Сөздер кезеңі берілген сөзден сөз құрастыру
Сабақтың барысы
Оқушылар партада отырады. Мұғалім ата-аналар мен қонақтарды жылы қарсы алып, бүгінгі сабақтың ерекше өтетінін хабарлайды: Балапан телеарнасының жас тілшісі Аружан және оның досы Гүлсұлтан қонаққа келеді. Сонымен бірге ойын бөлімдерін жүргізуге «білімді қарға» да көмектеседі.
Тақырып мағынасы (10 әріп)
Мұғалім сабақ атауының мәнін әріптер арқылы ашып көрсетеді:
-
Қ — Қазақстан
-
О — Отаным
-
Ш — Шағырсай мектебім
-
Ә — Әрқашан
-
Л — Лидер
-
І — Іскер
-
П — Парасатты
-
П — Патриот
-
Е — Елімен
-
М — Мақтанады
Мұғалім: «Жақсы балалар, ертең еліңнің патриоттары — сендерсіңдер. Бүгін сауат ашу сабағындағы соңғы күніміз. Сабақты бастауға дайынсыңдар ма?»
Қайталау сұрақтары
1-сұрақ (жұмбақ)
Іші толы әріпке,
Білімдегі жарық не?
Хормен жауап: «Болашаққа жол ашқан — ол сүйікті Әліппе!»
2-сұрақ
Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?
«Сан әріпті үйрендік, бүгін бізге сеніңдер. Әліппенің әлеміне саяхаттап көріңдер!»
«Білім әлеміне саяхат» көрінісі
Мұғалім балаларға көздерін жұмып, бұлттармен қиял-елес арқылы білім әлеміне саяхат жасауды ұсынады: сұлу айды, шуақты күнді, жарқыраған жұлдызды көреді. Сол сәтте алдарынан ерекше әдемі қарға көрініп, қайта жоғалып кетеді.
Көзді ашқанда мұғалім: «Міне, сол қарға бүгінгі сабағымызға қатысады. Ал ойын сабағында маған білімді қарға мен Гүлсұлтан көмектеседі» — деп сабақтың ойын форматын нақтылайды.
Ойынның мақсаты: 4 ай ішінде оқып-тоқығанды қорытындылап, ата-аналарға және қонақтарға білімді көрсету.
Ойын кезеңдері
Тапсырмалар компьютер арқылы көрсетіліп отырады. 5–8-тапсырмаларда ата-аналар мен қонақтардан көмек алуға болады.
1) «Ертегілер» кезеңі
Оқылған ертегілерді еске түсіру, кейіпкерлерін атау.
Түрі: ауызша
2) «Жұмбақтар» кезеңі
Жұмбақтардың шешуін тауып айту.
Түрі: ауызша
3) «Сөздер» кезеңі
Берілген сөзден сөз құрастыру.
Түрі: жазбаша
4) «Мән-мағына» кезеңі
Мағынасы бірдей сөздерді табу және түсіндіру (дүниетанумен байланыс).
Түрі: ауызша
5) «Мақал-мәтел» кезеңі
Берілген сөздердегі қатені түзеп, мақал құрастыру.
Түрі: жазбаша
6) «Сөйлем» кезеңі
Берілген сөздің әріптерінен сөйлем құрау.
Түрі: ауызша
7) «Іс-әрекет» кезеңі
Математикалық амалдарды орындап, шешуін табу.
Түрі: жазбаша
8) «Ребус» кезеңі
Үштілділік талаптарына сай: ребус жауаптары орыс тіліндегі сөздермен шешіледі.
Түрі: жазбаша
9) «Оқып көр» кезеңі
Сөздерді оқып, артық сөзді табу.
Түрі: ауызша
Қонақтардың қатысуы: тілші сұрақтары
Оқушыларға
- Алғаш қазақ балаларына әліппе жазған кім?
- Математикадан ауызша есеп шығара аласың ба?
- Дүниетанудан нені үйрендіңдер?
- Сурет сала аласың ба?
Ата-аналарға
- Балаңыздың ең жақсы көретін сабағы қайсы?
- Солақайлық/оңқайлық тұрғысынан балаңыздың ыңғайы және жазуы қалай?
- Балаңызға қиындық тудырған пән болды ма?
- Оқу жылының басында қандай еді, қазір қандай өзгеріс байқайсыз?
Тілші ата-аналарға алғыс айтып, сабақтағы әсерлерімен бөлісуге сөз береді.
Сергіту сәті және өнер бөлімі
Сергіту
Гүлсұлтан: «Жиналған қауым таң қалсын, ән-бимен шашу шашылсын…» — деп сергіту сәтін бастайды.
Көрініс: «Балалық» биі
Ата-анаға алғыс
«Ақыл құйған санама, күннен де артық расында… Күн — алыста, ал анам ылғи менің қасымда».
Балаларды осы күнге жеткізген ата-аналарға, ата-әжелерге шынайы алғыс айтылады.
Ән
Балалардың орындауындағы «Жақсы көрем» әні ата-аналарға арналады.
Естелік және кітап табыстау
Тілші оқушыларды алғашқы кітап — Әліппемен естелік суретке түсуге шақырады. Бұл білімге жасалған алғашқы қадамның жарқын естелігі ретінде сақталады. Әліппені кейін іні-сіңлілер оқитыны да айтылып өтеді.
Салтанатты уәде
Балапан телеарнасы атынан оқушыларға «Әліппенің ағасы» — «Ана тілі» кітабы табысталады. Балалар кітапты жыртпай, таза ұстауға уәде береді.
Балалар хормен: «Уәде береміз!»
Қорытынды сөз және марапаттау
«Әліппемен аштық білім есігін, тербетеміз тәуелсіз ел бесігін…» — деген тілекпен оқушылардың білімін саралау үшін сөз мектеп директорына беріледі. Оқушылар түрлі номинациялар бойынша марапатталады.
Ұстаз ой-толғауы
Ойын баласын партаға отырғызу, қалам ұстату, әріп таныту — оңай жұмыс емес. Балалардың оқып, жаза алатын деңгейге жетуі — ата-ана мен ұстаз еңбегінің жемісі екені атап өтіледі.
Бағалау және «шашу»
Сабақ соңында қонақтар мен ата-аналар әсерін қысқаша бағалау үшін стикерге өз пікірін жазып, әріптердің тұсына жапсырады. Музыка ойнатылып, бағалау рәсімі салтанатты түрде өтеді.
Қорытынды тілек
«Бүгінгі кеш әр үйдің тойбасы деп саналар, балалардың есімі әулеттерге таралар… Ырым етіп, сабақтың соңында ақ тілекпен шашулар шашылсын».
Осылайша сабақ қорытындыланып, шашу шашылады.
Әліппеге алғыс
«Балаларға ақ тілек, болашаққа бақ тілеп. Сіздерге білім үйреткен Әліппе, саған рахмет!»
Сабақ — балалардың алғашқы оқу жолындағы үлкен белесі, ал ата-аналар мен ұстаздар үшін ортақ қуаныш ретінде есте қалады.