Мәтінді топта бөліктер бойынша тізбектей оқыту
Сабақ жоспары
Бастауыш сынып (3-сынып) • Ана тілі
Бастауыш сынып мұғалімі: Абдуллаева Марта Жұмажанқызы
Сабақтың тақырыбы
В. Сухомлинский — «Ақ шаш»
Сілтеме
- «Ана тілі», 3-сынып оқулығы (Т. Әбдікәрімова, С. Рахметова, Б. Қабатай)
- Слайд материалдары
- Интернет ресурстары (google.kz)
Жалпы мақсат
Орыс жазушысы В. Сухомлинскийдің «Ақ шаш» мәтінінің негізгі мазмұнын ашу және ондағы тәрбиелік мәнді ұғындыру.
Күтілетін нәтиже
- Мәтіннің мағынасын түсінеді, негізгі ойды анықтайды.
- Ананы құрметтеу, сыйлау, ана еңбегін ақтау қажеттігін түсінеді.
- «Ананың көңілі балада, баланың көңілі далада» мақалындағы ойды өмірмен байланыстырады.
Міндеттер
- Мәтін мазмұнының мағынасын ұғындыру.
- Ананы құрметтеу, сыйлау, ана сүтін ақтай білудің маңызын түсіндіру.
- Ананың балаға деген алаң көңілі мен баланың кейде ойынға алаңдап кететінін (мақал арқылы) таныту.
Сабақ барысы
Сабақ құрылымы оқушының қызығушылығын оятып, мәтінді терең түсінуге, пікір айтуға және топпен жұмыс істеуге бағытталған.
1) Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Сәлемдесу және көңіл күй
- Мұғалім: «Көңіл күйлерің қалай?»
- Оқушылар: «Керемет!» (қолдарын көтереді)
- Мұғалім: «Сабаққа дайындықтарың қалай?»
- Оқушылар: «Тамаша!» (алақандарын шапалақтайды)
- Мұғалім: «Ынталарың ше?»
- Оқушылар: «Ғажап!» (қолдарын көтереді)
Соңында оқушылар бет-әлпеті арқылы бүгінгі көңіл күйін көрсетеді.
Топқа бөлу
Оқушылар түстер арқылы 3 топқа бөлінеді:
2) Үй тапсырмасына шолу (ой қозғау)
Сұрақтар арқылы оқушылардың ойы белсендіріледі:
- Адами қасиет қалай дариды?
- Адам бойында қандай қасиеттер болуы керек?
- Мейірімділік қасиетін қай жерде іске асырар едің?
«Дөңгелек үстел» және постер қорғау
- І топ: «Мейірімділік — адами қасиет»
- ІІ топ: Мәтіндегі Шоқанды сипаттау
- ІІІ топ: «Адамгершілік»
Бағалау: «Бағдаршам» әдісі
3) Жаңа сабаққа кіріспе (негізгі ойды ашу)
Мақал-мәтелдер арқылы тақырыпты табу
- Анаға қарап қыз өсер, әкеге қарап ұл өсер.
- Ананың көңілі балада, баланың көңілі далада.
Айқындық сұрақтар
Ана туралы ақын-жазушылар көп жазған. Ана туралы қандай өлең жолдарын білесіңдер?
Айналдым ана деген асыл аттан,
Шуағын бар әлемге шашыратқан.
Ойнап жүрген құлынын даладағы,
Үйде отырып даусынан ажыратқан.К. Тоқтамұратқызы
Талқылау: өлеңде ананың балаға деген мейірімі, алыста жүрсе де өз баласының даусын көптің ішінен танып қоятын жүрек сезімі айтылады.
Байланыстырушы сұрақ
Оқылған мақал мен өлең жолдарының бүгінгі сабақ тақырыбына қандай қатысы бар?
Қызығушылықты ояту: «Ойлан, тап»
Адасқан әріптерден сабақ тақырыбы құрастырылады: «Ақ шаш».
Бүгін біз ана тақырыбын В. Сухомлинскийдің «Ақ шаш» мәтіні арқылы тереңірек түсінеміз. Алдымен автор туралы қысқаша мәлімет беріледі (слайд арқылы).
