып өтеді.

Отан ұғымы және мақал-мәтелдер

Біз – тәуелсіз қазақ елінің жас ұрпағымыз. Сондықтан өз жерімізді, өз елімізді ата-бабамыздай қадірлеуге, сүюге, қорғауға тиіс екенімізді естен шығармайық.

Отан дегеніміз не?

  • Туып-өскен жеріміз, егеменді еліміз
  • Табиғатымыз, қазба байлықтарымыз
  • Өзен-көліміз, ұлан-байтақ жеріміз
  • Мемлекеттік тіліміз және елдік құндылықтарымыз

Отан туралы мақал-мәтелдер

  • Отан отбасынан басталады.
  • Отан үшін отқа түс — күймейсің.
  • Отан — елдің анасы, ел — ердің анасы.
  • Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас.
  • Отан оттан да ыстық.
  • Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
  • Ел іші — алтын бесік.
  • Тіл — тәуелсіздік тірегі.

Отан – жерім, Отан – суым, Отан қуат, нәр береді. Отан – ұран, Отан – туым. Отан мәңгі гүлденеді.

Тәуелсіздігіміз тұғырлы болуы үшін еліміздің символы – мемлекеттік рәміздерді қастерлеп, құрметтеу әрқайсымыздың азаматтық парызымыз.

Мемлекеттік рәміздердің маңызы

Мемлекеттік рәміздер – еліміздің егемендігі мен тәуелсіздігін паш ететін нышандар. Олар мемлекетіміздің өткені, бүгіні мен болашағы арасындағы сабақтастықты айқындайды.

Бұл белгілер халқымыздың рухын, ұлттық салт-санасын, қаһармандығы мен даналығын, болашаққа үміті мен арман-тілегін жеткізетін ерекше құндылықтар.

Еліміздің әрбір азаматы Қазақстанның Туын, Елтаңбасын, Әнұранын ерекше құрметтеуге міндетті. Өйткені олар – халқымыздың мақтанышы, ең киелі құндылықтарымыз.

Н. Ә. Назарбаев

Топтық жұмыс: үш бағыт, бір идея

Бүгінгі сынып сағатында үш топ жұмыс істейді: «Көк аспан» – Мемлекеттік Ту туралы, «Алтын дән» – Мемлекеттік Елтаңба туралы, «Қыран» – Мемлекеттік Әнұран туралы. Әр топ жинақтаған деректерін ортаға салып, жобасын қорғайды.

Қазақ халқы көптен күткен тәуелсіздікке қол жеткізіп, егемен мемлекет болды. Әрбір еркін елдің тәуелсіздігін білдіретін басты белгілердің бірі – мемлекеттік рәміздер. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері 1992 жылғы 4 маусымда қабылданды: Әнұран, Елтаңба, Ту.

Туымен – тұғырлы, Елтаңбасымен – еңселі, Әнұранымен – айбатты ел!

Рәміздер – елдің рухын көтеретін, ортақ құндылыққа ұйыстыратын ұлы белгілер. Ендеше, тәуелсіздігіміздің нышандарын көздің қарашығындай сақтап, қасиет тұтайық.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы

Тудың бейнесі мен мағынасы

  • Көгілдір түс – бұлтсыз ашық аспанның белгісі; бейбітшілік, тыныштық, жақсылық нышаны. Сонымен бірге ол Қазақстан халқының бірлік пен ынтымақ жолына адалдығын білдіреді.
  • Алтын күн – молшылық пен берекенің, қозғалыс пен дамудың, өмірдің бейнесі.
  • Қалықтаған қыран – еркіндік сүйгіш асқақ рухтың, кең дүниетанымның, биік мақсаттың белгісі.
  • Ұлттық ою-өрнек – мәдени жалғастық пен ұлттық болмысты айқындайтын көркем өрнек.

Геральдика тілінде көк түс адалдық, сенім, үміт ұғымдарымен сабақтасады. Ежелгі түркі дүниетанымында «көк» – аспан, қасиетті ұғым.

Авторы

Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, дизайнер Шәкен Оңдасынұлы Ниязбеков.

Тудың ені ұзындығының жартысына тең. Ортасында арайлы күн, төменінде қалықтаған қыран, сабы жағында ұлттық оюлы тік жолақ бейнеленген. Күн, қыран және ою-өрнек – алтын түсті.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы

Негізгі идеялар

Елтаңбаның жүрегі – шаңырақ. Ол мемлекеттің түп-негізі саналатын отбасының, бірліктің, ортақ үйдің бейнесі. Шаңырақ – киіз үйдің күмбезі ғана емес, елді ұйыстыратын тұтастық символы.

Қанатты тұлпарлар – еркіндікке ұмтылыс, жасымас жігер, қажымас қайрат пен асқақ арманның белгісі. Қазақ поэзиясында тұлпар бейнесі ұшқыр ой мен жасампаз қиялды, биік мұратты танытады.

Бес бұрышты жұлдыз – жол нұсқайтын жарық жұлдыз іспетті; елтаңбаның тәжіндей көрініс беріп, болашаққа бағдарды білдіреді.

Елтаңба бейнесі бір шаңырақтың астында тату-тәтті өмір сүретін Қазақстан халқының өсіп-өркендеуін, рухани байлығын, сан қырлы болмысын паш етеді.

Авторлары

Белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков және Шот-Аман Уәлиханов.

Елтаңба мемлекеттік мөрлерде, ресми құжаттарда және ақша белгілерінде елді айқындайтын нышан ретінде қолданылады.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны

Азаматтық парыз

Мемлекеттік Әнұранның сөзін Қазақстан Республикасының әрбір азаматы жатқа білуі тиіс. Әнұран – ұлттың ортақ үнін біріктіретін, елдік сананы оятатын қасиетті ән.

Қабылдануы

Бұрын «Менің Қазақстаным» әні ретінде кең танылған Қазақстанның Әнұраны Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен 2006 жылғы 6 қаңтарда Парламентте бекітілді. Алғаш рет 2006 жылғы 11 қаңтарда мемлекет басшысының салтанатты ұлықтау рәсімінде орындалды.

Авторлары

  • Әні: Шәмші Қалдаяқов
  • Сөзі: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев

Әнұран мәтінінен үзінді

Алтын күн аспаны, алтын дән даласы,

Ерліктің дастаны — еліме қарашы!

Ежелден ер деген, даңқымыз шықты ғой,

Намысын бермеген, қазағым мықты ғой!

Қайырмасы

Менің елім, менің елім,

Гүлің болып егілемін,

Жырың болып төгілемін, елім!

Туған жерім менің — Қазақстаным!

Ұрпаққа жол ашқан кең байтақ жерім бар,

Бірлігі жарасқан тәуелсіз елім бар.

Қарсы алған уақытты мәңгілік досындай,

Біздің ел бақытты, біздің ел осындай!

Қорытынды: құрмет – ортақ міндет

Мемлекеттік рәміздер – тәуелсіздіктің айқын көрінісі әрі елдіктің тұғыры. Олар бізді бір мақсатқа ұйыстырып, өткен мен бүгінді жалғайды, болашаққа сенім ұялатады.

Сондықтан Қазақстанның Туын, Елтаңбасын, Әнұранын қастерлеу – әр азаматтың парызы. Рәмізді құрметтеу – Отанды құрметтеу.