Шөмішбалық бақаның дернәсілі

Сабақтың мақсаты

Білімдік мақсат

Омыртқалы жануарлардың көбею ерекшеліктерін балықтар → қосмекенділер → жорғалаушылар → құстар → сүтқоректілер тізбегі бойынша зерделеп, түсіндіру арқылы білім қалыптастыру.

Дамытушылық мақсат

Оқушылардың білімін, дағдысын, ойлауын және есте сақтау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік мақсат

Жануарларға сүйіспеншілік пен мейірімділік қалыптастырып, оларды қорғауға, аялауға және күтіп-бағуға тәрбиелеу.

Оқу ресурстары мен байланыстар

Көрнекілік

  • Слайд
  • Интерактивті тақта

Пәнаралық байланыс

  • Өсімдіктану
  • Жануартану

Сабақтың түрі

БжС технологиясының БАЖ картасы бойынша ұйымдастырылған сабақ.

Сабақтың құрылымы

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Кіріспе

    Сабаққа дайындық, назарды шоғырландыру.

  2. 2) Қилы сұрау

    Үй тапсырмасы

    Алдыңғы тақырып бойынша қысқа сұрақтар арқылы білімді тексеру.

  3. 3) Есте сақтау

    Жаңа тақырып

    Тірек сөздерді салыстыру және мағыналық байланысын анықтау.

  4. 4) БАЖ картасы

    Жүйелеу

    Тақырыпты «Белгілі – Арнайы – Жаңа» бойынша жинақтау.

  5. 5) Сын тұрғысынан сұрау

    Иә/Жоқ

    Жаңа тақырып бойынша тұжырымдардың дұрыстығын анықтау.

  6. 6) Тақырыптық сөздік қор

    63 сөз

    Негізгі терминдерді бекіту және сөйлеу дағдысын дамыту.

Қилы сұрау: үй тапсырмасы бойынша сұрақтар

Төмендегі сұрақтар көбеюдің негізгі ұғымдарын еске түсіруге және алдыңғы білімді нақтылауға бағытталған.

  1. 1. Көбеюдің биологиялық мәні неде?

  2. 2. Көбеюдің қандай жолдары бар?

  3. 3. Жыныссыз көбею деген не?

  4. 4. Жыныссыз көбею қандай ағзаларға тән?

  5. 5. Жынысты көбею деген не?

  6. 6. Жыныс жасушалары қалай аталады?

  7. 7. Аналық және аталық гаметалар қосылғанда не түзіледі?

  8. 8. Зигота деген не?

  9. 9. Дара жынысты жануарлар дегеніміз не?

  10. 10. Мысал келтір.

  11. 11. Егер екі түрлі гамета бір ағзада дамып жетілсе, ол қандай жануар?

  12. 12. Оларға мысал келтір.

  13. 13. Көбелектің дернәсілі қалай аталады?

  14. 14. Толық түрленіп даму деген не?

  15. 15. Толық түрленіп дамудың сатылары қандай?

  16. 16. Шала түрленіп даму деген не?

  17. 17. Шала түрленіп дамудың сатылары қандай?

  18. 18. Түрленіп даму деген не?

  19. 19. Көбелек, қоңыз, шыбын, маса, ара қай тәсілмен дамиды?

  20. 20. Шегіртке, тарақан, інелік қай тәсілмен дамиды?

Есте сақтау: тірек сөздер

Тірек сөздерді салыстырып, әр ұғымның бір-бірімен байланысын түсіндір.

Дара жыныстылар Уылдырық Сперматозоид Шабақ Майшабақ Итшабақ Шөмішбалық Іштей ұрықтану Ширақ балапан Қызылшақа балапан Ұрықжолдас Буаздық Жеке даму Күрделі құбылыс Мінез-қылық Тіршілік

БАЖ картасы: «Белгілі – Арнайы – Жаңа»

Тақырып мазмұнын үш қабат арқылы жүйелеу: бұрыннан таныс ұғымдар, нақты деректер және жаңа терминдер.

Белгілі

Балықтар Қосмекенділер Дара жыныстылар Сперматозоид Ұрық Дернәсіл Жорғалаушылар Құстар Жұмыртқа Ақ уыз Сары уыз Көпжасушалы Микроскоп Кіндік Оттегі Көмірқышқыл газы Зәршығару мүшелері Хайуанаттар бағы

Арнайы деректер

Берілгендер уақыт пен өлшем бірліктеріне қатысты нақты мәліметтерді қамтиды.

2,5 айдай 3 айдай 2 жыл 8 айда 0,2 мм 18 күн 150 күн 600 күндей 20 жылдай 46 жылдай 43 жылдай 70–80 жылдай 30–50 жылдай 15 жылдай 10–12 жылдай 5–7 жылдай

Жаңа

Уылдырық Теңізден тұщы сулы өзенге көшу Шабақ Шөмішбалық Іштей ұрықтану Ширақ балапан шығаратын құстар Қызылшақа балапан шығаратын құстар Жатыр Ұрықжолдас Буаздық Жеке даму

Сын тұрғысынан сұрау: жаңа тақырып бойынша (Иә/Жоқ)

Әр тұжырымды талдап, «Иә» немесе «Жоқ» деп жауап бер.

  • 1. Балықтар мен қосмекенділер — қос жыныстылар.

    Жоқ
  • 2. Аналық безде уылдырық, аталық безде де уылдырық пісіп-жетіледі.

    Жоқ
  • 3. Балықтар уылдырығын суға жеке-жеке шашады.

    Жоқ
  • 4. Уылдырыққа аталық балықтар сперматозоидтарын төгеді.

    Иә
  • 5. Дернәсіл уылдырықтағы қоректік заттармен қоректенеді.

    Иә
  • 6. Балық дернәсілі итшабақ деп аталады.

    Жоқ
  • 7. Шөмішбалық — бақаның дернәсілі.

    Иә
  • 8. Жорғалаушылар жұмыртқасын өзінің дене қызуымен басып шығарады.

    Жоқ
  • 9. Тауық пен үйректің балапандары жұмыртқадан көзі ашылмаған, мамығы жетілмеген, дәрменсіз күйде шығады.

    Жоқ
  • 10. Торғай, қарлығаш, бүркіт, қыран — қызылшақа балапан шығаратын құстар.

    Иә
  • 11. Кесіртке, жылан, тасбақа ұрпақтарына қамқорлық жасап, баулып өсіреді.

    Жоқ
  • 12. Ұрықтың ана ағзасымен байланысын қамтамасыз ететін мүше — ұрықжолдас.

    Иә
  • 13. Ұрық ұрықжолдасқа кіндік арқылы байланысады.

    Иә
  • 14. Кіндікті қан тамырлары торлайды.

    Иә
  • 15. Қан тамырлары арқылы ұрық ана қанындағы зиянды заттармен және көмірқышқыл газымен қамтамасыз етіледі.

    Жоқ
  • 16. Сүтқоректілердің барлығында ұрықтың жатырда даму ұзақтығы бірдей.

    Жоқ
  • 17. Ұрықты құрсақта көтеру кезеңі буаздық деп аталады.

    Иә
  • 18. Піл баласын 18 күндей көтереді.

    Жоқ
  • 19. Тіршілік ету — өте күрделі құбылыс.

    Иә

Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау

Оқушының жауаптарының нақтылығы, терминдерді дұрыс қолдануы және қорытынды жасау дағдысы негізінде бағаланады.

Үйге тапсырма

  • §48 — мазмұндау.
  • «Біліміңді сына» — орындау.
  • §49 — алдын ала оқу.