4) Мағынаны тану (визуалды айғақтар және талқылау)
Бейнеролик арқылы қабылдау
«Ақ шаш» мәтіні бейнеролик арқылы көрсетіледі. Оқушылар көре және тыңдай отырып, негізгі ойды аңғарады.
Сұрақ қою әдісі: «Кір жаятын жіп»
Түсіну деңгейін арттыру және талқылауды дамыту үшін сынып ішінде тізбекті сұрақтар қойылады.
Талқылау сұрақтары
- Осы мәтінді тыңдап, көре отырып нені ұқтыңдар?
- Миша анасынан нені байқады?
- Анасының алғашқы жауабы қандай болды?
- Мишаның сенгіштігін мәтіннің қай бөлігінен байқауға болады?
- Анасының екінші жауабы қандай болды?
- Соңғы сұраққа анасы не деп жауап береді деп ойлайсыңдар?
- Мәтінді өз ойыңмен аяқтап көр.
Мәтінмен жұмыс
- Мәтінді топта бөліктерге бөліп, тізбектей оқу.
- Үзіндіден түйінді ой айту, бөлімге тақырып қою.
- Рөлге бөліп оқу (әр топтан бір оқушы).
- «Миша анасын уайымдағанда қандай әрекет жасайды?» деген ойталқы.
Формативті бағалау: «Басбармақ»
(Символдар визуалды қолдау ретінде берілді; бағалау сыныптағы қимыл арқылы орындалады.)
Сергіту сәті
Баяу әуен қосылып тұрғанда оқушылар тақтадағы ана туралы өлең жолдарын мәнерлеп оқиды:
Айналдым ана деген асыл аттан,
Шуағын бар әлемге шашыратқан.
Ойнап жүрген құлынын даладағы,
Үйде отырып даусынан ажыратқан.
Анамды жақсы көрем, сағынамын,
Айтқанынан шықпаймын, бағынамын.
Ол — көзімнің қарасы болса егер,
Мен оның жанарының ағынанмын.
5) Жұптық тапсырма: «Кубизм» (текше)
Оқушылар текшені лақтырады. Қай қыры түссе, сол сұраққа жауап береді.
- Сипаттаңыз: Мишаның анасының басынан үш тал ақ шаш көрген сәтін суреттеңіз.
- Салыстырыңыз: Мишаның жағымды және жағымсыз қырларын салыстырыңыз.
- Зерттеңіз: «Ақ шаш» шығармасы қай жанрға жатады?
- Қолданыңыз: Кейіпкердің қай қасиетін үлгі етер едіңіз?
- Талдаңыз: Бұл мәтінде кімнің әрекетіне қарсы пікір айтар едіңіз? Неліктен?
- Дәлелдеңіз: Негізгі ойды білдіретін тұсты тауып, оқып беріңіз.
6) Бірге ойлаймыз: топтық жұмыс
Оқушылар «Ақ шаш» мәтініндегі түйінді ойды өз көзқарасымен тұжырымдайды.
І топ
Мәтін мазмұнын әңгімелеу.
ІІ топ
Анаға қатысты мақал-мәтелдер айту.
ІІІ топ
Анаға сипаттама беру.
Серпілген сауал
Бүгінгі мәтіннен қандай түйінді ой түйдіңдер?
7) Қорытынды бөлім: ана туралы өлең
Сабақ соңында анаға деген құрметті күшейту мақсатында ана туралы өлең оқылады.
Анашым, сен барда қартаймаймын!
Қызық қуып, кеш келіп, есік қақтым,
Ұрыспадың, күтіп ап мені бақтың.
Ұйықтамадың түнімен, айта алмаймын,
Анашым, сен барда мен қартаймаймын.
Ауырмашы, мәңгі соқсын жүрегің,
Ұйқысыз қанша рет өтті түндерің.
Сүрінгенде күш беріп, аяладың,
Қалайша сен барда мен қартаямын?
8) Рефлексия, бағалау және үй тапсырмасы
Рефлексия
«Менің сабақтан алған әсерім» тақырыбында шағын эссе жазу.
Бағалау
Топ басшылары стикер түсі арқылы топ мүшелерін бағалайды.
Үй тапсырмасы
Оқыған мәтіндерге сүйене отырып, ана тақырыбында мақалдар құрастырып келу.